Điều 2. Lực lượng "Thanh tra Giao thông vận tải" hoặc "Thanh tra giao thông công chính" có nhiệm vụ và quyền hạn như sau:
1. Phối hợp với các ngành, các cấp có liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn các tổ chức, các đơn vị và nhân dân chấp hành các luật lệ, qui định thuộc chuyên ngành về bảo vệ các công trình và trật tự an toàn giao thông vận tải (kể cả đô thị nếu phụ trách) do Nhà nước, Bộ và UBND tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương ban hành.
2. Thanh tra, kiểm tra các cơ quan, xí nghiệp, công nông lâm trường, hợp tác xã và nhân dân trong việc sử dụng, bảo vệ các công trình giao thông vận tải và đô thị (nếu phụ trách) như:
a) Cầu cống các loại, lòng đường, vỉa hè, cây xanh, cọc tiêu biển báo: hành lang bảo vệ cầu đường bến phà, bến xe, bến phà, cầu phao... và các công trình phụ trợ khác của đường bộ, đô thị.
b) Luồng lách, các công trình trên sông, phao tiêu tín hiệu, bến tàu... và các công trình phụ trợ khác thuộc đường sông do địa phương phụ trách.
c) Các phương tiện vận tải hành khách, hàng hoá công cộng (ô tô, tàu thuỷ) và xe xích, xe quá khổ giới hạn cho phép xe quá tải trọng thiết kế của cầu đường lưu thông trên đường giao thông công cộng không có giấy phép hoạt động của cơ quan giao thông vận tải có thẩm quyền cấp.
d) Lệ phí giao thông của những phương tiện phải nộp.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ như trên, lực lượng "Thanh tra giao thông vận tải" căn cứ nhiệm vụ thường xuyên (nắm tình trạng cầu đường, cọc tiêu biển báo, phao tiêu tín hiệu, luồng lạch, các công trình trên sông (do địa phương quản lý)... phát hiện những hư hỏng hoặc những vị trí thiếu an toàn, hay gây ách tắc giao thông, những tai nạn giao thông có liên quan đến các công trình giao thông... để kiến nghị cấp trên có thẩm quyền có biện pháp sửa chữa, bổ sung kịp thời (hoặc phối hợp với các ngành có liên quan giải quyết) để đảm bảo an toàn cho các phương tiện, người qua lại.
3. Được quyền xử lý những vi phạm đến công trình giao thông vận tải đường bộ, đường sông (do địa phương quản lý) và các phương tiện vận tải (như mục 2c) kể trên với các biện pháp:
a) Phạt tiền theo qui định luật lệ hiện hành của Nhà nước và của UBND tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc TW.
b) Lập biên bản, đình chỉ, buộc bồi thường những việc làm đã gây tổn hại đến các công trình giao thông vận tải đường bộ, đường sông (do địa phương quản lý) như: đào, xẻ đường, lấy cắp đất đá, cọc tiêu biển báo phao tiêu tín hiệu, làm hư hỏng cầu cống đường sá, cọc tiêu biển báo hoặc các công trình phụ trợ khác, lấn chiếm lòng đường, lề đường, vỉa hè, hành lang bảo vệ cầu đường bến phà, đỗ đậu tàu xe không đúng nơi qui định gây ách tắc cản trở giao thông..., các loại phương tiện vận tải hành khách hàng hoá công cộng, xe xích xe quá khổ quá tải lưu thông trên đường giao thông công cộng không có giấy phép hoặc không chấp hành các biển báo hiệu giao thông đường bộ đường sông hiện hành và các phương tiện phải nộp lệ phí giao thông mà không nộp.
c) Thực hiện những nhiệm vụ khẩn cấp để ngăn ngừa, tai nạn có thể xảy ra. Lập biên bản về việc tạm giữ các giấy tờ của những phương tiện cố tình không chấp hành luật lệ giao thông gây hậu quả nghiêm trọng đến các công trình giao thông hoặc các vụ việc lớn, có tổ chức làm mất an toàn giao thông... cần thiết báo cáo với cấp trên đề nghị truy tố trước pháp luật.