Điều 5. Tiêu chuẩn công nhận “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới”
1. Giúp nhau phát triển kinh tế
a) Thực hiện tốt công tác giảm nghèo; các hoạt động vì người nghèo, góp phần giảm hộ nghèo trong xã xuống dưới mức bình quân chung của tỉnh (khu vực nông thôn);
b) Từ 70% trở lên hộ gia đình có nhà ở đạt tiêu chuẩn theo quy định của Bộ Xây dựng; không còn nhà tạm, dột nát;
c) Từ 98% trở lên hộ gia đình có điện sử dụng thường xuyên, an toàn từ các nguồn;
d) Có trên 80% hộ gia đình sản xuất nông nghiệp được tuyên truyền, phổ biến khoa học - kỹ thuật về lĩnh vực sản xuất nông nghiệp;
đ) Có trên 70% hộ gia đình tham gia các hình thức hợp tác hoặc liên kết phát triển kinh tế;
e) Có nhiều hình thức hoạt động phát triển sản xuất kinh doanh, thu hút lao động, tạo nhiều việc làm ổn định cho người dân;
g) Mức thu nhập bình quân đầu người của xã hàng năm đều tăng tương ứng với xây dựng nông thôn mới;
h) Các tuyến đường giao thông nông thôn trên địa bàn được xây dựng theo hướng quy hoạch chuẩn nông thôn mới, cụ thể các tuyến đường liên xóm, liên tổ phải được cứng hóa từ 30% trở lên, đảm bảo 100% đường khu dân cư sạch và không lầy lội vào mùa mưa.
2. Nâng cao chất lượng xây dựng “Gia đình văn hóa”, “Ấp văn hóa”
a) Trên 80% gia đình được công nhận “Gia đình văn hóa” hàng năm; trên 65% hộ gia đình văn hóa được công nhận đạt chuẩn “Gia đình văn hóa” 5 năm liên tục trở lên;
b) Trên 80% hộ gia đình cải tạo vườn tạp, xây dựng mô hình “vườn xanh - sạch - đẹp và hiệu quả”, không bỏ đất lãng phí quá 1%/diện tích, khuôn viên nhà ở thông thoáng, cao ráo xanh, sạch, đẹp;
c) Có trên 20% hộ gia đình phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập từ sản xuất nông nghiệp hàng hóa và dịch vụ nông thôn;
d) Hàng năm, có trên 80% Tổ nhân dân tự quản được Ủy ban nhân dân xã công nhận đạt vững mạnh; trên 65% Tổ nhân dân tự quản được công nhận vững mạnh 5 năm liên tục trở lên;
đ) Trên 50% “Ấp văn hóa” được công nhận và giữ vững danh hiệu liên tục từ 5 năm trở lên;
e) Có 50% “Ấp văn hóa” trở lên vận động nhân dân tham gia đóng góp xây dựng, nâng cấp cơ sở vật chất hạ tầng kinh tế, văn hóa, xã hội ở cộng đồng.
3. Xây dựng thiết chế và phong trào văn hóa, thể thao cơ sở
a) Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Học tập cộng đồng xã có cơ sở vật chất, đầy đủ trang thiết bị; ổn định về tổ chức; hoạt động thường xuyên, hiệu quả; từng bước đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
b) 100% ấp có Nhà văn hóa - Khu thể thao ấp hoặc liên ấp, trong đó 50% Nhà văn hóa - Khu thể thao đạt chuẩn theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
c) 100% ấp duy trì được tụ điểm văn hóa gia đình (đội, nhóm, câu lạc bộ); phong trào văn hóa, văn nghệ và thể thao quần chúng. Hàng năm, xã có tổ chức các cuộc liên hoan, hội thi, hội diễn, giao lưu văn nghệ quần chúng; tổ chức thi đấu các môn thể thao;
d) Di tích lịch sử - văn hóa; cảnh quan thiên nhiên được bảo vệ; các hình thức sinh hoạt truyền thống văn hóa, thể thao truyền thống và thuần phong mỹ tục của địa phương được bảo tồn.
4. Xây dựng nếp sống văn minh, môi trường văn hóa nông thôn
a) Có trên 80% hộ gia đình thực hiện tốt các quy định về nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội theo các quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch;
b) Trên 90% các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đóng trên địa bàn được công nhận “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”; cơ sở tín ngưỡng, cơ sở thờ tự của các tôn giáo đóng trên địa bàn thực hiện tốt nếp sống văn minh;
c) Có chợ theo quy hoạch, đạt chuẩn theo quy định; đối với những chợ không có trong quy hoạch thì cần có định hướng xây dựng chợ phù hợp với định hướng quy hoạch và theo hướng văn minh;
d) Xây dựng và thực hiện tốt nếp sống văn minh nơi công cộng, trong sinh hoạt tập thể, cộng đồng; không có tệ nạn xã hội phát sinh, giảm mạnh các tệ nạn xã hội hiện có;
đ) Khu vực công cộng (chợ, bến xe, trường học, trạm xá, …) phải có nhà vệ sinh, dụng cụ thu gom rác, đáp ứng đầy đủ nhu cầu nước sử dụng và có hệ thống thoát nước thải thông thoáng, không gây ứ đọng;
e) Có 100% ấp tổ chức làm vệ sinh, thường xuyên quét dọn, thu gom rác thải đến nơi quy định. Xã tổ chức tốt việc thu, gom và xử lý rác thải, chất thải theo quy định về vệ sinh môi trường; hàng tháng (vào những ngày cuối tháng) tổ chức tổng vệ sinh cảnh quan môi trường trong toàn xã;
g) Trên 90% hộ sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong đó trên 50% số hộ sử dụng nước sạch;
h) Từ 95% trở lên hộ có nhà tiêu, nhà tắm, bể chứa nước sinh hoạt hợp vệ sinh và đảm bảo 3 sạch (sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ);
i) Mỗi xã hoặc liên xã đều có quy hoạch nghĩa trang và quản lý theo quy hoạch;
k) Thực hiện nâng cao chất lượng và đạt hiệu quả việc thực hiện các nội dung, tiêu chí, danh hiệu trong phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”:
- Đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội; tổ chức thực hiện có hiệu quả các hoạt động phòng ngừa các loại tội phạm; không để trọng án hình sự và tội phạm nghiêm trọng xảy ra; không có công dân của khu dân cư phạm tội nghiêm trọng trở lên. Nếu xảy ra tội phạm phải được phát hiện và báo cáo ngay cấp trên có thẩm quyền để xử lý kịp thời;
- Không để xảy ra cháy, nổ, tai nạn giao thông và tai nạn lao động nghiêm trọng do công dân của khu dân cư gây ra ở cộng đồng;
- Không có tụ điểm phức tạp về trật tự xã hội; không phát sinh người mắc tệ nạn xã hội ở cộng đồng; giảm tai nạn, tệ nạn xã hội và các vi phạm pháp luật khác so với năm trước;
- Phát huy phong trào đền ơn đáp nghĩa; nhân đạo từ thiện và các phong trào văn hóa - xã hội khác ở nông thôn;
- Xây dựng và thực hiện có hiệu quả các nội dung, tiêu chí “Xã, phường, thị trấn phù hợp với trẻ em”;
l) Hàng năm, có 70% số ấp trở lên được công nhận đạt chuẩn “An toàn về an ninh trật tự”; xã được công nhận đạt chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” và “Xã lành mạnh không có tệ nạn ma túy, mại dâm”.
5. Chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và quy định của địa phương
a) Trên 90% người dân được phổ biến và nghiêm chỉnh thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương;
b) Trên 80% hộ gia đình tham gia đóng góp thực hiện cuộc vận động xây dựng nông thôn mới; tham gia đóng góp tiền của, công sức xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn mới;
c) 100% khu dân cư thực hiện hiệu quả quy ước cộng đồng; thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở; phát huy tính tự quản và vai trò của các tầng lớp Nhân dân, các tổ chức xã hội trong việc xây dựng quê hương, xây dựng cộng đồng dân cư; không để khiếu kiện đông người, trái pháp luật;
d) Các cơ sở kinh doanh dịch vụ văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch được xây dựng theo quy hoạch, hoạt động đúng pháp luật; không tàng trữ và lưu hành văn hóa phẩm có nội dung độc hại;
đ) Tuyên truyền, vận động các tầng lớp Nhân dân không rải tiền Việt Nam, các loại tiền của người nước ngoài và vàng mã trên đường đưa tang; thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động văn hóa, văn nghệ cộng đồng (nhạc sống, nhạc tang, karaoke...) theo quy định, nhằm đảm bảo an ninh trật tự và bảo vệ môi trường trong đời sống cộng đồng xã hội;
e) Hệ thống tổ chức chính trị - xã hội hàng năm được cấp trên đánh giá từ khá trở lên.