Điều 5. Ban Quản lý di tích
1. Ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt
a) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện thành lập Ban Quản lý di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt tại địa phương. Ban Quản lý hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, chịu sự quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện, sự chỉ đạo chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
b) Ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện làm Trưởng ban; Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin làm Phó Trưởng ban và các thành viên gồm: Đại diện các phòng chuyên môn có liên quan, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có di tích; Trưởng thôn, bản, tổ dân phố, khu phố nơi có di tích; người đại diện cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo (nếu có); người am hiểu về di tích; đại diện dòng họ, gia đình (đối với di tích gắn liền với dòng họ, gia đình).
2. Ban Quản lý di tích quốc gia
a) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện thành lập Ban Quản lý di tích được xếp hạng cấp quốc gia tại địa phương. Ban Quản lý hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, chịu sự quản lý của Ủy ban nhân dân cấp huyện, sự chỉ đạo chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
b) Ban Quản lý di tích quốc gia do 01 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện làm Trưởng ban; Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin làm Phó Trưởng ban và các thành viên gồm: Đại diện các phòng chuyên môn có liên quan, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có di tích; Trưởng thôn, bản, tổ dân phố, khu phố nơi có di tích; người đại diện cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo (nếu có); người am hiểu về di tích; đại diện dòng họ, gia đình (đối với di tích gắn liền với dòng họ, gia đình).
3. Trường hợp di tích được xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, di tích được xếp hạng cấp quốc gia nằm trên địa bàn 02 huyện trở lên, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân các huyện có di tích, các cơ quan, đơn vị có liên quan tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định thành lập Ban quản lý di tích.
4. Ban Quản lý di tích cấp tỉnh
a) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thành lập Ban Quản lý di tích được xếp hạng cấp tỉnh của địa phương. Ban Quản lý hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, chịu sự quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã, sự chỉ đạo chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
b) Ban Quản lý di tích cấp tỉnh do 01 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã làm Trưởng ban; Cán bộ làm công tác văn hóa làm Phó Trưởng ban và các thành viên gồm: Cán bộ địa chính; cán bộ làm công tác kế toán; mời đại diện Mặt trận Tổ quốc quốc xã; Trưởng thôn, bản, tổ dân phố, khu phố nơi có di tích; người đại diện cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo (nếu có); người am hiểu về di tích; đại diện dòng họ, gia đình đối với di tích gắn liền với dòng họ, gia đình.
c) Trường hợp di tích nằm trên địa bàn 02 xã trở lên, Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định thành lập Ban quản lý di tích.
5. Các trường hợp khác về thành lập Ban quản lý di tích các cấp, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương tham mưu, đề xuất, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét chỉ đạo giải quyết.
6. Trách nhiệm của Ban Quản lý di tích
a) Ban Quản lý di tích có trách nhiệm xây dựng nội quy, quy chế hoạt động trình cấp có thẩm quyền quyết định. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định ban hành nội quy, quy chế hoạt động của các di tích được giao phân cấp quản lý trên cơ sở ý kiến thẩm định bằng văn bản của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đối với di tích đã được xếp hạng quốc gia hoặc di tích đã được xếp hạng quốc gia đặc biệt; Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành nội quy, quy chế hoạt động của các di tích được giao phân cấp quản lý trên cơ sở ý kiến thẩm định bằng văn bản của Phòng Văn hóa và Thông tin cấp huyện đối với di tích xếp hạng cấp tỉnh.
b) Quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di tích; kiểm tra và định kỳ báo cáo cơ quan quản lý trực tiếp về hiện trạng di tích.
c) Chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ, phòng ngừa, ngăn chặn và kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các hành vi xâm phạm đến di tích, các nguy cơ ảnh hưởng đến sự an toàn của di tích, cảnh quan môi trường của di tích và báo cáo Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân tỉnh theo quy định.
d) Chịu trách nhiệm trực tiếp khi để xảy ra những vi phạm pháp luật tại di tích: Việc bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, sơn thếp tượng, đồ thờ, di dời, thay đổi vị trí, bổ sung đồ thờ, hiện vật khi chưa được phép của cơ quan có thẩm quyền; các hành vi xâm lấn đất đai, xây dựng, khai thác làm ảnh hưởng đến kiến trúc, cảnh quan môi trường di tích và các hành vi vi phạm pháp luật khác có liên quan.
đ) Tổ chức quản lý nguồn thu hợp pháp tại di tích (bằng tiền, bằng hiện vật) và định kỳ báo cáo Ủy ban nhân dân cấp quản lý.
e) Hướng dẫn du khách thực hiện nếp sống văn minh nơi thờ tự, nội quy di tích, đảm bảo vệ sinh môi trường khu vực di tích; thực hiện bảo vệ tài sản, hiện vật, phòng chống cháy nổ và các hoạt động liên quan đến di tích; triển khai các phương án phòng, chống thiên tai, hỏa hoạn, trộm cắp... nhằm đảm bảo an ninh, an toàn di tích, hiện vật.
g) Tổ chức các hoạt động dịch vụ phù hợp sau khi có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của cấp quản lý trực tiếp.
h) Chịu trách nhiệm đề xuất với cấp quản lý trực tiếp thành lập các Tổ quản lý di tích để trông coi từng di tích hoặc điểm di tích trên địa bàn.