Điều 16. Công tác bầu cử
1. Thể lệ bỏ phiếu
a) Cuộc bầu cử bắt đầu lúc 07 giờ sáng và kết thúc lúc 11 giờ cùng ngày; tuy nhiên, tùy tình hình thực tế ở địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu bỏ phiếu sớm hơn, nhưng không được trước 06 giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không quá 18 giờ. Trường hợp có 100% cử tri trong danh sách niêm yết tham gia bỏ phiếu thì Tổ bầu cử có thể kết thúc sớm hơn.
b) Trước khi bỏ phiếu Tổ bầu cử phải kiểm tra thùng phiếu trước sự chứng kiến của cử tri.
c) Cử tri tự mình đi bầu, không được nhờ người khác bầu thay.
d) Cử tri không tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ nhưng tự mình bỏ phiếu.
đ) Cử tri không tín nhiệm ứng cử viên nào thì gạch ngang cả họ, tên ứng cử viên đó.
e) Khi viết phiếu bầu không ai được xem kể cả thành viên Tổ bầu cử, nếu viết hỏng cử tri đổi phiếu bầu khác.
2. Kiểm phiếu
a) Việc kiểm phiếu phải được tiến hành tại phòng bỏ phiếu ngay sau khi cuộc bỏ phiếu kết thúc.
b) Trước khi mở thùng phiếu, Tổ bầu cử phải thống kê, lập biên bản, niêm phong số phiếu không sử dụng đến và phải mời 02 cử tri không phải là người ứng cử chứng kiến việc kiểm phiếu.
c) Người ứng cử có quyền chứng kiến việc kiểm phiếu và khiếu nại về việc kiểm phiếu.
d) Những phiếu sau đây là không hợp lệ: phiếu không theo mẫu quy định do Tổ bầu cử phát; phiếu không có dấu của Uỷ ban nhân dân cấp xã; phiếu để số người được bầu là 02 người trở lên; phiếu gạch xoá hết tên những người ứng cử; phiếu có ghi tên người ngoài danh sách ứng cử; phiếu có viết thêm.
đ) Sau khi kiểm phiếu xong, Tổ bầu cử phải lập biên bản kết quả kiểm phiếu. Biên bản phải ghi rõ: tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình của ấp, khóm; số cử tri đã tham gia bỏ phiếu; số phiếu phát ra; số phiếu thu vào; số phiếu hợp lệ; số phiếu không hợp lệ; số phiếu bầu và tỷ lệ phiếu bầu cho mỗi người ứng cử so với tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình toàn ấp, khóm; những khiếu nại nhận được, những khiếu nại đã giải quyết và kết quả giải quyết, những khiếu nại chuyển đến Uỷ ban nhân dân cấp xã (nếu có). Biên bản được lập thành 03 bản, có chữ ký của Tổ trưởng, Thư ký và 02 cử tri được mời chứng kiến việc kiểm phiếu.
e) Tổ trưởng Tổ bầu cử lập báo cáo kết quả bầu Trưởng ấp, Trưởng khóm, kèm theo Biên bản kiểm phiếu gửi ngay đến Uỷ ban nhân dân, Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã.
Người trúng cử Trưởng ấp, Trưởng khóm là người đạt trên 50% số phiếu bầu hợp lệ so với tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong toàn ấp, khóm.
3. Trường hợp kết quả bầu không có người nào đạt trên 50% số phiếu bầu hợp lệ so với tổng số cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong toàn ấp, khóm thì tiến hành bầu cử lại. Ngày bầu cử lại do Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định, nhưng chậm nhất không quá 15 ngày, kể từ ngày tổ chức bầu cử lần đầu.
Nếu tổ chức bầu lần thứ hai mà vẫn không bầu được Trưởng ấp, Trưởng khóm thì Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời để điều hành hoạt động của ấp, khóm cho đến khi bầu được Trưởng ấp, Trưởng khóm mới.
Quy trình cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời:
- Trưởng ban công tác Mặt trận triệu tập và chủ tọa hội nghị hiệp thương gồm: đại diện lãnh đạo Đảng, Chi đoàn Thanh niên, Chi hội Phụ nữ, Chi hội Nông dân, Chi hội Cựu chiến binh, Chi hội Người cao tuổi để giới thiệu nhân sự đề nghị Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã xem xét, quyết định cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời.
- Trưởng ban công tác Mặt trận ấp, khóm hoàn chỉnh hồ sơ (sơ yếu lý lịch của người giới thiệu giữ chức danh Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời; biên bản hội nghị hiệp thương của Ban công tác Mặt trận ấp, khóm), lập văn bản đề nghị Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã xem xét, quyết định cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời.
- Trong thời hạn chậm nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ của Trưởng ban công tác Mặt trận ấp, khóm; Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã xem xét, quyết định cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời; thông báo cho cử tri trong ấp, khóm biết và giao nhiệm vụ cho Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời điều hành hoạt động của ấp, khóm cho đến khi bầu được Trưởng ấp, Trưởng khóm mới.
Trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định cử Trưởng ấp, Trưởng khóm lâm thời, Uỷ ban nhân dân cấp xã phải tổ chức bầu Trưởng ấp, Trưởng khóm mới. Quy trình bầu Trưởng ấp, Trưởng khóm mới thực hiện theo quy định tại Quy chế này.