Điều 45. Chính sách và nguyên tắc bố trí tái định cư nhà ở, đất ở cho hộ gia đình cá nhân (Thực hiện Luật Đất đai, Luật Nhà ở năm 2003; Điều 4, khoản 2 Điều 14, Điều 34 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP; Điều 5 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP; Điều 19 Nghị Định 69/2009/NĐ-CP; Điều 18 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT)
1. Hộ gia đình, cá nhân khi bị Nhà nước thu hồi đất có một trong các điều kiện được bồi thường, hỗ trợ theo giá đất ở, được bố trí tái định cư trong các trường hợp sau:
a) Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở do bị thu hồi hết đất ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân không có nhu cầu tái định cư);
b) Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất mà phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi không đủ điều kiện để ở hoặc xây dựng nhà ở theo quy định của Thành phố mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phương, thị trấn nơi có đất bị thu hồi;
c) Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở nằm trong hành lang an toàn khi xây dựng công trình công cộng có hành lang bảo vệ an toàn phải di chuyển chỗ ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi;
d) Các trường hợp cá biệt khác được giải quyết theo văn bản chỉ đạo riêng của ỤBND Thành phố.
2. Giá thu tiền sử dụng đất, giá bán nhà tái định cư.
a) (Giá thu tiền sử dụng đất khi giao đất tái định cư được xác định theo sát giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thị trường trong điều kiện bình thường, cùng với thời điểm và thống nhất với nguyên tắc và phương pháp xác định giá đất ở làm căn cứ bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi, được UBND Thành phố phê duyệt cho từng dự án cụ thể (đối với trường hợp có điều chỉnh so với bảng giá đất hàng năm) cùng với việc phê duyệt giá đất ở làm căn cứ bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất.
Chủ đầu tư hoặc tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm thuê tổ chức tư vấn có chức năng thẩm định giá theo quy định của Bộ Tài chính để xác định giá thu tiền sử dụng đất, có chứng thư thẩm định giá gửi UBND cấp huyện xem xét, đề xuất, báo cáo Sở Tài chính thẩm tra, trình UBND Thành phố quyết định đối với giá thu tiền sử dụng đất tái định cư
Chi phí thuê tổ chức tư vấn để xác định lại giá đất ờ theo quy định này được tính vào chi phí phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án.
b) Giá bán nhà tái định cư được xác định sát với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường, đảm bảo không thấp hơn tiền sử dụng đất phân bổ và chi phí thực tế.
Ủy ban nhân dân Thành phố ủy quyền cho Sở Tài chính quyết định giá bán căn hộ chung cư tái định cư cho từng tầng, loại nhà, theo vị trí của từng dự án cụ thể. Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá xác định, xem xét báo cáo Sở Tài chính thẩm tra, phê duyệt.
Đối với các căn hộ tái định cư tại khu tái định cư đã xác định giá bán theo nguyên tắc này, nếu áp dụng tiếp cho các dự án sau mà giá thị trường có biến động thì Sở Tài chính phê duyệt tỷ lệ % điều chỉnh tăng, giảm cho phù hợp để áp dụng.
c) Khi thực hiện chính sách giá tái định cư theo quy định tại khoản này, người bị thu hồi đất được lựa chọn theo phương án bố trí tái định cư của chủ đầu tư đã được thỏa thuận cho dự án theo quy định tại khoản 12, khoản 13 Điều này hoặc mua nhà, đất thương mại tại các dự án phát triển khu đô thị mới trên địa bàn Thành phố.
3. Hỗ trợ tái định cư.
a) Khi Nhà nước thu hồi đất (toàn bộ thửa đất ở), hộ gia đình, cá nhân có đủ điều kiện được bố trí tái định cư mà số tiền được bồi thường, hỗ trợ nhỏ hơn giá trị một suất tái định cư tối thiểu (40m2 đất; 45m2 nhà chung cư) thì được hỗ trợ khoản chênh lệch này.
Trường hợp sau khi đã được hưởng khoản hỗ trợ chênh lệch mà tổng số tiền bồi thường, hỗ trợ trong phương án vẫn chưa đủ nộp tiền sử dụng đất, tiền mua nhà tái định cư theo phương án được phê duyệt thực tế, nếu có nguyện vọng và có đơn đề nghị thì được trả dần số tiền còn thiếu theo quy định hiện hành của UBND Thành phố;
Trường hợp không nhận đất ở, nhà ở tái khu tái định cư thì được hỗ trợ
bằng tiền theo quy định tại tiết b, điểm 3 khoản này.
b) Khi Nhà nước thu hồi đất hộ gia đình, cá nhân có đủ điều kiện được bố trí tái định cư (kể cả trường hợp quy định tại tiết a, điểm 3 khoản này), mà có nguyện vọng tự lo chỗ ở thì được hỗ trợ một khoản bằng tiền 100.000.000 đồng/hộ gia đình (một trăm triệu đồng).
4. Trường hợp nếu người bị thu hồi đất không đủ khả năng mua nhà ở, đất ở tái định cư thì được xem xét giải quyết cho thuê, thuê mua hoặc mua nhà ở cho người có thu nhập thấp theo quy định tại Quyết định số 67/2009/QĐ-TTg ngày 24 tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành một số cơ chế, chính sách phát triển nhà ở cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị và Thông tư số 36/2009/TT-BXD ngày 16 tháng l1 năm 2009 của Bộ Xây dựng hướng dẫn việc bán, cho thuê, cho thuê mua và quản lý sử dụng nhà ở cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị trên cơ sở quỹ nhà của Thành phố.
5. Nguyên tắc bố trí tái định cư và ưu tiên trong bố trí tái định cư
Căn cứ quỹ đất, quỹ nhà tái định cư hiện có (khu vực, cơ cấu vị trí các thửa đất; hoại nhà, số lượng, diện tích, cơ cấu căn hộ), UBND cấp huyện có trách nhiệm phê duyệt quy chế bắt thăm xác định vị trí nhà, đất tái định cư của dự án, đảm bảo công khai, công bằng, dân chủ và đúng pháp luật đồng thời thực hiện chính sách ưu tiên trong bố trí tái định cư như sau:
a) Ưu tiên tái định cư tại chỗ cho người bị thu hồi đất tại nơi có đất thuộc phạm vi dự án có dự án tái định cư;
b) Ưu tiên bố trí vị trí thuận lợi cho chủ sử dụng nhà đất bàn giao mặt bằng sớm, nhất, chủ sử dụng nhà đất có vị trí thuận lợi tại nơi bị thu hồi và đối tượng là gia đình chính sách.
12) Sửa đổi Điều 47 như sau:
"Điều 47. Bố trí tái định cư bằng đất ở cho hộ gia đình, cá nhân
Trường hợp Nhà nước có quỹ đất để giao và hộ gia đình, cá nhân có đủ điều kiện và có yêu cầu được bố trí tái định cư bằng giao đất, thì được giao đất tái định cư theo chính sách giá quy định tại điểm 2, khoản 11 Điều này với diện tích căn cứ vào diện tích đất ở bị thu hồi, điều kiện quỹ đất tái định cư của dự án và hạn mức giao đất ở mới theo quy định của UBND Thành phố cụ thể như sau:
a) Từ 40m2 đến 90m2 khi giao đất tái định cư tại các phường;
b) Từ 60m2 đến 120m2 khi giao đất tái định cư tại thị trấn, các xã ven đô thuộc các huyện giáp với các phường của quận và các xã thuộc thị xã (Phân loại xã ven đô theo quy định hiện hành của URND Thành phố);
c) Từ 80m2 đến 180m2 khi giao đất tái định cư tại các xã đồng bằng;
d) Từ 120m2 đến 240m2 khi giao đất tái định cư tại các xã trung du;
đ) Từ 150m2 đến 300m2 khi giao đất tái định cư tại các xã miền núi.
2. Giao đất tái định cư trong trường hợp bị thu hồi toàn bộ nhà ở, đất ở.
a) Trường hợp diện tích đất bị thu hồi đủ điều kiện được bồi thường theo giá đất ở thì được giao diện tích tái định cư bằng diện tích đất ở bị thu hồi nhưng không thấp hơn diện tích suất tái định cư tối thiểu và không vượt quá hạn mức giao đất theo quy định tại điểm 1 khoản này.
b) Trường hợp điện tích đất bị thu hồi không đủ điều kiện được bồi thường theo giá đất ở nhưng được hỗ trợ theo giá đất ở thì được giao diện tích đất tái định cư bằng diện tích được hỗ trợ theo đất ở bị thu hồi nhưng không thấp hơn diện tích suất tái định cư tối thiểu và không vượt quá hạn mức tái định cư tối thiểu (theo từng khu vực) quy định tại điểm 1 khoản này.
3. Giao đất tái định cư trong trường hợp thu hồi một phần nhà ở, đất ở.
Diện tích đất được xét giao tái định cư được xác định bằng diện tích đất giao tái định cư như đối với trường hợp bị thu hồi toàn bộ nhà ở, đất ở quy định tại điểm 2 khoản này trừ diện tích đất còn lại ngoài chỉ giới giải phóng mặt bằng, nhưng diện tích đất giao tái định cư cho một chủ sử dụng nhà ở, đất ở không thấp hơn 40m2.
4. Đối với các trường hợp đặc thù, phù hợp với thực tế của địa phương, UBND cấp huyện nghiên cứu trình UBND Thành phố xem xét quyết định"
13) Sửa đổi Điều 48 như sau:
"Điều 48. Bố trí tái định cư bằng nhà chung cư cao tầng đối với hộ gia đình, cá nhân
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân có đủ điều kiện được bố trí tái định cư bằng nhà chung cư, có yêu cầu thì được mua nhà tái định cư theo chính sách giá quy định tại điểm 2, khoản 11 Điều này; diện tích căn hộ, số lượng căn hộ bố trí tái định cư cho các hộ gia đình (trừ trường hợp quy định tại điểm 3, khoản 11 Điều này) căn cứ vào điều kiện quỹ nhà tái định cư của dự án, diện tích nhà, đất bị thu hồi, khả năng tài chính của các hộ.
Trường hợp đủ điều kiện được bố trí tái định cư, nhưng không mua nhà tái định cư do Thành phố bố trí, có nhu cầu mua nhà ở thương mại tại các dự án phát triển nhà ở thì được Sở Xây dựng giới thiệu tới các dự án. Khi đó, hộ gia đình, cá nhân được hỗ trợ tiền tự lo tái định cư theo quy định tại tiết b, điểm 3 khoản 11 Điều này."
14) Sửa đổi, bổ sung điểm b1, khoản 2 Điều 53 như sau:
"b.1. Ủy ban nhân dân cấp xã có văn bản xác nhận các nội dung:
- Xác định nhà, đất trong phạm vi thu hồi của hộ gia đình, cá nhân có tranh chấp, khiếu kiện hay không có tranh chấp, khiếu kiện;
- Căn cứ hồ sơ quản lý đất đai, xây dựng lưu trữ theo quy định tại UBND cấp xã để xác định các điều kiện được bồi thường hoặc không được
bồi thường theo các nội dung quy định tại khoản 5 Điều 7 bản quy định ban hành kèm Quyết định số 108/2009/QĐ-UBND ngày 29/9/2009 của UBND Thành phố;
- Căn cứ hồ sơ quản lý đất đai, xác nhận thời điểm đất bắt đầu sử dụng theo mục đích sử dụng hiện trạng, thời điểm bắt đầu chuyển mục đích sử dụng đất theo hiện trạng; thời điểm xây dựng nhà, công trình trên đất nằm trong chỉ giới giải phóng mặt bằng của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong phạm vi thu hồi đất. Trường hợp không có hồ sơ thì tổ chức lấy ý kiến của Mặt trận tổ quốc cấp xã và những người đã từng cư trú tại địa phương cùng thời điểm bắt đầu sử dụng đất để làm căn cứ xác nhận,
Các trường hợp có tranh chấp, khiếu kiện, UBND cấp xã phải báo cáo UBND cấp huyện xem xét, kết luận, giải quyết làm căn cứ lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định;
- Xác nhận việc phải di chuyển chỗ ở của hộ gia đình, cá nhân do bị thu hồi đất; điều kiện nhà ở, đất ở của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi;
- Xác, nhận nhân khẩu trực tiếp sản xuất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp.
15) Sửa đổi điểm g, khoản 1 Điều 54 như sau:
"g) Phương án tái định cư; phương án di dời đối với tổ chức (nếu có)."
16) Sửa đổi khoản 6 và bổ sung khoản 7 Điều 62 (trách nhiệm của chủ đầu tư, Tổ chức phát triển quỹ đất được giao đất để giải phóng mặt bằng theo quy hoạch) như sau:
"6. Chủ đầu tư có trách nhiệm thuê tư vấn xác định giá đất ở theo quy định tại điểm 2, khoản 1 và tiết a, điểm 2, khoản 11 Điều này (nếu dự án phải bố trí tái định cư); chủ động chuẩn bị quỹ tái định cư và chỗ ở mới cho người dân.
7. Đối với dự án công trình theo tuyến hoặc có quy mô thu hồi đất lớn, trường hợp phải phân kỳ thu hồi đất, tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì chủ đầu tư hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ giải phóng mặt bằng căn cứ phạm vi, đối tượng và tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đề xuất UBND cấp huyện xem xét, báo cáo UBND Thành phố chỉ đạo việc thực hiện."
17) Bổ sung khoản 8, khoản 9 Điều 63 (trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp Huyện) như sau:
"8. Đề xuất, báo cáo Sở Tài chính thẩm tra, trình UBND Thành phố phê duyệt, điều chỉnh giá đất theo quy định tại điểm 2, khoản 1 và tiết a, điểm 2 khoản 11 Điều này (nếu dự án phải bố trí tái định cư).
9. Báo cáo, đề xuất việc phân kỳ thu hồi đất, giải phóng mặt bằng dự án, công trình theo tuyến và có quy mô thu hồi đất lớn (nếu có)."
18) Bổ sung khoản 2, Điều 68 (trách nhiệm của Sở Tài chính) như sau:
"1) Hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục xác định giá đất, giá nhà sát với giá thị trường trong điều kiện bình thường (từ khâu xác lập danh sách các các tổ chức, tư vấn thẩm định giá có tư cách pháp nhân, năng lực; quy trình xác định, thẩm tra, các hồ sơ liên quan khi đề xuất gửi Sở Tài chính để thẩm tra, trình UBND Thành phố quyết định điều chỉnh giá)."
19) Sửa đổi điểm c và bổ sung điểm e khoản 4 Điều 68 (trách nhiệm của Sở Xây dựng) như sau:
"c) Giới thiệu quỹ nhà ở thương mại từ các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn Thành phố cho UBND các quận, huyện, thị xã, các hộ gia đình có nhu cầu mua nhà ở thương mại;
e) Quyết định ban hành và công bố hằng năm đơn giá xây dựng mới nhà ở, công trình, vật kiến trúc, di chuyển mộ làm căn cứ bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố."