Quyết định 79/2023/DS-GĐT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Tại Đơn khởi kiện đề ngày 22/6/2018, Đơn thay đổi bổ sung yêu cầu khởi kiện ngày 10/10/2019 và quá trình giải quyết vụ án, các nguyên đơn trình bày:

Yêu cầu đòi quyền sử dụng đất của hộ và chia di sản thừa kế của cụ Võ Thị B (sinh năm 1928, chết 22/10/2016) để lại gồm: Một phần thửa 407 và thửa 404 tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre. Cụ Võ Thị B có 02 người con là Lê Quốc Ths và Lê Thị Thanh HF. Năm 2015, ông Ths chết, ông Ths có vợ là Trần Thị Minh Ph và 03 người con là Lê Trung H, Lê Thị Thanh Th, Lê Thái D.

Các thửa đất này cấp cho hộ gia đình cụ Võ Thị B ngày 06/7/2001. Ngày 26/9/2002, bà HF giả mạo chữ ký của ông Lê Quốc Ths trong biên bản họp gia đình và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (sau đây gọi tắt là HĐCNQSDĐ) ngày 28/10/2002 để chuyển quyền sử dụng đất từ hộ Võ Thị B sang cho bà HF, thời điểm này trong hộ có ông Lê Quốc Ths, bà Trần Thị Minh Ph, Lê Trung H, Lê Thị Thanh Th, bà Ph cũng không ký tên. Ngày 22/11/2002, Ủy ban nhân dân (sau đây gọi tắt là UBND) huyện BĐ thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây gọi tắt là GCNQSDĐ) của hộ cụ Võ Thị B để cấp cho bà Lê Thị Thanh HF. Năm 2018, các nguyên đơn phát hiện bà HF giả mạo chữ ký để đứng tên GCNQSDĐ nên phát sinh tranh chấp.

Tại Bản tự khai ngày 20/8/2018 và những lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, phía bị đơn là bà Lê Thị Thanh HF trình bày:

Bà không đồng ý với các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, vì quyền sử dụng đất cụ Võ Thị B đã chuyển nhượng cho bà và bà được cấp GCNQSDĐ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Thái Kim T, anh Thái Bảo Ch và anh Thái Bảo Nh trình bày: Thống nhất lời trình bày của bị đơn.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 166/2020/DS-PT ngày 05/6/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre quyết định giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 85/2019/DS-ST ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre như sau (tóm tắt):

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh Ph đối với bị đơn bà Lê Thị Thanh HF và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Thái Kim T, anh Thái Bảo Ch, anh Thái Trí Nh về việc chia di sản thừa kế và đòi quyền sử dụng đất.

Buộc bà Lê Thị Thanh HF, ông Thái Kim T, anh Thái Bảo Ch, anh Thái Trí Nh phải trả lại quyền sử dụng đất và chia 01 phần di sản thừa kế của cụ bà Võ Thị B để lại cho anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D và bà Trần Thị Minh Ph đối với thửa đất 165, 165-1, 164-1 và thửa 213, 213-1 tờ bản đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre, cụ thể:

Bà Lê Thị Thanh HF được nhận diện tích đất 1965,7m2 thửa 165-1, 164-1 tờ bản đồ số 3 (theo số liệu cũ là thửa 404 tờ bản đồ số 01) (có các điểm tứ cận theo họa đồ).

Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh Ph được nhận diện tích đất 1965,6m2 thuộc thửa 165 tờ bản đồ số 3 (theo số liệu cũ là thửa 404 tờ bản đồ số 01) (có các điểm tứ cận theo họa đồ).

Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh Ph được nhận thửa đất 213, 213-1 tờ bản đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre (có họa đồ kèm theo).

Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh Ph phải có nghĩa vụ hoàn lại ½ giá trị quyền sử dụng đất thửa đất 213, 213-1 tờ bản đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre cho bà Lê Thị Thanh HF số tiền là 125.650.000 đồng.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chậm trả, chi phí thẩm định, định giá, giám định, án phí và quyền, nghĩa vụ của các đương sự trong giai đoạn thi hành án.

Ngày 27/7/2020, ông Thái Kim T, bà Lê Thị Thanh HF có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định số 86/2022/KN-DS ngày 16/9/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 166/2020/DS-PT ngày 05/6/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 85/2019/DS-ST ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến: Kháng nghị có căn cứ, đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Tại Biên bản định giá tài sản ngày 22/11/2018 của Tòa án cấp sơ thẩm thể hiện: “Hội đồng định giá thống nhất giá trị quyền sử dụng đất tại thửa đất số 404, 407 Tờ bản đồ số 1 xã CH, huyện BĐ có đơn giá 61.600 đồng/m2”. Biên bản định giá không thể hiện Hội đồng định giá xác định giá trị quyền sử dụng đất tranh chấp là Nhà nước hay giá thị trường. Quá trình giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần làm rõ nội dung này để giải quyết vụ án theo đúng quy định tại Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 337, Điều 343 và Điều 349 Bộ luật Tố tụng dân sự.

1. Chấp nhận Kháng nghị số 86/2022/KN-DS ngày 16/9/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 166/2020/DS-PT ngày 05/6/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 85/2019/DS-ST ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.

Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.