Quyết định 754/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:

Thẩm phán, Chủ tọa:

Bà Nguyễn Thị Trinh

Các Thẩm phán:

Ông Ngô Thanh Nhàn

Bà Trương Thị Thảo

Thư ký Tòa án: Bà Bùi Thị Thanh Phượng

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Phùng Thị Lan - Kiểm sát viên

Trong các ngày 04 và ngày 26 tháng 6 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đã tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự thụ lý 15/2019/TLST-KDTM ngày 24 tháng 01 năm 2019 về việc yêu cầu Hủy phán quyết trọng tài theo Quyết định mở phiên họp 2065/2019/QĐ-MPH ngày 22 tháng 5 năm 2019 và Quyết định tạm ngừng phiên họp số 3464/2019/QĐ-ST ngày 04/6/2019.

Người yêu cầu: Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Đầu tư H V

Địa chỉ: đường NT, Phường F, Quận F, Thành phố H

Đại diện theo ủy quyền:

1. Ông Trần Đức G – sinh năm 1994 – có mặt

2. Ông Nguyễn Hồng L – sinh năm 1987 – có mặt

(Giấy ủy quyền ngày 04/6/2019)

Người có liên quan: Công ty TNHH Một thành viên M

Địa chỉ: Đường TS, Phường F, Quận T, Thành phố H

Đại diện theo ủy quyền:

1. Bà Lê Thị Thu T– sinh năm 1994 – có mặt

2. Bà Nguyễn Quỳnh A – sinh năm 1985 – vắng mặt

3. Ông Nguyễn Thanh Q – sinh năm 1989 – có mặt

(Giấy ủy quyền ngày 28/3/2019)

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có liên quan: Ông Võ Thiện H – Luật sư thuộc Đoàn Luật sư Thành phố H

Địa chỉ: Tầng 10, Tòa nhà PaxSky, 51 Nguyễn Cư Trinh, phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

I. Nội dung tranh chấp:

Ngày 01/8/2016, nguyên đơn Công ty TNHH Một thành viên M(viết tắt là Công ty Marc) và bị đơn Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Đầu tư H V (viết tắt là Công ty H V) ký Hợp đồng nguyên tắc và 05 phụ lục hợp đồng về việc thuê lại Tòa nhà số 147 Lũy Bán Bích, phường Tân Thới Hòa, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Trên cơ sở Hợp đồng nguyên tắc, nguyên đơn đã chuyển tiền đặt cọc 12.666.780.000 đồng nhưng do bị đơn không hoàn thành các Điều kiện tiên quyết tại Điều 2 Hợp đồng nguyên tắc nên nguyên đơn khởi kiện bị đơn ra Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) theo vụ tranh chấp số 20/18. Sau đó, bị đơn khởi kiện nguyên đơn tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) trong vụ tranh chấp số 50/18 HCM, yêu cầu nguyên đơn chia sẻ chi phí phát sinh từ việc bị đơn thực hiện các công việc nêu trong hợp đồng nguyên tắc là 7.028.310.479 đồng. Trên cơ sở thỏa thuận của các bên, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã gộp vụ tranh chấp số 50/18 HCM vào vụ tranh chấp số 20/18 HCM.

Nội dung phán quyết trọng tài:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu trong đơn khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận một phần yêu cầu trong đơn khởi kiện của bị đơn. Sau khi cấn trừ thực hiện nghĩa vụ giữa nguyên đơn và bị đơn, bị đơn phải trả cho nguyên đơn tiền đặt cọc sau khi đã cấn trừ tiền nguyên đơn chia sẻ chi phí thực hiện hợp đồng nguyên tắc là 10.419.302.751 đồng.

Buộc bị đơn phải hoàn trả cho nguyên đơn tiền phí trọng tài sau khi đã cấn trừ là 341.748.209 đồng

Trong trường hợp chậm thanh toán, bị đơn phải trả thêm tiền lãi theo quy định tại Điều 357 Bộ luật dân sự năm 2015. Với mức lãi suất là 10%, tương ứng với số tiền chậm trả và thời gian chậm trả.

Nội dung yêu cầu và căn cứ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài:

Ngày 12/11/2018, Công ty H V gửi đơn yêu cầu Tòa án hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM lập ngày 18/10/2018 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), với lý do: Phán quyết trọng tài trái với các nguyên tắc cơ bản của Pháp luật Việt Nam và Phán quyết trọng tài có nội dung không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài, cụ thể: Công ty Mchỉ yêu cầu Công ty H V trả lại số tiền đặt cọc là 12.666.780.000 đồng; Công ty H V yêu cầu Công ty Mthanh toán chi phí phát sinh từ việc Công ty H V thực hiện các công việc liên quan đến Hợp đồng nguyên tắc số tiền 7.028.310.479 đồng. Nhưng Hội đồng trọng tài cho rằng Công ty Mcòn bị khoản tiền tổn thất là khoản tiền lãi trong thời hạn 02 năm của khoản tiền đặt cọc là 2.533.356.000 đồng. Việc Hội đồng trọng tài buộc Công ty H V gánh chịu một phần tổn thất mà Công ty Mkhông yêu cầu là vượt quá yêu cầu khởi kiện của Công ty Marc; Điều này đối chiếu với Khoản 1 và 2 Điều 3 Bộ luật dân sự thì Phán quyết này không bảo đảm cam kết, thỏa thuận và yêu cầu của các bên trong vụ tranh chấp nên yêu cầu tòa án hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM ngày 18/10/2018.

Người có liên quan là Công ty TNHH Một thành viên M- đại diện theo ủy quyền trình bày: Đề nghị Hội đồng phiên họp không chấp nhận yêu cầu của Công ty H V vì không có căn cứ, bởi lẽ:

Tại Điều 6.2 của Hợp đồng Nguyên tắc, thỏa thuận trọng tài hoàn toàn có hiệu lực, không thuộc trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu được quy định tại Điều 18 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010 và Điều 3, 4 Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/3/2014. Và tại khoản 1 Điều 3 Bộ luật dân sự 2015, nguyên tắc này quy định quyền bình đẳng giữa các chủ thể với nhau và được pháp luật bảo hộ như nhau về các quyền nhân thân và tài sản, không liên quan gì đến việc Hội đồng trọng tài xem xét chấp nhận yêu cầu. Công ty H V đề nghị Công ty Mchia sẻ rủi ro khi thực Hiện hợp đồng nguyên tắc. Tại Phán quyết này, Hội đồng trọng tài đã dựa vào lẽ công bằng để cân nhắc có thể chấp nhận toàn bộ hay một phần yêu cầu của Công ty H V. Điều này hoàn toàn phù hợp với Điều 6 Bộ luật Dân sự và không trái với các nguyên tắc được quy định tại khoản 1 Điều 3 Bộ luật dân sự năm 2015. Và trên thực tế Công ty H V đã quá có lợi khi được Trọng tài tuyên Công ty Mphải chia sẻ thiệt hại với Công ty H V, bởi vì các khoản thiệt hại mà Công ty H V yêu cầu tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) đã được Tòa án chấp nhận và tuyên buộc Công ty Dệt Sài Gòn phải trả cho Công ty H V.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Công ty Mphát biểu: Yêu cầu Hội đồng phiên họp không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của Công ty H V về việc yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) số 20/2018 HCM ngày 18/10/2018. Giữ nguyên Phán quyết Trọng tài của Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) số 20/18 HCM ngày 18/10/2018.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh:

Về thủ tục tố tụng, Tòa án thụ lý, giải quyết yêu cầu hủy phán quyết trọng tài nói trên là đúng thẩm quyền.

Về nội dung: Đề nghị giữa nguyên Phán quyết trọng tài số 20/18 HCM của Hội đồng Trọng tài Quốc tế Việt Nam lập ngày 18/10/2018 giữa Công ty TNHH Một thành viên Mvà Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư H V.

Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài ngày 12 tháng 11 năm 2018 của Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư H V đối với Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) giải quyết tranh chấp hợp đồng Nguyên tắc giữa Công ty TNHH Một thành viên Mvà Công ty Thương mại Dịch vụ Đầu tư H V và các tài liệu có trong hồ sơ,

Hội đồng xét đơn yêu cầu xét thấy:

1. Về thời hiệu yêu cầu:

Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM ngày ngày 18/10/2018 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). Công ty TNHH Dịch vụ Đầu tư H V nhận được Phán quyết trọng tài vào ngày 18/10/2018. Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty H V làm ngày 12/11/2018 đã được Văn Phòng Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận trong ngày 12/11/2018. Đơn yêu cầu của Công ty H V làm trong thời hạn 30 ngày, đúng quy định tại Điều 69 của Luật Trọng tài thương mại 2010 nên được chấp nhận.

2. Về thẩm quyền giải quyết:

Đây là việc dân sự về yêu cầu kinh doanh thương mại liên quan đến Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nơi Hội đồng trọng tài ra phán quyết là Thành phố Hồ Chí Minh, do đó, căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 31, Khoản 1 Điều 34, Điểm b Khoản 1 Điều 37 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điểm g Khoản 2, khoản 3 Điều 7 của Luật Trọng tài thương mại năm 2010, yêu cầu này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.

3. Về nội dung yêu cầu:

Tại đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài ngày 12/11/2018, tại bản tự khai và tại phiên họp, đại diện Công ty H V cho rằng Phán quyết trọng tài số 18/20 HCM lập ngày 18/10/2018 trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam, cụ thể Công ty Mchỉ yêu cầu Công ty H V hoàn trả tiền đặt cọc là 12.666.780.000 đồng, Công ty H V yêu cầu Công ty Mthanh toán chi phí phát sinh từ việc Công ty H V thực công việc liên quan đến hợp đồng nguyên tắc với số tiền là 7.028.310.000 đồng. Nhưng Hội đồng trọng tài giải quyết phần tổn thất của Công ty Mlà khoản tiền lãi với thời gian là 02 năm của số tiền đặt cọc là 2.533.356.000 đồng là vi phạm yêu cầu của các bên và trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam được quy định tại khoản 2 Điều 3 Bộ luật dân sự năm 2015. Vì vậy, yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).

Tại bản tự khai ngày 15/10/2018, và tại phiên họp, đại diện theo ủy quyền của người có liên quan là Công ty TNHH Một thành viên Mkhông đồng ý với yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty H V hoàn toàn phản đối việc Công ty H V đưa ra các lý do để yêu cầu tòa án tuyên hủy phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM ngày 18/102018 là thỏa thuận vô hiệu và trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam là không có cơ sở quy định của pháp luật.

Xét thấy, Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 20/18 HCM lập ngày 18/10/2018 giữa Công ty Mvà Công ty H V trái với 2 nguyên tắc:

Thứ 1: Điều 4.1 Luật trọng tài thương mại: Nguyên tắc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. “Trọng tài viên phải tôn trọng thỏa thuận của các bên nếu sự thỏa thuận đó không vi phạm điều cấm và trái đạo đức xã hội”. Phán quyết này trái ở chỗ là công ty Mvà Công ty H V không có bên nào yêu cầu giải quyết phần tiền lãi, mặc dù hai bên không có thỏa thuận bằng văn bản nhưng ý chí của hai bên là không có yêu cầu giải quyết tiền lãi nhưng Chủ tịch Hội đồng trọng tài tự đưa ra và tự giải quyết khoản tiền lãi của số tiền Công ty Mchuyển cho Công ty H V là 12.666.780.000 đồng x 2 năm x 10% = 2.533.356.000 đồng là tổn thất của Công ty Marc.

Thứ 2: Điều 3.2 Bộ luật dân sự năm 2015: Các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự: “Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái với đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng.” Giữa Công ty Mvà Công ty H V thỏa thuận không yêu cầu giải quyết về phần tiền lãi, việc thỏa thuận này không vi phạm điều cấm của pháp luật thì Hội đồng trọng tài phải tôn trọng sự thỏa thuận của đôi bên nhưng Hội đồng trọng tài xem xét phần tiền lãi trên số tiền của Công ty Mđặt cọc cho Công ty H V là trái với nguyên tắc cơ bản đựơc quy định tại Khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Ngoài ra, tại điểm c khoản 2 Điều 14 của Nghị quyết số 01/2014/NQ – HĐTP ngày 20/3/2014 hướng dẫn thi hành một số quy định trọng tài Thương mại của HĐTP tòa án nhân dân Tối cao có quy định “Vụ tranh chấp không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài là trường hợp Hội đồng trọng tài giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực không thuộc thẩm quyến của trọng tài quy định tại Điều 2 Luật trọng tài thương mại, hoặc Hội đồng trọng tài giải quyết tranh chấp mà không được các bên thỏa thuận yêu cầu trọng tài giải quyết hoặc giải quyết vượt quá phạm vi của thỏa thuận đưa ra trọng tài giải quyết.”

Về nguyên tắc: Tòa án chỉ hủy phần quyết định có nội dung không thuộc thẩm quyền của Hội đồng trọng tài giải quyết mà không hủy phần phán quyết Trọng tài. Trường hợp có thể tách được phần quyết định của Hội đồng trọng tài về vấn đề đã được yêu cầu và phần quyết định về vấn đề không được yêu cầu giải quyết tại trọng tài, thì phần quyết định về vấn đề được yêu cầu giải quyết không bị hủy.

Trường hợp không thể tách được phần quyết định của Hội đồng trọng tài về vấn đề đã được yêu cầu và phần quyết định về vần đề không được yêu cầu giải quyết tại Trọng thì tòa án hủy phán quyết Trọng tài đó.

Tại phán quyết trọng tài nêu trên, Chủ tịch Hội đồng trọng tài tự đưa ra và tự quyết định tính lãi 02 năm cho Công ty M(trong khi đó Công ty Mkhông yêu cầu) 12.666.780.000 đồng (tiền Công ty Mđặt cọc) x 2 năm x 10% = 2.533.356.000 đồng (tiền lãi) + 7.028.310.497 đồng (chi phí tu sửa của Công ty H V) = 9.561.666.497 đồng : 2 = 4.780.833.248 đồng - 2.533.356.000 đồng (lãi) =2.247.477.248 đồng (Công ty Mphải gánh chịu tổn thất cho Công ty H V) – 12.666.780.000 (số tiền đặt cọc) đồng =10.419.302.751 đồng (số tiền Công ty H V phải thanh toán cho Công ty Marc). Như vậy, trường hợp này không thể tách được phần quyết định của Hội đồng trọng tài nên tòa án hủy phán quyết trọng tài nêu trên.

Từ phân tích trên, xét thấy yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài số 20/18 HCM của Hội đồng Trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) lập ngày 18 tháng 10 năm 2018 tại Thành phố Hồ Chí Minh của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Đầu tư H V là có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên,