Quyết định 64/2021/QĐ-PT — Tranh chấp về chia tài sản chung

[1] Nguyên đơn và bị đơn đều thừa nhận nguồn gốc tài sản tranh chấp nhà và đất khoảng 1.600m2 tại địa chỉ 1020/7 Đường K1, khu phố 2, phường A1, quận A (nay là thành phố A), Thành phố Hồ Chí Minh là của cụ Lê Văn Nghi (cụ Nghi là ông nội của các nguyên đơn và bị đơn).

[2] Đồng nguyên đơn là các bà Lê Thị NĐ1, Lê Thị NĐ2, Lê Thị NĐ3 cho rằng cụ Nghi chết để lại nhà và đất cho ông Lê Văn P sử dụng. Ngày 14/5/1984, ông Lê Văn P chết và để lại nhà, đất cho bị đơn là ông Lê Văn L sử dụng. Các nguyên đơn khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung là nhà và đất nêu trên.

[3] Bị đơn là ông Lê Văn L không thừa nhận đây là tài sản chung của các con ông Lê Văn P, mà cho rằng đây là tài sản thuộc quyền sở hữu và quyền sử dụng của mình. Bởi lẽ, sau khi cụ Nghi chết thì bị đơn được các chú (là con của cụ Nghi) cho sử dụng cho đến hôm nay. Bị đơn đã sử dụng ổn định, liên tục, đã đóng thuế với Nhà nước và có đăng ký sử dụng đất.

[4] Ngày 14/5/1984, ông Lê Văn P chết. Ngày 01/12/2014, các nguyên đơn khởi kiện chia tài sản chung do ông Phước để lại, thì thời hiệu khởi kiện để yêu cầu chia di sản thừa kế đã hết, theo qui định tại Điều 645 Bộ luật dân sự năm 2005.

[5] Đối chiếu qui định pháp luật, tại tiểu mục 2.4, mục 2, phần I Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao quy định về không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế: “a) Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết…”.

[6] Từ những phân tích trên, Hội đồng cấp phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các bà Lê Thị NĐ1, Lê Thị NĐ2, Lê Thị NĐ3 và giữ nguyên Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án của Tòa án cấp sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chính Minh.

[7] Về án phí dân sự phúc thẩm:

[7.1] Tại khoản 1 Điều 48 - Điều khoản chuyển tiếp của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội qui định : “Đối với những vụ việc đã được Tòa án thụ lý để giải quyết theo thủ tục sơ thẩm hoặc theo thủ tục phúc thẩm trước ngày 01 tháng 01 năm 2017 nhưng sau ngày 01 tháng 01 năm 2017 Tòa án mới giải quyết theo thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm thì các quyết định về án phí, lệ phí Tòa án được thực hiện theo quy định của Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án năm 2009; trường hợp theo quy định của Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án năm 2009 mà đương sự, người bị kết án phải chịu án phí, lệ phí Tòa án nhưng theo quy định của Nghị quyết này thì đương sự, người bị kết án không phải chịu hoặc được miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án thì áp dụng quy định của Nghị quyết này”.

[7.2] Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án vào ngày 15/8/2016, đến ngày 09/12/2020 Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý phúc thẩm vụ án trên. Do đó, án phí dân sự phúc thẩm trong trường hợp này được áp dụng theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

[7.3] Do bà Lê Thị NĐ1 sinh năm 1933, bà Lê Thị NĐ2 sinh năm 1939, bà Lê Thị NĐ3 sinh năm 1942 nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo qui định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội qui định đương sự là người cao tuổi được miễn án phí.