Quyết định 58/2021/DS-GĐT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 23/01/2018 và quá trình tố tụng, nguyên đơn là cụ Đ1 Bá L trình bày:

Năm 1996, vợ chồng cụ Ngô Thị N1 và cụ Đặng Văn Đ1 (chết năm 1998) vào miền Nam sinh sống có chuyển nhượng cho cụ và cụ Đặng Thị B (là vợ của cụ) thửa đất nông nghiệp diện tích 720m2 ở xứ Đồng Chầm (hay còn gọi xứ Đồng Ấp) thuộc thôn M1, xã M, huyện H với giá 1.000.000 đồng. Hai bên có viết giấy tờ mua bán và có xác nhận của ông Đặng Văn L (là Trưởng thôn M1). Gia đình cụ đã canh tác trên diện đất này từ sau khi nhận chuyển nhượng của vợ chồng cụ Đ1. Do cụ đang sinh sống ở thôn M nên để thuận tiện trong việc đóng thuế đối với phần đất nhận chuyển nhượng của vợ chồng cụ Đ1, cụ đã mang giấy chuyển nhượng quyền sử dụng đất của vợ chồng cụ Đ1 đến Ủy ban nhân dân xã M làm thủ tục chuyển việc nộp thuế từ thôn M1 về thôn M. Dựa trên kết quả đề xuất của ông Ngô Huy K (là cán bộ thuế xã M), ngày 14/01/2003, ông Nguyễn Xuân Q (nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M) đã viết giấy thông báo có nội dung: Đề nghị ông Lê Tuấn Đ (Trưởng thôn M) vào sổ địa chính thôn M phần diện tích đất nông nghiệp 720m2 của thôn M1 kể từ năm 2003.

Ngày 20/4/2004, hộ gia đình cụ được Ủy ban nhân dân huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích đất nông nghiệp là 7.162m2 trong đó có phần diện tích ruộng mà cụ đã nhận chuyển nhượng của vợ chồng cụ N1, cụ Đ1, (tờ bản đồ số 0, thửa số 0, thời hạn sử dụng đến tháng 10/2013).

Năm 2014, bà Đặng Thị N là con gái của vợ chồng cụ Đ1, cụ N1 làm đơn khiếu nại đến Ủy ban nhân dân huyện H đề nghị hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà Ủy ban nhân dân huyện H cấp cho gia đình cụ đối với phần diện tích đất 720m2 nêu trên. Ngày 02/3/2016, Ủy ban nhân dân huyện H ban hành Quyết định số 149/QĐ-UBND có nội dung: Thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số X 010276 của hộ gia đình cụ.

Không đồng ý với Quyết định thu hồi của Ủy ban nhân dân huyện H, cụ đã khởi kiện vụ án hành chính sơ thẩm tại Tòa án nhân dân tỉnh B. Sau khi được Tòa án hướng dẫn, cụ đã xin rút đơn khởi kiện vụ án hành chính, Tòa án nhân dân tỉnh B đã có Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính sơ thẩm.

Nay, cụ khởi kiện đề nghị Tòa án xác định thửa ruộng 720m2 tại xứ Đồng Chầm, thôn M1 (đo thực tế là 870m2) thuộc quyền quản lý, sử dụng của vợ chồng cụ vì vợ chồng cụ đã nhận chuyển nhượng đất của vợ chồng cụ N1, cụ Đ1 từ năm 1996, đã sử dụng phần đất này hơn 20 năm và thực hiện các nghĩa vụ về tài chính; hộ gia đình cụ đã được Ủy ban nhân dân huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ngoài ra cụ còn yêu cầu bà N phải bồi thường cho cụ 1.200kg thóc do trong thời gian từ năm 2016-2017, bà N có hành vi phá lúa, gặt lúa của gia đình cụ khi cụ trồng lúa tại diện tích ruộng nêu trên.

Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Đào Bá C là đại diện theo ủy quyền của cụ L đã rút một phần yêu cầu khởi kiện về việc yêu cầu bà N phải bồi thường cho cụ L 1.200kg thóc, chỉ yêu cầu Tòa án xác định cụ L có quyền sử dụng 870m2 đất nông nghiệp tại xứ Đồng Chầm và được sở hữu số tiền mà Ủy ban nhân dân huyện H đền bù sau khi thu hồi đất.

Bị đơn là bà Đặng Thị N trình bày:

Bà là con của cụ Đ1, cụ N1. Cụ Đ1 và cụ N1 có 6 người con chung là: ông Đặng Văn L1, bà Đặng Thị H, bà Đặng Thị N, bà Đặng Thị Đ, ông Đặng Văn H1 và ông Đặng Văn Đ. Phần diện tích đất tranh chấp 720m2 ở xứ Đồng Chầm (tên gọi khác là Đồng Ấp) thuộc thôn M1, xã M, huyện H có nguồn gốc của cụ Đ1, cụ N1 được địa phương giao từ khoảng năm 1990. Đến cuối năm 1996, cụ Đ1, cụ N1 vào Nam sinh sống nên giao cho bà sử dụng. Do thửa ruộng này ở xa, nằm giáp với cánh đồng thôn M và do bà có con nhỏ nên năm 1997, bà đã cho vợ chồng cụ Đặng Thị B (là em của cụ Đ1) và cụ Đ1 Bá L (ở thôn M) sử dụng nhưng phải trả sản lượng cho bà. Đến năm 2009, khi bà yêu cầu vợ chồng cụ L trả lại thửa đất ruộng thì vợ chồng cụ L không đồng ý với lý do đã được Ủy ban nhân dân huyện H cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với phần đất ruộng này. Cụ N1 về địa phương đến gặp cụ L để giải quyết tình cảm nhưng không có kết quả. Sau đó cụ N1 đã ủy quyền cho bà làm đơn khiếu nại và Ủy ban nhân dân huyện H đã có Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Hộ gia đình cụ L đối với diện tích 720m2 của gia đình bà ở xứ Đồng Chầm. Nay, cụ L không đồng ý trả lại ruộng cho gia đình bà vì lý do cụ Đ1, cụ N1 đã bán ruộng cho vợ chồng cụ L là không đúng. Bà xác định gia đình bà chỉ cho vợ chồng cụ L sử dụng ruộng trả sản lượng cho bà nên thửa ruộng đang tranh chấp vẫn thuộc quyền sử dụng của cụ N1 và các anh em trong gia đình bà vì hàng năm gia đình bà vẫn đóng thuế phần diện tích ruộng này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Ông Đào Bá C, cụ Đặng Thị B (do ông C) đại diện: Thống nhất với ý kiến trình bày của cụ L.

Cụ Ngô Thị N1 và các con của cụ N1 là bà Đặng Thị H, ông Đặng Văn H1, ông Đặng Văn Đ, bà Đặng Thị Đ, ông Đặng Văn L1 (do bà N) đại diện theo ủy quyền: Thống nhất với ý kiến trình bày của bà N và bổ sung: Năm 1992, hộ gia đình cụ Đ1, cụ N1 được Nhà nước giao ổn định 5.808m2 đất ruộng (chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) trong đó có thửa đất có diện tích 720m2 ở xứ Đồng Chầm. Năm 1996, vợ chồng cụ N1 cùng các con là bà H, ông H1, ông Đ vào miền Nam sinh sống nên giao toàn bộ diện tích ruộng của gia đình cho bà N quản lý. Do thửa 720m2 ở xứ Đồng Chầm ở xa nhà bà N, bà N lại có con nhỏ không có điều kiện canh tác nên gia đình đã cho vợ chồng cụ B, cụ L sử dụng ruộng nhưng phải trả sản lượng cho gia đình cụ N1 từ năm 1997. Vợ chồng cụ B đã trả cho gia đình cụ N1 được tổng số tiền là 1.000.000 đồng cụ thể là: Tháng 10/1997 trả 500.000 đồng; năm 1999 trả 500.000 đồng. Hàng năm bà N vẫn đóng thuế đối với toàn bộ phần diện tích ruộng của gia đình cụ N1 gồm có thửa ruộng này. Nay, cụ L cho rằng cụ N1 đã chuyển nhượng cho vợ chồng cụ L phần đất ruộng này là không đúng.

Ủy ban nhân dân huyện H (do người đại diện) trình bày:

Diện tích đất tranh chấp giữa hộ cụ L và hộ bà N là diện tích đất nông nghiệp nằm trong phần diện tích đất mà Nhà nước đã có Quyết định thu hồi để thực hiện dự án khu Công nghiệp H. Tại Quyết định số 2121/QĐ-UBND ngày 06/5/2019 của Ủy ban nhân dân huyện H thể hiện: diện tích đất thu hồi của hộ bà N là 870m2, phần đất này gồm 3 thửa liền kề nhau cụ thể là: Thửa số 10 diện tích 281,4m2; thửa 13 diện tích 263,6m2 và thửa 17 diện tích 325m2 và bồi thường đối với phần diện tích đất bị thu hồi 870m2 là 192.464.000 đồng. Hiện nay do có tranh chấp về quyền sử dụng đất giữa cụ L với bà N nên toàn bộ số tiền bồi thường này đang được Ủy ban nhân dân huyện H gửi tại Kho bạc Nhà nước huyện H. Ủy ban nhân dân huyện H sẽ thực hiện việc chi trả cho chủ sử đụng đất sau khi có quyết định của Tòa án giải quyết về tranh chấp quyền sử dụng đất.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 55/2020/DS-ST ngày 28/7/2020, Toà án nhân dân huyện H, tỉnh B quyết định:

Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu của cụ Đ1 Bá L về việc yêu cầu bà Đặng Thị N bồi thường 1.200kg thóc.

Bác yêu cầu của cụ Đ1 Bá L về việc yêu cầu công nhận quyền sử dụng đối với diện tích 870m2 đất nông nghiệp tại xứ Đồng Chầm (tên gọi khác Đồng Ấp), thôn M1, xã M, huyện H (bao gồm các thửa: thửa số 10 diện tích 281,4m2 thửa 13 diện tích 263,6m2 và thửa 17 diện tích 325m2 thuộc tờ bản đồ 94 thuộc thôn M1, xã M).

Xác nhận quyền sử dụng đối với 870m2 đất nông nghiệp nêu trên đã bị thu hồi theo Quyết định về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công ngH Phú, huyện H, tỉnh B, (tại thôn M1, xã M - đợt 4) số 2122a/QĐ-UBND ngày 06/5/2019 của Ủy ban nhân dân huyện H, tỉnh B thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình cụ Ngô Thị N1. Giao cho hộ gia đình cụ Ngô Thị N1 được nhận và sở hữu số tiền bồi thường, hỗ trợ do bị thu hồi đất là 192.464.000 đồng.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 03/8/2020, ông Đào Bá L kháng cáo bản án dân sự sơ thẩm.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 122/2020/DS-PT ngày 07/12/2020, Tòa án nhân dân tỉnh B quyết định:

Giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí, nghĩa vụ thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 19/01/2021, cụ Đ1 Bá L có đơn đề nghị xét lại bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định số 26/2021/KN-DS ngày 16/6/2021, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 122/2020/DS-PT ngày 07/12/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh B; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh B xét xử phúc thẩm lại theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã M ký đóng dấu) cũng thể hiện nội dung chuyển nhượng đất ruộng giữa cụ Đ1, cụ N1 với gia đình cụ. Cụ L có đưa số tiền 1.000.000 đồng cho gia đình bà N (gia đình bà N thừa nhận có nhận 1.000.000 đồng nhưng cho rằng đó là số tiền cụ L, cụ B trả do thuê đất).

Do đó, có đủ căn cứ để công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp có tranh chấp là của vợ chồng cụ B, cụ L.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343 và Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 122/2020/DS-PT ngày 07/12/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh B về vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là cụ Đ1 Bá L với bị đơn là bà Đặng Thị N và 09 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.

2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh B xét xử phúc thẩm lại theo quy định của pháp luật.