Quyết định 554/2020/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

NHẬN THẤY:

Theo đơn yêu cầu của Công ty TNHH B V Đ trình bày như sau:

Công ty TNHH B V Đ (gọi tắt là Công ty B V Đ) có mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc mở rộng các rủi ro đặc biệt tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm N (gọi tắt là Tổng Công ty Bảo hiểm N) thông qua Công ty Bảo hiểm B Hồ Chí Minh (gọi tắt là B HCM) cho các kho hàng của Công ty B V Đ tại Thành phố Hồ Chí Minh và kho hàng tại địa chỉ 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội. Giao dịch bảo hiểm này được xác lập bởi Hợp đồng số 02137576/7575 ngày 08/11/2013 và hai phụ lục hợp đồng số 02137576/7575-PL01 ngày 02/12/2013 và số 02137576/7575-PL02 ngày 12/12/2013. Thời hạn bảo hiểm bắt đầu từ ngày 02/12/2013 đến ngày 08/11/2014. Trị giá hàng hóa, tài sản được bảo hiểm cho kho hàng địa chỉ số 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội là 3.391.573.92 đồng. Kho hàng này được Công ty B V Đ sử dụng trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh và hợp đồng thỏa thuận sử dụng kho được ký kết giữa Công ty B V Đ và Công ty TNHH H Việt Nam. Ngày 19/02/2014 kho hàng tại địa chỉ số 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội bị cháy và thuộc phạm vi bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm hai bên ký kết. Ngày 26/10/2016, Công ty TNHH Giám định và tư vấn kỹ thuật có kết luận giám định cho rằng hàng hóa trong kho không thuộc sở hữu của người được bảo hiểm nên những tổn thất không thuộc phạm vi trách nhiệm của hợp đồng bảo hiểm. Nên, Công ty Bảo hiểm B Hồ Chí Minh từ chối bồi thường cho Công ty B V Đ.

Do đó, Công ty B V Đ có đơn khởi kiện gửi đến Trung tâm Trọng tài Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là Tracent). Ngày 14 tháng 8 năm 2019, Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 06/2019/PQ-TT với nội dung: Bác toàn bộ yêu cầu của Công ty TNHH B V Đ yêu cầu Tổng Công ty Bảo hiểm N thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho Công ty B V Đ giá trị tài sản, hàng hóa bị thiệt hại do cháy với số tiền là 3.391.573.92 đồng.

Nay Công ty TNHH B V Đ yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 06/2019/PQ-TT ngày 14 tháng 8 năm 2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Tracent vì: Trái với nguyên tắc về áp dụng văn bản pháp luật và trái với nguyên tắc về lẽ công bằng trong pháp luật Việt Nam;

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Tổng Công ty Bảo hiểm N trình bày:

Tổng Công ty Bảo hiểm N không đồng ý yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty TNHH B V Đ.

Tại phiên họp hôm nay:

Người yêu cầu vẫn giữ nguyên yêu cầu của mình.

Người có quyền, nghĩa vụ liên quan vẫn giữ nguyên ý kiến.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:

Qua kiểm sát vụ việc từ khi thụ lý đến thời điểm này thấy rằng Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định về thẩm quyền giải quyết vụ việc, Tòa án có quyết định mở phiên họp và gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu đúng thời hạn, cấp và tống đạt các văn bản tố tụng cho người tham gia tố tụng và Viện kiểm sát theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng mở phiên họp: Tại phiên họp hôm nay, phiên họp tiến hành đúng trình tự pháp luật Tố tụng dân sự.

Việc chấp hành pháp luật của các đương sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung: Yêu cầu của Công ty TNHH B V Đ là có cơ sở. Do đó, đề nghị Hội đồng xét đơn yêu cầu áp dụng Điều 68 Luật Trọng tài Thương mại, chấp nhận yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty B V Đ;

XÉT THẤY:

[1] Về thẩm quyền giải quyết:

Đây là việc dân sự về yêu cầu kinh doanh thương mại liên quan đến việc Trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp, nơi Hội đồng trọng tài tuyên phán quyết trọng tài là Thành phố Hồ Chí Minh; Do đó, căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 31, Điểm b Khoản 1 Điều 37, Điểm o Khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Khoản 2, Khoản 3 Điều 7 Luật Trọng tài thương mại năm 2010, yêu cầu này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 14/8/2019 là ngày công bố Phán quyết Trọng tài vụ kiện số 06/2019/PQ-TT; Ngày 14/9/2019 Công ty TNHH B V Đ nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hủy phán quyết trọng tài là còn trong thời hạn theo quy định tại Khoản 1 Điều 69 Luật Trọng tài Thương mại.

Công ty TNHH B V Đ (gọi tắt là Công ty B V Đ) có mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc mở rộng các rủi ro đặc biệt tại Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm N (gọi tắt là Tổng Công ty Bảo hiểm N) thông qua Công ty Bảo hiểm B Hồ Chí Minh (gọi tắt là B HCM) cho các kho hàng của Công ty B V Đ tại Thành phố Hồ Chí Minh và kho hàng tại địa chỉ 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội. Giao dich bảo hiểm này được xác lập bởi Hợp đồng số 02137576/7575 ngày 08/11/2013 và hai phụ lục hợp đồng số 02137576/7575-PL01 ngày 02/12/2013 và số 02137576/7575-PL02 ngày 12/12/2013. Thời hạn bảo hiểm bắt đầu từ ngày 02/12/2013 đến ngày 08/11/2014. Trị giá hàng hóa, tài sản được bảo hiểm cho kho hàng địa chỉ số 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội là 3.391.573.92 đồng. Kho hàng này được Công ty B V Đ sử dụng trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh và hợp đồng thỏa thuận sử dụng kho được ký kết giữa Công ty Binh Việt Đức và Công ty TNHH H Việt Nam. Ngày 19/02/2014 kho hàng tại địa chỉ số 430 đường Ph, Hà Đông, Hà Nội bị cháy và thuộc phạm vi bảo hiểm theo hợp đồng bảo hiểm hai bên ký kết. Ngày 26/10/2016, Công ty TNHH Giám định và tư vấn kỹ thuật có kết luận giám định cho rằng hàng hóa trong kho không thuộc sở hữu của người được bảo hiểm nên những tổn thất không thuộc phạm vi trách nhiệm của hợp đồng bảo hiểm. Do đó, Công ty Bảo hiểm B Hồ Chí Minh từ chối bồi thường cho Công ty B V Đ, nên Công ty B V Đ khởi kiện yêu cầu Hội đồng trọng tài thuộc Tracent giải quyết tranh chấp, tuy nhiên công ty B V Đ cho rằng Hội đồng trọng tài đã không áp dụng Luật kinh doanh bảo hiểm để làm căn cứ để giải quyết tranh chấp.

Xét thấy, hợp đồng số 02137576/7575 ngày 08/11/2013 được Công ty B V Đ và Tổng Công ty Bảo hiểm N ký kết có căn cứ Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2010 để mà thực hiện. Nhưng phán quyết trọng tài số 06/2019/PQ-TT ngày 14 tháng 8 năm 2019 Hội đồng trọng tài đã nhận định và căn cứ vào Luật trọng tài thương mại năm 2010; Luật Thương mại 2005; Bộ luật Dân sự năm 2015; Quy tắc tố tụng của Tracent năm 2018...; mà không ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành là Luật kinh doanh bảo hiểm để giải quyết tranh chấp.

Tại Điều 48 Luật Kinh doanh Bảo hiểm quy định: “Trong trường hợp các bên không thống nhất về nguyên nhân và mức độ tổn thất thì có thể trưng cầu giám định viên độc lập, trừ trường hợp có thoả thuận khác trong hợp đồng bảo hiểm. Trong trường hợp các bên không thoả thuận được việc trưng cầu giám định viên độc lập thì một trong các bên được yêu cầu Toà án nơi xảy ra tổn thất hoặc nơi cư trú của người được bảo hiểm chỉ định giám định viên độc lập. Kết luận của giám định viên độc lập có giá trị bắt buộc đối với các bên.”. Tuy nhiên Hội đồng trọng tài thuộc Tracent đã tự chỉ định VIA là đơn vị giám định độc lập sau đó lại không thừa nhận kết luận giám định của VIA là không phù hợp với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam,

Mặt khác, tại Điều 13.2 của hợp đồng có quy định: “Các vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các bên nếu không được đề cập trong hợp đồng và quy tắc bảo hiểm đính kèm hợp đồng này sẽ được thực hiện và tuân thủ theo quy định của pháp luật Việt Nam, trong đó Luật kinh doanh bảo hiểm sẽ được ưu tiên áp dụng đầu tiên”, có thể thấy việc áp dụng pháp luật những vấn đề ngoài phạm vi của hợp đồng cũng được ưu tiên áp dụng Luật kinh doanh bảo hiểm thì những vấn đề có liên quan đến nội dung hợp đồng chắc chắn sẽ được áp dụng luật kinh doanh bảo hiểm. Nên việc Hội đồng trọng tài không áp dụng Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2010 là vi phạm điểm đ Khoản 2 Điều 68 Luật Trọng tài thương mại năm 2010, Do đó có cơ sở chấp nhận yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty B V Đ.

Bởi các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 2 Điều 31, Điểm a Khoản 3 Điều 38, Khoản 3 Điều 414 và Điều 415 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015;

Căn cứ Khoản 1 Điều 43, Điều 68, Khoản 1 Điều 69, Điều 71, Điều 72 Luật Trọng tài thương mại;

Căn cứ Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/3/2014 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định Luật Trọng tài Thương mại.

1. Chấp nhận yêu cầu của Công ty TNHH B V Đ về việc hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 06/2019/PQ-TT ngày 14 tháng 8 năm 2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Công ty TNHH B V Đ không phải chịu lệ phí.

3. Quyết định này là quyết định cuối cùng và có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, tức ngày 12 tháng 5 năm 2020. Các bên, Hội đồng Trọng tài không có quyền khiếu nại, kháng cáo, Viện Kiểm sát không có quyền kháng nghị.