Quyết định 55/2023/QĐ-PT — Tranh chấp về thuê, cho thuê, thuê mua

[1] Ngày 01/8/2016, giữa Công ty V (chủ tàu, Công ty Công nghiệp T – Chi nhánh Hà Nội (người nhận thế chấp, gọi tắt V1 Hà Nội) và Công ty Đ (bên thuê tàu) ký kết Hợp đồng thuê tàu trần số 01/2016/DV-FS-V1. Theo đó, bên cho thuê tàu cho thuê tàu F1 dưới hình thức tàu trần, thời gian thuê là 12 tháng +/- 03 tháng, giá thuê 800.000.000VNĐ/30 ngày, đặt cọc 1.000.000.000VNĐ. Ngày 29/9/2016, Công ty V bàn giao tàu F1 cho Công ty Đ. Ngày 21/6/2017, Công ty Đ trả lại tàu F1 cho Công ty V.

[2] Theo đơn khởi kiện ngày 12/10/2017, Công ty V yêu cầu Công ty Đ thanh toán tổng cộng 8.023.950.252 đồng, bao gồm:

[3] Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ tranh chấp là “Tranh chấp hợp đồng thuê tàu” và thụ lý giải quyết là đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Quá trình tố tụng, Tòa án cấp sơ thẩm đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng liên quan đến yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, gồm cả đơn khởi kiện và các chứng từ, tài liệu chứng minh cho yêu cầu khởi kiện. Tuy nhiên, bị đơn vẫn vắng mặt không lý do, không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khác nên được xem là bị đơn đã từ bỏ quyền tranh tụng trước các yêu cầu của nguyên đơn và Tòa án căn cứ quy định pháp luật để giải quyết vụ án.

[5] Đơn khởi kiện của nguyên đơn có 2 yêu cầu là: Khoản tiền phát sinh từ hợp đồng giữa các đương sự và khoản tiền PDA trả cho đại lý của tàu F2. Thấy rằng:

[5.1] Đối với yêu cầu thứ nhất: Đây là các phát sinh từ hợp đồng giữa các đương sự tại Việt Nam. Trước khi thi thụ lý, Tòa án cấp sơ thẩm đã thông báo để nguyên đơn nộp tạm ứng án phí sơ thẩm và nguyên đơn đã thực hiện xong. Trường hợp bị đơn từ bỏ quyền tranh tụng thì Tòa án vẫn tiếp tục xét xử theo quy định chung để chấp nhận hay bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Vì vậy, Tòa án đình chỉ vụ án đối với yêu cầu khởi kiện này là không đúng.

[5.2] Đối với yêu cầu thứ hai: Nguyên đơn khởi kiện và phải cung cấp chứng cứ theo quy định tại Điều 70, 71 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tuy nhiên, các chứng cứ, tài liệu liên quan đến yêu cầu khởi kiện trên được lập bằng tiếng nước ngoài, chưa được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định. Vì vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm yêu cầu nguyên đơn nộp chi phí ủy thác tư pháp trong trường hợp này. Nguyên đơn đã được thông báo nộp chi phí trên nhưng không thực hiện nên Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện này là có căn cứ.

[6] Như nội dung nêu trên thì Tòa án phải giải quyết yêu cầu khởi kiện thứ nhất của nguyên đơn. Tuy nhiên, việc Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết đối với toàn bộ vụ án là không đúng, ảnh hưởng đến quyền khởi kiện của nguyên đơn.

[7] Từ những nhận định trên, Hội đồng phúc thẩm chấp nhận quan điểm của đại diện Viện kiểm sát, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, hủy quyết định đình chỉ giải quyết vụ án số 1974/2022/QĐST-KDTM ngày 10 tháng 11 năm 2022 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm tiếp tục giải quyết vụ án.

[8] Do kháng cáo được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm.