Quyết định 51/2022/DS-GĐT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện các ngày 18/02/2013, 22/4/2013, 12/8/2017 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Tô Thị H (do ông Nguyễn Hữu T là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Theo Quyết định số 65/QĐ-UB ngày 06/4/1989 của Uỷ ban nhân dân xã Ia B, huyện CS, tỉnh Gia Lai về việc giao đất trồng cà phê, hồ tiêu thì bà H được giao 5.000m2 đất tại thôn TP (nay là Thôn 7), xã Ia B, huyện CS, tỉnh Gia Lai. Sau khi nhận bàn giao đất, gia đình bà H đã dựng nhà, đào giếng và trồng cà phê trên toàn bộ diện tích đất. Năm 1989, do làm ăn thua lỗ, bà H nợ bà L 1.350.000 đồng. Để làm tin về việc trả nợ, bà H đã giao cho bà L bản gốc Quyết định số 65/QĐ-UB nêu trên.

Tháng 4/1995, bà H đến trả tiền và yêu cầu bà L trả lại đất, nhưng bà L không đồng ý. Bà H đã khiếu nại đến các cơ quan có thẩm quyền và trong khi chờ giải quyết thì năm 1997, bà L kê khai diện tích đất trên cho anh Hồ Duy H1 (con trai bà L). Sau đó, bà H tiếp tục khiếu nại, bà L lại làm thủ tục tặng cho diện tích đất nêu trên từ anh H1 sang tên vợ chồng bà L. Ngày 30/10/2008, Uỷ ban nhân dân huyện CS cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho vợ chồng bà L. Do đó, bà H khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc vợ chồng bà L tháo dỡ nhà, công trình xây dựng trả lại đất lấn chiếm cho bà H; hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho vợ chồng bà L.

Bị đơn là ông Hồ Duy K, bà Nguyễn Thị L trình bày:

Năm 1990, bà H có nhờ bà (L) vay tiền và nợ của bà số tiền 1.350.000 đồng, 03 con lợn nặng 156 kg để đi đào vàng. Do không có tiền trả, ngày 21/9/1990, bà H viết Giấy thế chấp 5.000m2 đất vườn để cấn trừ nợ cho bà. Theo Giấy thế chấp, bà H hẹn đến ngày 03/10/1990 âm lịch (tức ngày 19/11/1990 dương lịch) nếu không trả được tiền thì bà được thanh lý lô đất vườn để trừ nợ, còn thiếu bao nhiêu bà H sẽ trả tiếp. Sau khi giao đất, bà H bỏ đi khỏi địa phương. Do bà phải vay tiền dùm cho bà H, nên các chủ nợ đến đòi; ngày 16/6/1991, bà viết giấy bán mảnh vườn trên cho bà Nguyễn Thị H2 với giá 500.000 đồng. Năm 1995, bà H2 chuyển nhượng lại cho ông bà đất nêu trên.

Năm 1997, ông bà đi đăng ký quyền sử dụng đất. Ngày 15/4/1997, Uỷ ban nhân dân huyện CS đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho anh Hồ Duy H1 (con trai ông bà). Ngày 11/8/2008, anh H1 làm hợp đồng tặng cho thửa đất trên cho ông bà. Ngày 30/10/2008, ông bà được Uỷ ban nhân dân huyện CS cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông bà đã sử dụng đất ổn định và đã đóng thuế sử dụng đất từ năm 1997.

Do đó, ông bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà H.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Anh Hồ Duy H1 (do ông Hồ Duy K là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Anh được bố mẹ (ông K, bà L) tặng cho thửa đất mà bà H thế chấp để cấn trừ nợ. Ngày 25/4/1997, anh được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 11/8/2008, anh đã tặng cho đất cho bố mẹ. Anh không có tranh chấp về thửa đất nêu trên và không chấp nhận các yêu cầu của bà H.

2. Ủy ban nhân dân huyện CS (do ông Nguyễn Hữu T1 là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Theo chủ trương của huyện giao đất cho các hộ dân sản xuất cà phê, hồ tiêu. Ngày 06/4/1989, Uỷ ban nhân dân xã Ia B có Quyết định số 65/QĐ-UB cấp cho bà H lô đất diện tích 5.000m2. Theo kết quả thẩm tra xác minh của Thanh tra huyện về việc giải quyết đơn khiếu nại của bà H, thì bà H có nợ bà L số tiền 1.350.000 đồng, nên ngày 21/9/1990, bà H viết Giấy thế chấp diện tích đất trên cho bà L để cấn trừ nợ.

Sau khi thế chấp vườn, bà H bỏ đi khỏi địa phương, không rõ địa chỉ. Ngày 12/4/1995, bà H có đơn khiếu nại bà L chiếm dụng đất trái phép. Ngày 05/10/1995, Uỷ ban nhân dân huyện đã có Công văn số 112 không chấp nhận khiếu nại của bà H và giao cho Thanh tra huyện ra Quyết định giải quyết khiếu nại. Từ đó, không ai có ý kiến. Ngày 24/12/2004, bà H tiếp tục có đơn khiếu nại với nội dung tương tự. Uỷ ban nhân dân huyện giao Thanh tra huyện có Công văn số 07/CV-TTr ngày 31/01/2005 xử lý đơn khiếu nại của công dân. Như vậy, việc khiếu nại của bà H tranh chấp đất với bà L đã được giải quyết từ năm 1995.

Thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông K, bà L là đúng quy định của pháp luật. Do vậy, Uỷ ban nhân dân huyện CS không chấp nhận yêu cầu của bà H về việc đề nghị hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông K, bà L.

3. Ủy ban nhân dân xã Ia B, huyện CS (do ông Hà Đình T2 là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Bà H được cấp một lô đất diện tích 5.000m2. Ngày 21/9/1990, bà H viết Giấy thế chấp để cấn trừ nợ cho bà L. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

4. Ngân hàng B (do ông Nguyễn Tấn Đ là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Ngày 10/11/2015, ông K, bà L ký hợp đồng thế chấp quyền sử dụng 5.000m2 đất tại Ngân hàng để vay 1.500.000.000 đồng. Hiện nay, hợp đồng vay đã tất toán xong. Ngân hàng không có yêu cầu gì.

5. Bà Nguyễn Thị H2 trình bày:

Năm 1991, bà mua của bà L mảnh vườn diện tích 5.000m2 với giá 500.000 đồng. Khi nhận bàn giao, trên đất có 2/5 diện tích có cà phê nhưng đã bị cháy và 01 cái giếng không có nước, cạnh giếng có 01 lán lợp bằng giấy dầu nhưng đã bị cháy một phần. Bà đã trồng 200 cây cà phê, trồng mới 300 cây cà phê, đào thêm 01 cái giếng để lấy nước tưới, vì giếng cũ bà đào thêm nhưng đã bị sập. Năm 1995, bà chuyển nhượng đất lại cho bà L với giá 01 cây vàng. Đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 09/2015/DS-ST ngày 20/10/2015, Tòa án nhân dân huyện CS, tỉnh Gia Lai quyết định:

Không chấp nhận đơn khởi kiện đề ngày 27/5/2013 của bà Tô Thị H về việc yêu cầu ông Hồ Duy K, bà Tô Thị L trả lại quyền sử dụng đất và tháo dỡ nhà và các công trình đầu tư trên đất đối với diện tích 4.919m2 đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 558370 do Ủy ban nhân dân huyện CS cấp ngày 30/10/2008 và kiến nghị cơ quan có tham quyền hủy các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho anh Hồ Duy H1, ông Hồ Duy K, bà Nguyễn Thị L đối với diện tích đất này.

Sau khi xét xử sơ thẩm, bà H có đơn kháng cáo.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 27/2017/DS-PT ngày 05/6/2017, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai quyết định:

Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 09/2015/DS-ST ngày 20/10/2015 của Tòa án nhân dân huyện CS, tỉnh Gia Lai.

Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện CS, tỉnh Gia Lai giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2018/DSST ngày 12/11/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai quyết định:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Tô Thị H về việc buộc ông Hồ Duy K và bà Nguyễn Thị L trả lại 4.934,08m2 đất thuộc thửa đất số 21, tờ bản đồ số 04 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 558370 do Ủy ban nhân dân huyện CS cấp ngày 30/10/2008 mang tên người sử dụng ông Hồ Duy K, bà Nguyễn Thị L; không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Tô Thị H về việc yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 558370 do Ủy ban nhân dân huyện CS cấp ngày 30/10/2008 mang tên người sử dụng ông Hồ Duy K, bà Nguyễn Thị L.

Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, chi phí giám định, án phí, nghĩa vụ do chậm thi hành án và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 22/11/2018, bà Tô Thị H có đơn kháng cáo.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 159/2019/DS-PT ngày 16/9/2019, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng quyết định:

Chấp nhận kháng cáo của bà Tô Thị H hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2018/DS-ST ngày 12/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Ngày 29/10/2019 và ngày 05/3/2020, bà Nguyễn Thị L có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

Ngày 31/10/2019, ông Nguyễn Văn S, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa sơ thẩm có văn bản kiến nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 44/2022/KN-DS ngày 05/9/2022, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 159/2019/DS-PT ngày 16/9/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng; đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 159/2019/DS-PT ngày 16/9/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng và giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2018/DSST ngày 12/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với Quyết định kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 2 Điều 343, Điều 344 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 44/2022/KN-DS ngày 05/9/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 159/2019/DS-PT ngày 16/9/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng về vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà Tô Thị H với bị đơn là bà Nguyễn Thị L, ông Hồ Duy K và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2018/DSST ngày 12/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai.