Quyết định 221/2020/DS-GĐT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn là ông Nguyễn Lộc T trình bày: Cha mẹ của ông là ông Nguyễn Văn D (chết ngày 12/7/1984) và bà Huỳnh Thị T (chết ngày 04/3/1978) có 05 người con gồm: Nguyễn Lộc T, sinh năm 1952, Nguyễn Tùng L, sinh năm 1950, Huỳnh Thị L, sinh năm 1948; nguyễn Huỳnh M, sinh năm 1956; Nguyễn Thanh Q, sinh năm 1965. Cha mẹ của ông D, bà T chết trước ông D và bà T. Di sản ông D, bà T để lại là nhà đất số 2xx/4xB/3x T, Phường 1x, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích 96,7m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 442464 ngày 19/8/2013 do Ủy ban nhân dân Quận 4 cấp cho ông Nguyễn Thanh Q là đại diện các thừa kế đứng tên. Ông Q không có vợ con, chết ngày 23/3/2016. Do ông Nguyễn Tùng L đang sử dụng căn nhà gây khó khăn cho các đồng thừa kế khác đến sử dụng nên ông T yêu cầu Tòa án chia cho ông được hưởng ¼ giá trị di sản thừa kế căn nhà nêu trên.

Bị đơn là ông Nguyễn Tùng L trình bày: Về quan hệ huyết thống trong gia đình và di sản của ông D, bà T để lại như trình bày của ông T. Ông có công phụng dưỡng, chăm sóc và mai táng cho cha mẹ và em Q nhưng do thời gian đã lâu nên ông đã làm thất lạc các chứng từ về chi phí. Đối với căn nhà nêu trên trước đây là nhà hai mái lợp tôn có diện tích ngang 4,2m, dài 7m, trước sau đều có đất trống, ao vũng. Khi ông có vợ thì vợ ông cùng về sinh sống tại đây nên ông mới san lấp nhiều lần, tính cho đến nay là 05 lần sửa chữa và có diện tích là 125m2, sàn bê tông cốt thép, gác gỗ, mái tôn, 01 tầng trệt với tổng chi phí là 14 lượng vàng 9999 và 80.000.000 đồng.

Ông yêu cầu Tòa án giải quyết cho ông được ¼ giá trị căn nhà; ¼ giá trị do ông đã san lấp, lấn chiếm, quản lý và gìn giữ nhà. Nếu nguyên đơn nhận nhà thì phải trả cho ông 3.100.000.000 đồng. Bà L, ông T, bà M mỗi người được nhận 600.000.000 đồng. Ông yêu cầu công nhận cho ông được quyền sở hữu căn nhà nêu trên.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Huỳnh Thị L trình bày: Bà yêu cầu Tòa án chia cho bà được hưởng ¼ giá trị thực tế di sản thừa kế căn nhà nêu trên.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 340/2019/DS-ST ngày 24/9/2019, Tòa án nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là ông Nguyễn Lộc T đòi chia di sản thừa kế là bất động sản tọa lạc tại số 2xx/4xB/3x T, Phường 1x, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh, có diện tích 96,5m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP 442464 ngày 19/8/2013 do Ủy ban nhân dân Quận 4 cấp cho ông Nguyễn Thanh Q đại diện cho những người thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của ông Nguyễn Văn D và bà Huỳnh Thị T.

Xác định những người thừa kế được hưởng di sản là căn nhà kể trên gồm: Huỳnh Thị L, Nguyễn Tùng L, Nguyễn Lộc T, Nguyễn Huỳnh M. Trong đó, ông Nguyễn Tùng L được hưởng 312.457.250 đồng phần công sức sửa chữa, tôn tạo, quản lý di sản. Phần còn lại chia đều cho 04 người thừa kế, mỗi người được hưởng ¼ giá trị thực tế của di sản sau khi trừ đi phần công sức sửa chữa, tôn tạo, quản lý di sản cho ông L.

Không chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Tùng L được hưởng chi phí mai táng cho cha, mẹ và ông Nguyễn Thành Q là 60.000.000 đồng.

Không chấp nhận yêu cầu đòi chi phí xây dựng của ông Nguyễn Tùng L là 584.000.000 đồng.

Chấp nhận một phần yêu cầu của ông Nguyễn Tùng L đòi chia di sản thừa kế là bất động sản tọa lạc tại số 2xx/4xB/3x T, Phường 1x, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chấp nhận một phần yêu cầu đòi được hưởng ¼ giá trị di sản do san lấp, tôn tạo, quản lý, giữ gìn nhà của ông Nguyễn Tùng L.

Bị đơn được sở hữu căn nhà và có trách nhiệm thanh toán giá trị thực tế phần thừa kế cho các thừa kế khác trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày bản án có hiệu lực.

Hết thời hạn này, nếu bị đơn không thanh toán phần thừa kế cho các thừa kế khác thì các thừa kế khác có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền phát mãi nhà để chia theo giá trị thực tế sau khi trừ phần chi phí quản lý, sửa chữa nhà cho ông L như đã tính ở phần trên.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí định giá và án phí.

Ngày 01/10/2019, ông Nguyễn Tùng L có kháng cáo.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 1189/2019/DS-PT ngày 12/12/2019, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn ông Nguyễn Tùng Lộc.

Sửa Bản án dân sư sơ thẩm số 340/2019/DS-ST ngày 24/9/2019 của Tòa án nhân dân Quận 4, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông Nguyễn Lộc T đòi chia di sản thừa kế là bất động sản tọa lạc tại 2xx/4xB/3x T, Phường 1x, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích 96,5m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP442464 ngày 19/8/2013 do Ủy ban nhân dân Quận 4 cấp cho ông Nguyễn Thanh Q là người đại diện cho những người được thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của ông Nguyễn Văn D và bà Huỳnh Thị T.

Xác định những thừa kế của ông Nguyễn Văn D và bà Huỳnh Thị T gồm: bà Huỳnh Thị L, Nguyễn Tùng L, Nguyễn Lộc T và Nguyễn Huỳnh M. Theo đó, ông Nguyễn Lộc T được chia 1.653.849.635 đồng phần giá trị quản lý, sửa chữa, tôn tạo nhà. Bà Huỳnh Thị L, ông Nguyễn Tùng L, ông Nguyễn Lộc T và bà Nguyễn Huỳnh M mỗi người được chia 629.652.000 đồng phần giá trị di sản thừa kế.

Không chấp nhận yêu cầu của bị đơn là ông Nguyễn Tùng L đòi thanh toán phí mai táng cho cha, mẹ và ông Nguyễn Thanh Q là 60.000.000 đồng.

Ông Nguyễn Tùng L được quyền sở hữu căn nhà tại 2xx/4xB/3x T, Phường 1x, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP442464 do Ủy ban nhân dân Quận 4 cấp ngày 19/8/2013.

Ông L được quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để tiến hành thủ tục thay đổi, sang tên quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.

Bà Nguyễn Huỳnh M có trách nhiệm giao cho ông Nguyễn Tùng L Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BP442464 do Ủy ban nhân dân Quận 4 cấp ngày 19/8/2013

Trường hợp bà M không giao cho ông L bản chính thì ông L được tự mình liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục thay đổi, sang tên quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Tùng L có trách nhiệm thanh toán cho bà Huỳnh Thị L, ông Nguyễn Lộc T, bà Nguyễn Huỳnh M phần giá trị di sản thừa kế mà mỗi người được chia là 629.652.000 đồng ngay sau khi án có hiệu lực pháp luật.

Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí.

Ngày 30/12/2010, ông Nguyễn Lộc T có đơn đề nghị xem xét bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định số 160/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 14/7/2020, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị bản án dân sự phúc thẩm nêu trên. Đề nghị Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm và phúc thẩm nêu trên; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm để xét xử sơ thẩm lại.

Tại phiên tòa hôm nay, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh giữ nguyên nội dung kháng nghị và đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận toàn bộ kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 337, khoản 3 Điều 343, Điều 345 và Điều 349 Bộ Luật tố tụng dân sự.

1. Không chấp nhận Kháng nghị số 160/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 14/7/2020 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Giữ nguyên Bản án dân sự phúc thẩm số 1189/2019/DS-PT ngày 12/12/2019 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về việc “Tranh chấp thừa kế” giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Lộc T với bị đơn là ông Nguyễn Tùng L; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Huỳnh Thị L, bà Nguyễn Huỳnh M, bà Nguyễn Thị Kim H, bà Nguyễn Lộc Kim N và ông Nguyễn Lộc Gia B.

3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định./.