Quyết định 19/2020/DS-GĐT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và quá trìnhgiải quyết vụ án, nguyên đơn là bà Đào Thị Kim T trình bày:

Ngày 20/7/2014, Bà cho ông Tống Văn T1, bà Phạm Thị T1 vay số tiền 735.000.000 đồng; lãi suất thỏa thuận 2,5%/tháng, hẹn đến ngày 01/8/2014 trả đủ tiền gốc và tiền lãi. Hai bên có lập“Giấy vay tiền”, ông T1, bà T1 ký tên bên vay. Số tiền hai bên xác lập trên giấy vay bao gồm các khoản nợ sau:

Nợ 200.000.000 đồng là số tiền của bà Trần Thị Hồng B chuyển nợ qua;

Nợ 400.000.000 đồng do Bà cho vợ chồng ông T1, bà T1 vay ngày 20/7/2014;

Nợ 80.000.000 đồng tiền hàng từ ngày 09/7/2013 đến ngày 20/7/2014.

Để đảm bảo khoản vay, vợ chồng ông T1, bà T1 có đưa cho bà 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 662196 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 15/12/1999 đứng tên hộ bà Phạm Thị T1 để làm tin.

Sau khi vay, đến ngày 26/7/2014 ông T1, bà T1 trả cho Bà 100.000.000 đồng, hiện còn nợ gốc 635.000.000 đồng. Nay bà khởi kiện yêu cầu ông T1, bà T1 phải trả cho bà 593.000.000 đồng; trong đó, gồm 200.000.000 đồng tiền bà B chuyển qua và tiền lãi phát sinh theo lãi suất cơ bản của Ngân hàng Việt Nam từ ngày 01/9/2013 đến ngày 01/8/2014 là 13.000.000 đồng và số tiền gốc 380.000.000 đồng. Ngoài ra, ông T1, bà T1 còn phải trả lãi chậm trả từ ngày 02/8/2014 đến khi Tòa án xét xử xong. Nếu ông T1, bà T1 trả đủ số tiền trên Bà có trách nhiệm trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông T1, bà Tuyến.

Bị đơn là ông Tống Văn T1, bà Phạm Thị T1 trình bày:

Ngày 20/7/2014, Ông, Bà có ký hợp đồng vay của bà T số tiền 735.000.000 đồng, thỏa thuận lãi suất 2,5%/tháng; thời hạn trả là vào ngày 01/8/2014; nhưng trên thực tế thì số tiền trên Ông, Bà không thực nhận mà gồm các khoản bà T tính như sau:

Ông, Bà nợ bà Trần Thị Hồng B 200.000.000 đồng tiền hụi và có đưa 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà B để làm tin. Bà B lại nợ của bà T 200.000.000 đồng, vì vậy bà B đã chuyển số nợ này cho bà T và đưa cho bà T giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của vợ chồng Ông, Bà.

Ngày 02/4/2013, Ông, Bà vay của bà T số tiền 250.000.000 đồng nhưng chưa trả được, bà T cộng lãi thành 480.000.000 đồng. Từ khi vay 250.000.000 đồng cho đến ngày 26/7/2014, vợ chồng Ông, Bà đã trả cho bà T tổng cộng 300.000.000 đồng lần lượt vào các ngày 13/6, ngày 09/7/2013 và ngày 26/7/2014, mỗi lần trả được 100.000.000 đồng.

Do vậy, tính đến nay vợ chồng Ông, Bà chỉ còn nợ bà T số tiền gốc từ bà B chuyển sang là 200.000.000 đồng và tiền lãi theo quy định của pháp luật là 13.000.000 đồng. Việc vợ chồng Ông, Bà ký vào giấy vay ngày 20/7/2014 là do bà T dụ dỗ, ép buộc để trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2016/DS-ST ngày 19/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai quyết định:

- Áp dụng khoản 3 Điều 26 và Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Áp dụng các điều 290, 298, 471, 474, 476 và 478 Bộ luật Dân sự.

Xử:

Buộc ông Tống Văn T1 và bà Phạm Thị T1 phải liên đới trả cho bà Đào Thị Kim T số tiền gốc còn lại 593.000.000 đồng và lãi quá hạn 109.260.250 đồng, tổng cộng cả gốc và lãi là 702.260.250 đồng.

Bà Đào Thị Kim T có nghĩa vụ trả lại cho ông Tống Văn T1 và bà Phạm Thị T1 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 662196 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 15/12/1999 đứng tên hộ bà Phạm Thị T1, sau khi ông Tống Văn T1 và bà Phạm Thị T1 thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về nghĩa vụ thi hành án, án phí và quyền kháng cáo.

- Ngày 30/8/2016, bị đơn là ông Tống Văn T1, bà Phạm Thị T1 kháng cáo Bản án sơ thẩm.

- Ngày 19/9/2016, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai ban hành Quyết định số 06/QĐ/KNPT-P9 kháng nghị bản án dân sự sơ thẩm nêu trên, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án dân sự sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện C giải quyết lại theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 03/2017/DS-PT ngày 17/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai quyết định:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2016/DS-ST ngày 19/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai.

Ngoài ra, Bản án phúc thẩm còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Ngày 17/10/2017, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng nhận đơn của ông Tống Văn T1, bà Phạm Thị T1 đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

- Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 04/2019/KN-DS ngày 31/12/2019, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 03/2017/DS-PT ngày 17/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc thẩm hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2016/DS-ST ngày 19/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.

- Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Theo bản tự khai ngày 25/01/2015, bị đơn ông Tống Văn T1, bà Phạm Thị T1 cho rằng số tiền 735.000.000 đồng gồm nhiều khoản trong đó có nợ gốc và nợ lãi phát sinh từ nợ gốc đã vay trước đó chứ không phải toàn bộ là nợ gốc như bà T trình bày. Để chứng minh vấn đề này, ngày 05/01/2016 ông T1, bà T1 giao nộp 03 tài liệu, chứng cứ (bản chính) như sau:

Tài liệu số (1): 01 Giấy vay tiền đề ngày 02/4/2013, bà T cho vợ chồng ông T1, bà T1 vay số tiền 250.000.000 đồng, thời gian vay từ ngày 02/4/2013 đến ngày 10/4/2013, không ghi lãi suất thỏa thuận (bút lục 65).

Tài liệu số (2): 01 giấy A4, mặt sau thể hiện các ngày và các khoản tiền tính toán chi tiết của khoản nợ 735.000.000 đồng và ngày 26/7/2014 DL bà T có nhận của vợ chồng bà Tuyến, ông T1 100.000.000 đồng (bút lục 66).

Tài liệu số (3): 01 giấy vở học sinh Hải Tiến, mặt trước ghi các con số tính toán, bắt đầu từ “13/4/2013 gốc 462.226” và kết thúc “9/7/2013 Âl 387.797”; mặt sau ghi “13/6/2013 Âl chị Tuyết có nhận của Tứ, Tuyến 100.000.000đ” (bút lục 67).

Bà T thừa nhận cả ba tài liệu trên đều có thật; tuy nhiên, Bà chỉ công nhận tài liệu số (2) do chính Bà viết là có liên quan đến khoản nợ 735.000.000 đồng.

“1/9/2013 gốc 200 triệu (Bụt chuyển sang)

Và 9/7/2013 gốc 400 triệu”

Mốc thời gian ngày 1/9/2013 trùng khớp với lời khai của bà Trần Thị Hồng B và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án là thời điểm bà B chuyển nợ từ vợ chồng ông T1, bà T1 vay của bà B 200.000.000 đồng tiền hụi sang cho bà T; cho nên mốc thời gian ngày 9/7/2013 có thể hiểu là ngày bà T cho vợ chồng ông T1, bà T1 vay 400.000.000 đồng; trong khi đó, bà T lại khai ngày 20/7/2014, bà T mới cho vợ chồng ông T1, bà T1 vay 400.000.000 đồng, lời khai này mâu thuẫn về thời gian cho vay tiền so với tài liệu số (2) nêu trên, nhưng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm làm rõ trong quá trình giải quyết vụ án.

Xét tài liệu số (3), thực chất là bản tính toán tiền vay có tính lãi theo ngày và giá trị con số tính toán là hàng triệu chứ không phải là bản tính toán tiền nợ mua hàng và giá trị các con số là hàng ngàn như bà T khai. Bởi lẽ, cách ghi ngày, tháng và các con số trong tài liệu số (3) tương tự trong tài liệu số (2) (được các đương sự xem là hàng triệu); đồng thời tại tài liệu số (3) có các khoản thể hiện:

“13/6/2013 Âl 552,823 – 100.000”, cho thấy trùng khớp với ngày ông T1, bà T1 trả nợ cho bà T1 100.000.000 đồng;

“9/7/2013 Tuyến còn nợ 387.797”, cũng cho thấy trùng khớp với mốc thời gian ghi trong tài liệu số (2)“9/7/2013 gốc 400 triệu”. Nguyên đơn bà T lại không giải thích rõ ràng được vì sao lại có sự trùng khớp này và các khoản nợ này đã được thanh toán như thế nào.

Hơn nữa, theo tài liệu số (3) thì ngày 09/7/2013, ông T1, bà T1 còn nợ bà T số tiền 387.797.000 đồng chưa trả nhưng ngày 20/7/2014, bà T lại tiếp tục cho vay số tiền 400.000.000 đồng và cũng không kiện đòi số tiền ngày 09/7/2013 trên là không phù hợp với lẽ thông thường.

Từ những phân tích trên, xét thấy còn rất nhiều mâu thuẫn giữa các lời khai của các đương sự, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án về hai khoản tiền 400.000.000 đồng và 80.000.000 đồng mà Tòa án cấp sơ thẩm, Tòa án cấp phúc thẩm chưa đánh giá, làm rõ hai khoản tiền có thật sự là tiền nợ gốc hay không; nếu có căn cứ xác định hai khoản tiền này được hình thành do bà T nhiều lần cộng lãi vào gốc thành gốc thì phải áp dụng khoản 5 Điều 466 Bộ luật dân sự năm 2015 và điểm b khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để xem xét giải quyết, từ đó mới đảm bảo được quyền lợi của các đương sự trong vụ án.

Từ các căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm thấy Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 04/2019/KN-DS ngày 31/12/2019 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng là có căn cứ nên được chấp nhận;

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343 và Điều 345 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2016/DS-ST ngày 19/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai và Bản án dân sự phúc thẩm số 03/2017/DS-PT ngày 17/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai, về vụ án “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa nguyên đơn là bà Đào Thị Kim T với bị đơn là bà Phạm Thị T1, ông Tống Văn T1.

2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Gia Lai để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.

Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng giám đốc thẩm ra quyết định.