Quyết định 18/2023/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

QUYẾT ĐỊNH ĐÌNH CHỈ GIẢI QUYẾT VỤ ÁN

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Với!Hội!đồng!phúc!thẩm!gồm!có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Tuấn Quốc.

Các Thẩm phán: 1/- Ông Võ Bảo Anh.

2/- Bà Hà Thị Phương Thanh.

Thư ký phiên họp: Bà Đinh Huỳnh Thái Ngọc - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Cần Thơ.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cần Thơ tham gia phiên họp: Ông Lâm Thành Them - Kiểm sát viên.

Tại Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm số: 85/2022/QĐST-DS ngày 25 tháng 8 năm 2022.

Tòa án nhân dân huyện Thới Lai đã căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 217 của Bộ luật tố tụng dân sự quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự về việc “Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất” giữa:

* Nguyên đơn: Bà Lương Thị L. sinh năm: 1953. Địa chỉ: ấp Thới P, thị trấn T, huyện T, thành phố Cần Thơ.

Người đại diện theo ủy quyền: ông Nguyễn Châu Chí C. sinh năm: 1982. Địa chỉ: khu vực X, phường C, quận Ô , thành phố Cần Thơ (văn bản ủy quyền ngày 19/4/2023).

* Bị đơn: Ông Lương Văn H. sinh năm: 1976. Địa chỉ: ấp Thới H, thị trấn T, huyện T, thành phố Cần Thơ.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Lương Thị H1. sinh năm: 1967. Địa chỉ: ấp Thới HA, thị trấn T, huyện T, thành phố Cần Thơ.

- Bà Lương Thị T. sinh năm: 1964.

- Bà Lương Thị H2. sinh năm: 1966.

Cùng địa chỉ: ấp Thới T, thị trấn T, huyện T, thành phố Cần Thơ.

- Ông Lương Minh D. sinh năm: 1976.

- Ông Lương Minh P. sinh năm: 1978.

Cùng địa chỉ: ấp Thới Ph, thị trấn T, huyện T, thành phố Cần Thơ.

- Ông Lương Văn T1. sinh năm: 1950. Địa chỉ: ấp T, xã T, huyện P, tỉnh Hậu Giang.

- Bà Lương Thị Oanh. sinh năm: 1958 (chết ngày 20/02/2019). Địa chỉ: ấp Phương Q, xã P, huyện P, tỉnh Hậu Giang.

Tại đơn kháng cáo ngày 13/9/2022 của nguyên đơn bà Lương Thị L và đơn kháng cáo ngày 16/9/2022 của người liên quan có yêu cầu độc lập ông Lương Văn T1 yêu cầu phúc thẩm xét lại Quyết định số 85/2022/QĐST-DS ngày 25/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thới Lai, vì không ghi nhận đúng ý chí của các đương sự.

Tại phiên họp, bà L và ông T1 trình bày: do ông H đồng ý cho bà L 90.000.000đ và 01 nền nhà, cho ông T1 90.000.000đ tương đương với diện tích đất ông sẽ được thừa kế nên ông bà mới đồng ý rút yêu cầu. Ông bà nghĩ đó là sự thỏa thuận thống nhất tại phiên tòa, nhưng khi về nhà thì ông H nói không cho và sau đó ông bà nhận được quyết định đình chỉ là không đúng với ý chí thỏa thuận nên mới làm đơn kháng cáo để xin phúc thẩm bảo vệ quyền lợi cho ông bà.

XÉT THẤY

Bà Lương Thị L khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của cha mẹ để lại là 19.100m2 đất do ông Lương Văn H đang quản lý. Cha bà là cụ Lương Văn N (chết năm 2016) và mẹ là cụ Huỳnh Thị S (chết năm 1962) có 04 người con là: Lương Văn B (chết 2010) có con là: Lương Minh D và Lương Minh P; ông Lương Văn T1; bà Lương Thị L và Lương Thị O (chết 20/02/2019 chưa rõ có con hay không). Sau khi cụ S chết thì cụ N có vợ khác và có được 04 người con là: bà Lương Thị T; Lương Thị H1; Lương Thị H2 và ông Lương Văn H.

Năm 2015 cụ N tặng cho toàn bộ diện tích đất trên cho ông H và ông H đã được cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Bà cho rằng trong đây có tài sản thừa kế của mẹ bà, việc cha bà tặng cho ông H toàn bộ khi không có ý kiến của các thừa kế khác là vi phạm pháp luật nên bà khởi kiện yêu cầu chia thừa kế.

Trong quá trình tố tụng, cấp sơ thẩm đã có những vi phạm như sau:

[1] Giai đoạn thực hiện thủ tục công bố công khai chứng cứ và hòa giải đã không triệu tập (không có biên bản tống đạt giấy triệu tập) đối với anh Lương Minh D và Lương Minh P là người thừa kế của ông Lương Văn B.

[2] Ngày 31/5/2022 Tòa án sơ thẩm ra Quyết định xét xử số 283, ấn định vụ án xét xử vào ngày 13/6/2022, nhưng không có biên bản tống đạt cho các đương sự trong vụ án và phiên tòa lần này phải hoãn nhưng không có quyết định hoãn phiên tòa.

Ngày 15/7/2022 Tòa án sơ thẩm ra Quyết định hoãn phiên tòa số 392, dời lại ngày 09/8/2022 xét xử (nhưng hồ sơ không có Quyết định hoãn phiên tòa của ngày 15/7/2022 và cũng không có các biên bản tống đạt cho các đương sự trong vụ án).

Ngày 09/8/2022 Tòa án sơ thẩm ra Quyết định hoãn phiên tòa số 481, dời lại ngày 25/8/2022 xét xử.

Tại (BL 289) Biên bản tống đạt ngày 09/8/2022 “Quyết định hoản phiên tòa số 481 ngày 09/8/2022” cho bà L, ông C là người đại diện cho bà L, ông T1, chị Vy Tuyết M (con bà L), anh D, anh P. Bà L là người ký nhận, trong khi anh P, anh D không có ủy quyền cho bà L mà ghi tên những người này vào biên bản tống đạt rồi cho bà L ký nhận là không hợp lệ.

Thậm chí, sau khi Tòa án cấp sơ thẩm ra Quyết định đình chỉ vụ án, tại (BL 302) Biên bản tống đạt trực tiếp ngày 08/9/2022 (QĐĐCVA số 85 ngày 25/8/2022) cũng ghi tên bà L, anh D, P, bà O và cho bà L ký nhận cam kết giao lại cho những người kia cũng là không đúng quy định.

[3] Như vậy trong suốt quá trình tố tụng, đặc biệt là giai đoạn xét xử anh D, anh P và bà O là những người đồng thừa kế, mặc dù không có đơn khởi kiện yêu cầu độc lập nhưng họ có yêu cầu chia di sản thừa kế, nhưng không được tống đạt triệu tập hợp lệ để tham gia tố tụng. Riêng bà O đã chết ngày 20/02/2019, Tòa án sơ thẩm không phát hiện để đưa người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của bà O vào tham gia là có thiếu sót. Do đó việc đình chỉ giải quyết vụ án của cấp sơ thẩm đã ảnh hưởng, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của những đồng thừa kế này.

[4] Tại phiên tòa sơ thẩm ông H đồng ý cho bà L số tiền 90.000.000đ và 01 nền nhà; cho ông T1 số tiền 90.000.000đ để bà L, ông T1 rút yêu cầu. Lẽ ra cấp sơ thẩm công nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại phiên tòa, nhưng lại hướng cho đương sự rút yêu cầu khởi kiện. Vì vậy sau khi phiên tòa kết thúc bị đơn không thực hiện sự thỏa thuận đã làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bà L, ông T1 nhưng họ không có căn cứ để yêu cầu bị đơn phải thực hiện sự thỏa thuận tại phiên tòa sơ thẩm là trái với ý chí thỏa thuận của họ.

[5] Mặt khác, tại Điều 2 của Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án cấp sơ thẩm không ghi hậu quả của việc đình chỉ giải quyết vụ án quy định tại Điều 218 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 là không đúng quy định.

Từ những phân tích trên, xét việc cấp sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án trong trường hợp này là chưa đảm bảo, cần thiết phải hủy quyết định sơ thẩm giao hồ sơ vụ án cho cấp sơ thẩm giải quyết lại để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp cho các đương sự.

Đại diện Viện kiểm sát đề nghị sửa Quyết định sơ thẩm cho đương sự có quyền khởi kiện lại. Xét đề nghị của Kiểm sát viên chưa phù hợp, bởi lẽ vụ án đã điều tra, thu thập chứng cứ tương đối đầy đủ, đã thực hiện đo đạc, định giá tài sản hoàn tất nếu phải thực hiện thủ tục khởi kiện lại sẽ kéo dài thời gian và gây tốn kém cho đương sự không cần thiết.

Căn cứ vào Điều 314 Bộ luật tố tụng dân sự.

QUYẾT ĐỊNH

1. Hủy Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số: 85/2022/QĐST-DS ngày 25/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện Thới Lai và chuyển hồ sơ vụ án về cho Tòa án cấp sơ thẩm để tiếp tục giải quyết vụ án.

2. Bà Lương Thị L, ông Lương Văn T1 được miễn án phí phúc thẩm.

3. Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.

TM. HỘI ĐỒNG PHÚC THẨM Nơi!nhận:

THẦM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN HỌP!

- Các đương sự;

- VKSND.TPCT.

- TAND huyện Thới Lai.

- THA huyện Thới Lai.

(đã ký)

- Lưu (HS-2b).

Trần Tuấn Quốc