Quyết định 1768/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:

Thẩm phán, Chủ tọa:

Bà Nguyễn Thị Trinh

Các Thẩm phán:

Ông Ngô Thanh Nhàn

Bà Phùng Thị Như Mai

Thư ký Tòa án: Bà Bùi Thị Thanh Phượng

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Huỳnh Thị Kim Tuyến - Kiểm sát viên

Ngày 06 tháng 10 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh số 26 Lê Thánh Tôn, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, đã tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự thụ lý 106/2019/TLST-KDTM ngày 20 tháng 8 năm 2019 về việc yêu cầu Hủy phán quyết trọng tài theo Quyết định mở phiên họp 6981/2020/QĐ-MPH ngày 17 tháng 8 năm 2020 và Quyết định hoãn phiên họp số 9634/2020/QĐ-ST ngày 08 tháng 9 năm 2020.

Người yêu cầu: Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam

Địa chỉ: Phòng 703, Tầng 7, Tòa nhà trung tâm sáng tạo 3D Việt Nam, đường Duy Tân, phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội

Đại diện theo ủy quyền:

1. Ông Đinh Nhật Quang – sinh năm 1977

2. Bà Phan Thu Trang – sinh năm 1990

3. Ông Nguyễn Tấn Đạt – sinh năm 1995

(Giấy ủy quyền ngày 18/8/2020)

Người có liên quan: Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez

Địa chỉ: Số 56 Monivong Bivd., Phnong Penh, Campuchia.

Đại diện theo pháp luật: Ông Ly Hongsinh

I. Nội dung tranh chấp:

Ngày 25 tháng 9 năm 2016, Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez (viết tắt Công ty Tai Seng) và Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam (viết tắt Công ty Chunghwa) xác lập Hợp đồng dịch vụ hệ thống phát điện bằng năng lượng mặt trời tại Đặc khu kinh tế Tai Seng số HCMR-2016-0008 để thiết lập hệ thống phát điện bằng năng lượng mặt trời trong Đặc khu kinh tế Tai Seng tại Campuchia nhằm cung cấp điện cần thiết cho Công ty Tai Seng. Hai bên thống nhất Công ty Tai Seng cung cấp đất, Công ty Chunghwa cung cấp hệ thống phát điện bằng năng lượng mặt trời cho Công ty Tai Seng, Công ty Tai Seng được mua điện từ hệ thống của Công ty Chunghwa với giá ấn định trước và sẽ được quyền sở hữu hệ thống điện sau 25 năm mà không phải trả khoản tiền nào.

Công ty Tai Seng cho rằng Công ty Chunghwa không thực hiện đúng các cam kết đã nêu trong hợp đồng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của Công ty Tai Seng, vì giữa các bên phát sinh tranh chấp nên Công ty Tai Seng khởi kiện Công ty Chunghwa ra Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIAC), yêu cầu:

- Công ty Tai Seng phải chịu tổn thất do mua điện của Công ty Điện Lực Campuchia với giá cao hơn các bên thỏa thuận trong hợp đồng là 40.840 USD/năm, tổn thất trong 25 năm là: 25 năm x 40.840USD = 1.021.500 USD

- Tổn thất do Công ty Chunghwa cam kết cung cấp điện cho Đặc khu kinh tế Tai Seng là 25 năm x 92.928 USD = 2.323.200 USD

- Tiền thuê đất trong 25 năm tại Đặc khu kinh tế Tai Seng là: 25 năm x 90.450 USD = 2.261.250 USD

- Phí luật sư: 270.000 đồng

- Chi phí máy bay, lưu trú, photo cho viêc kiện là 74.234.274 đồng

Nội dung phán quyết trọng tài:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Tei Seng, buộc Công ty Chunghwa phải bồi hoàn cho Công ty Tei Seng các chi phí sau: Tiền thiệt hại 61.290 USD; Phí luật sư 170.000.000 đồng tương đương 7.279 USD; phí trọng tài 1.754.125.000 đồng tương đương 75.107 USD; Chi phí hợp lý khác 74.234.274 đồng tương đương 3.178,52 USD.

Trong trường hợp chậm thanh toán các khoản tiền nêu trên, Công ty Chunghwa phải chịu lãi suất 10%/năm tương ứng với số tiền và thời gian chậm trả

Không chấp nhận các yêu cầu còn lại của Công ty Tei Seng

Nội dung yêu cầu và căn cứ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài:

Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam đề nghị hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 44/18 HCM ngày 05/6/2019 với các lý do sau:

Giấy ủy quyền ngày 15/6/2018 của Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez cho ông Phạm Đức Toàn tham gia tố tụng trọng tài tại VIAC không được hợp pháp hóa lãnh sự, vì vậy giấy ủy quyền này không đúng với quy định của pháp luật Việt Nam về việc Hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ, tài liệu nước ngoài theo quy định tại Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ.

Tại Điều 22 Hợp đồng số HCMR -2016-0008 ngày 25/9/2016 các bên có thỏa thuận: “Tất cả mọi tranh chấp phát sinh do thực hiện hợp đồng này hoặc liên quan đến thực hiện hợp đồng này, hai bên phải dựa trên nguyên tắc uy tín, tiến hành thỏa thuận theo hợp đồng này và các pháp lệnh liên quan trước để giải quyết ổn thỏa. Nếu sự thỏa thuận không đạt được kết quả thì có thể nhờ các đơn vị liên quan của Việt Nam hòa giải trước, nếu hòa giải không được thì sẽ nhờ cơ quan trọng tài của Việt Nam, Campuchia hoặc bên thứ ba tiến hành phân xừ, phí trọng tài sẽ do bên thua chịu. Những phần không tranh chấp vẫn phải tiếp tục tiến hành”

Trọng tài viên và Hội đồng trọng tài giải quyết vụ tranh chấp số 44/18 HCM không tôn trọng thỏa thuận này khi các bên chưa tiến hành hòa giải đã tiến hành thụ lý giải quyết vụ tranh chấp.

Người có liên quan là Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez: Vắng mặt không lý do

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh:

Về thủ tục tố tụng, Tòa án thụ lý, giải quyết yêu cầu hủy phán quyết trọng tài nói trên là đúng thẩm quyền.

Về nội dung: Xét thấy, Giấy ủy quyền ngày 15/6/2018 của Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez cho ông Phạm Đức Toàn tham gia tố tụng trọng tài tại VIAC không được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định tại Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ, vì vậy, Giấy ủy quyền nói trên không đủ điều kiện để công nhận và sử dụng tại Việt Nam theo Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ nên căn cứ Điều 68 Luật Trọng tài Thương mại 2010, đề nghị hủy Phán quyết trọng tài số 44/18 HCM của Hội đồng Trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) lập ngày 05 tháng 6 năm 2019 giữa: Nguyên đơn là Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez và bị đơn là Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam

Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài ngày 11 tháng 7 năm 2019 của Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam đối với Phán quyết trọng tài số 44/18 HCM của Hội đồng Trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) lập ngày 05 tháng 6 năm 2019 giải quyết tranh chấp hợp đồng dịch vụ giữa: Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez và Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam và các tài liệu có trong hồ sơ.

Hội đồng xét đơn yêu cầu, xét thấy:

1. Về thời hiệu yêu cầu:

Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 44/18 HCM ngày ngày 05/6/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam nhận được Phán quyết trọng tài vào ngày 12/6/2019. Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam làm ngày 09/7/2019 đã được Văn Phòng Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận trong ngày 11/7/2019. Đơn yêu cầu của Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam làm trong thời hạn 30 ngày, đúng quy định tại Điều 69 của Luật Trọng tài thương mại 2010 nên được chấp nhận.

2. Về thẩm quyền giải quyết:

Đây là việc dân sự về yêu cầu kinh doanh thương mại liên quan đến Trọng tài Quốc tế Việt Nam, nơi Hội đồng trọng tài ra phán quyết là Thành phố Hồ Chí Minh, do đó, căn cứ theo quy định tại Khoản 2 Điều 31, Khoản 1 Điều 34, Điểm b Khoản 1 Điều 37 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Điểm g Khoản 2, khoản 3 Điều 7 của Luật Trọng tài thương mại năm 2010, yêu cầu này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh.

3. Về tố tụng:

Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez đã được Tòa án ủy thác tư pháp, tống đạt hợp lệ Thông báo về việc thụ lý, ngày mở phiên họp giải quyết việc dân sự sơ thẩm tham gia phiên họp lúc 08 giờ 00 phút ngày 08/9/2020; trong trường hợp phải hoãn phiên họp theo quy định, Tòa án ấn định lại việc phiên họp mở lại lần 2 vào lúc 08 giờ 00 phút ngày 06/10/2020. Tuy nhiên, Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez vắng mặt không có lý do chính đáng nên căn cứ Điều 367 của Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015, Tòa án tiến hành mở phiên họp vắng mặt đương sự theo quy định của pháp luật

Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam ủy quyền cho ông Đinh Nhật Quang, bà Phan Thu Trang và ông Nguyễn Tấn Đạt phù hợp với Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015

3. Về nội dung yêu cầu:

Tại đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài ngày 11/7/2019, tại bản tự khai và tại phiên họp, đại diện Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam cho rằng Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 44/18 HCM ngày 05/6/2019 trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam, cụ thể Giấy ủy quyền ngày 15/6/2018 của Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez cho ông Phạm Đức Toàn tham gia tố tụng trọng tài tại VIAC không được hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật tại Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ. Nhưng Hội đồng trọng tài chấp nhận Giấy ủy quyền nêu trên là trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Vì vậy, yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 44/18 HCM ngày 05/6/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC).

Tại Khoản 2 Điều 2 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ quy định: “Hợp pháp hóa lãnh sự là việc cơ quan của Việt Nam chứng nhận con dấu, chữ ký, chức danh trên giấy tờ, tài liệu của nước ngoài để giấy tờ, tài liệu đó được công nhận và sử dụng tại Việt Nam”

Tại Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 của Chính Phủ quy định: “Để được công nhận và sử dụng tại Việt Nam, các Giấy tờ, tài liệu của nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự trừ trường hợp quy định tại Điều 9 Nghị định này”.

Xét thấy, Giấy ủy quyền ngày 15/6/2018 của Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez cho ông Phạm Đức Toàn hoặc ông Phạm Văn Song do ông Ly Hongsinh là đại diện theo pháp luật ký tên và đóng dấu Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez tại Campuchia không được hợp pháp hóa lãnh sự. Như vậy, Giấy ủy quyền này chưa được Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam chứng nhận con dấu của Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez, cũng như chứng nhận chữ ký là của ông Ly Hongsinh. Mặt khác, Giấy ủy quyền ngày 15/6/2018 không thuộc các giấy tờ, tài liệu được miễn chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 111/2011/NĐ-CP ngày 05/12/2011 nhưng Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) chấp nhận và sử dụng Giấy ủy quyền này là trái với nguyên tắc cơ bản đựơc quy định tại Khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Ngoài ra, tại Khoản 5 Điều 43 Luật Trọng tài thương mại có quy định “Trường hợp các bên đã có thỏa thuận trọng tài nhưng không chỉ rõ hình thức trọng tài hoặc không thể xác định được tổ chức trọng tài cụ thể, thì khi có tranh chấp, các bên phải thỏa thuận lại về hình thức trọng tài hoặc tổ chức trọng tài cụ thể để giải quyết tranh chấp. Nếu không thỏa thuận được thì việc lựa chọn hình thức, tổ chức trọng tài để giải quyết tranh chấp được thực hiện theo yêu cầu của nguyên đơn”

Tại Điều 22 Hợp đồng số HCMR -2016-0008 ngày 25/9/2016 các bên có thỏa thuận: “Tất cả mọi tranh chấp phát sinh do thực hiện hợp đồng này hoặc liên quan đến thực hiện hợp đồng này, hai bên phải dựa trên nguyên tắc uy tín, tiến hành thỏa thuận theo hợp đồng này và các pháp lệnh liên quan trước để giải quyết ổn thỏa. Nếu sự thỏa thuận không đạt được kết quả thì có thể nhờ các đơn vị liên quan của Việt Nam hòa giải trước, nếu hòa giải không được thì sẽ nhờ cơ quan trọng tài của Việt Nam, tiến hành phân xử, phí trọng tài sẽ do bên thua chịu. Những phần không tranh chấp vẫn phải tiếp tục tiến hành”.

Như vậy, thỏa thuận trọng tài tại Hợp đồng số HCMR -2016-0008 ngày 25/9/2016 không chỉ rõ hình thức trọng tài và không thể xác định được tổ chức trọng tài cụ thể, nhưng các bên chưa thỏa thuận lại về hình thức trọng tài hoặc tổ chức trọng tài cụ thể để giải quyết tranh chấp mà Công ty TNHH Tai Seng Bavet Sez tiến hành khởi kiện tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và VIAC thụ lý giải quyết vụ kiện nói trên là không đúng

Từ phân tích trên, xét thấy yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài số 44/18 HCM của Hội đồng Trọng tài thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) lập ngày 05 tháng 6 năm 2019 tại Thành phố Hồ Chí Minh của Công ty TNHH Chunghwa Telecom Việt Nam là có cơ sở chấp nhận như ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

Vì các lẽ trên,