Quyết định 14/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: “Yêu cầu tuyên bố một người hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC LINH, TỈNH BÌNH THUẬN

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Minh Tuấn.

Thư ký phiên họp: Bà Mai Thảo Chi.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hồng – Kiểm sát viên.

Ngày 19 tháng 5 năm 2022 mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự sơ thẩm thụ lý số 259/2021/TLST-VDS ngày 10 tháng 12 năm 2021 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 35/2022/QĐST-VDS ngày 11 tháng 5 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị A, sinh năm 1928; Thường trú: Số 52, đường Ngô Quyền, tổ 3, khu phố 6, thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1955; Thường trú: Đội 1, KDC 23, thôn Thạch Thang, xã Đức Phong, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Người đại diện theo ủy quyền của bà A và bà S: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1976; Thường trú: Số 52, đường Ngô Quyền, tổ 3, khu phố 6, thị trấn Đức Tài, huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận – Có mặt

Tại phiên họp vắng mặt bà A. Bà S có đơn đề nghị vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Theo nội dung đơn yêu cầu đề ngày 26/11/2021 và tại phiên họp, bà Nguyễn Thị T là người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị A trình bày như sau: Bà Nguyễn Thị A và ông Nguyễn S sống chung với nhau như vợ chồng từ năm 1954 và có được 02 người con chung tên: Nguyễn Thị S, sinh năm 1955 và Nguyễn H, sinh năm 1967. Từ nhỏ ông Nguyễn H đã bị bệnh tâm thần, mức độ nặng, khả năng nhận thức bị hạn chế, chỉ nói được vài từ đơn không rõ tiếng. Năm 2015 ông H được Ủy ban nhân dân thị trấn Đức Tài cấp giấy xác nhận khuyết tật (dạng khuyết tật trí tuệ) và được lĩnh tiền trợ cấp xã hội hàng tháng. Hiện nay ông H đang ở với bà A, việc sinh hoạt cá nhân đều cần có người chăm sóc và không biết làm các công việc khác. Thường ngày ông H chỉ ở trong nhà, không giao tiếp với ai. Nay bà A đề nghị tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự để bà cử người giám hộ giúp ông Nguyễn H tham gia các giao dịch dân sự phục vụ đời sống bản thân của ông H.

Quá trình tham gia tố tụng, bà Nguyễn Thị T là người đại diện theo ủy quyền bà Nguyễn Thị S trình bày: Bà S thống nhất với yêu cầu của bà Nguyễn Thị A đề nghị tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự.

Tại phiên họp: Bà Nguyễn Thị T là người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị A giữ nguyên yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn H mất năng lực hành vi dân sự.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đức Linh phải biểu ý kiến: Tòa án thụ lý giải quyết hồ sơ là có căn cứ theo đúng quy định tại Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự. Quá trình giải quyết hồ sơ và tại phiên họp, Thẩm phán và thư ký đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 219/KL-VPYTW đã kết luận: Tại thời điểm giám định ông H mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà A, tuyên bố ông Nguyễn H mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đức Linh nhận định:

[1] Yêu cầu của bà Nguyễn Thị A đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn H bị mất năng lực hành vi dân sự là yêu cầu giải quyết việc dân sự được quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự. Hiện ông Nguyễn H có hộ khẩu thường trú và đang cư trú tại khu phố 6, thị trấn Đức Tài nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

[2] Vợ chồng Bà Nguyễn Thị A và ông Nguyễn Sơn sinh được 02 người con là: Nguyễn Thị S, sinh năm 1955 và Nguyễn H, sinh năm 1967. Từ nhỏ ông Nguyễn H đã bị bệnh tâm thần, mức độ nặng, khả năng nhận thức bị hạn chế, chỉ nói được vài từ đơn không rõ tiếng. Thường ngày ông H chỉ ở trong nhà, không giao tiếp với ai, việc sinh hoạt cá nhân đều cần phải có người chăm sóc. Năm 2015 ông H được Ủy ban nhân dân thị trấn Đức Tài cấp giấy xác nhận khuyết tật (dạng khuyết tật trí tuệ) và được lĩnh tiền trợ cấp xã hội hàng tháng.

[3] Quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án nhân dân huyện Đức Linh đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 18/2021/QĐ-TA ngày 20/12/2021 đề nghị Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa thực hiện việc giám định sức khỏe tâm thần đối với ông Nguyễn H. Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa đã ghi nhận quá trình giám định, theo dõi và thăm khám đối với ông H như sau: Đương sự tỉnh, chỉ ê a được vài từ đơn không rõ tiếng, cảm xúc ngây ngô, không hoang tưởng và ảo giác, trí nhớ và trí tuệ kém. Tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 219/KL-VPYTW ngày 28 tháng 4 năm 2022 của Viện pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa đã kết luận: Về y học hiện nay đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72-ICD.10)/ Hội chứng Down, về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do vậy, yêu cầu của bà A đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn H mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và được chấp nhận.

[3] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị A là người cao tuổi và có đơn xin miễn giảm lệ phí nên theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội nên bà A được miễn lệ phí dân sự sơ thẩm. Bà A tự nguyện chi trả chi phí giám định cho Cơ quan giám định không có đề nghị gì nên không xem xét.

Vì các lẽ trên,