Quyết định 11/2022/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC YÊU CẦU HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa: ông Hoàng Minh Thành

Các Thẩm phán: Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Bà Ngô Tuyết Băng

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Trần Thắng - Kiểm sát viên.

Thư ký ghi biên bản phiên họp: bà Dương Thị Huệ - Thư ký Tòa án.

Căn cứ vào Điều 71 của Luật trọng tài thương mại;

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ kèm theo và Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 70/21 ngày 19/5/2022 của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) tại Hà Nội.

Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Bên yêu cầu là Công ty TNHH THB là bị đơn trong Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 70/21 ngày 19/5/2022 với nguyên đơn là Công ty GMA Accesories

Các bên tham gia phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài gồm có:

- Bên yêu cầu: Công ty TNHH THB

Trụ sở: Phòng 403, Tòa nhà O, số 1 Đ D A, phường PM, quận ĐĐ, Hà Nội

Đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Kim Ng – Giám đốc

Đại diện theo ủy quyền: Bà Nguyễn Thị Hải Y, sinh năm 1987

Địa chỉ: Số 34, ngõ 2, NVX, phường KM, quận TX, Hà Nội

-Bên liên quan: Công ty GMA

Trụ sở: 3 Empire Blvd South Hackensack, Nj, 07606, USA

Đại diện theo ủy quyền:

Ông Quách Minh T, bà Nguyễn Lê Hạnh L, Ông Đỗ Duy H

Địa chỉ liên hệ: Phòng 1002, tầng 10, Tòa nhà I, số 241 XT, phường DVH,

quận CG, Hà Nội

(Tại phiên họp có mặt: Bà Nguyễn Thị Hải Y, bà Nguyễn Lê Hạnh L)

NỘI DUNG VỤ VIỆC NHƯ SAU

Trong các ngày 10/7/2020 và ngày 17/7/2022 nguyên đơn là GMA Inc (Sau đây gọi tắt là nguyên đơn hay Công ty GMA) và bị đơn là Công ty TNHH THB NVN (Sau đây gọi tắt là bị đơn hoặc Công ty THB) lần lượt ký các hợp đồng mua bán găng tay sau:

Hợp đồng mua bán số THB/GMA/001 ngày 10/7/2020 với trị giá là 219.000 USD (Hợp đồng số 001)

Hợp đồng mua bán số THB/GMA/002 ngày 17/7/2021 với trị giá là 201.000 USD ( Hợp đồng số 002)

Tổng trị giá 02 hợp đồng là 420.000 USD

Theo đó, bị đơn bán cho nguyên đơn găng tay y tế với số lượng, chủng loại và giá cả được thỏa thuận trong từng hợp đồng.

Do bị đơn không thể giao được hàng hóa theo đúng thỏa thuận nên THB có nghĩa vụ hoàn trả lại GMA các khoản tiền mà GMA đã thanh toán và các bên ký 03 biên bản thanh lý là:

- Biên bản thanh lý ngày 04/8/2020 để thanh lý hợp đồng mua bán số 003 với số tiền là 607.500 USD

-Biên bản thanh lý ngày 12/8/2020 để thanh lý hợp đồng mua bán số 001 với số tiền là 219.000 USD

- Biên bản thanh lý ngày 12/8/2020 để thanh lý hợp đồng mua bán số 002 với số tiền là 201.000 USD

Với tổng giá trị theo 03 biên bản thanh lý là 1.027.500 USD

Tại bản tự bảo vệ gửi Hội đồng trọng tài, bị đơn thừa nhận nguyên đơn đã chuyển cho bị đơn số tiền là 1.027.500 USD, trong đó 420.000 USD là giá trị của hai hợp đồng nêu trên. Số tiền còn lại là 607.500 USD nguyên đơn cho rằng nguyên đơn chuyển cho bị đơn theo hợp đồng mua bán số 003 ngày 17/7/2020, bị đơn không thừa nhận có hợp đồng này.

Tuy nhiên, từ khi các bên ký hợp đồng (tháng 7/2020) đến tháng 8/2020 là thời điểm thanh lý hợp đồng thì bị đơn mới trả cho nguyên đơn một phần tiền mà nguyên đơn đã chuyển cho bị đơn.

Vì vậy, ngày 16/8/2021, nguyên đơn khởi kiện bị đơn đến Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) tại Hà Nội buộc bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn số tiền còn nợ theo các hợp đồng mua bán và các biên bản thanh lý đã ký với số tiền là 60.640,04 USD, tiền lãi của số tiền chưa thanh toán, phí trọng tài và phí luật sư

Tại phán quyết trọng tài vụ trạnh chấp số 70/21 ngày 19/5/2022 của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) đã quyết định:

1.Chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn, buộc bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn các khoản sau:

- Khoản tiền bị đơn còn nợ nguyên đơn: 60.640,04 USD

- Phí luật sư: 21.426,81 USD Tổng số tiền bị đơn phải thanh toán cho nguyên đơn: 82.066,85 USD

2. Bác yêu cầu tiền lãi chậm trả của nguyên đơn.

3. Bị đơn phải trả cho nguyên đơn số tiền phí trọng tài là 3.480,85 USD

Ngoài ra, phán quyết còn quyết định một số vấn đề khác về

Không đồng ý với phán quyết trọng tài của VIAC, ngày 18/6/2022, bị đơn là Công ty THB có đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 70/21 ngày 19/5/2021 của VIAC tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

Tại đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài và bản ý kiến gửi Tòa án, bên yêu cầu (bị đơn) trình bày căn cứ yêu cầu Tòa án hủy phán quyết trọng tài như sau:

Bên yêu cầu cho rằng giữa hai bên không có thỏa thuận trọng tài , các hợp đồng mua bán mà các bên đã ký kết đều có không điều khoản thỏa thuận giải quyết tranh chấp bằng trọng tài nên Hội đồng trọng tài không có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp đối với vụ việc này, cụ thể:

Hội đồng trọng tài đã căn cứ vào văn bản đề ngày 18/01/2021/2021 của THB gửi GMA về việc có nội dung “Bất kỳ tranh chấp nào phát sinh từ hoặc liên quan đến thỏa thuận này, bao gồm bất kỳ vấn đề nào liên quan đến sự tồn tại, hiệu lực hoặc chấm dứt của Thỏa thuận, sẽ được tham chiếu và giải quyết cuối cùng bằng trọng tài do Trung tâm trọng tài quốc tế VIệt Nam (“VIAC””) theo quy định Quy tắc Trọng tài của Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam (“Quy tắc VIAC”) tại thời điểm có hiệu lực, quy tắc mà được coi là hợp nhất bằng cách tham chiếu trong điều khoản này…” Theo bên yêu cầu thì cụm từ “Thỏa thuận này” tại văn bản nêu trên không đề cập đến các hợp đồng mua bán mà các bên đã ký kết trong vụ việc này mà đây là đề nghị giao kết thỏa thuận giải quyết công nợ giữa THB với GMA và Công ty Nanjing Fanyong Enterprise Co., Ltd.

Tại Bản ý kiến ngày 12/9/2022, Công ty GMA trình bày:

Giữa THB và GMA chỉ tồn tại giao dịch mua bán găng tay y tế theo các Hợp đồng mua bán số 001 ngày 10/07/2020, Hợp đồng mua bán số 002 ngày 17/07/2020, và Hợp đồng mua bán số 003 ngày 17/07/2022 (sau đây gọi chung là “Hợp đồng mua bán”). Do THB không thể giao được hàng hóa theo đúng thỏa thuận, các bên đã ký kết các biên bản thanh lý hợp đồng, theo đó, THB có nghĩa vụ hoàn trả lại GMA các khoản tiền mà GMA đã thanh toán. Ngoài các Hợp đồng mua bán kể trên, giữa THB và GMA không tồn tại bất kỳ giao dịch nào khác. Nghĩa vụ thanh toán của THB cũng chỉ phát sinh dựa trên các Hợp đồng mua bán găng tay y tế này.

Quá trình trao đổi bằng email và các văn bản liên quan đến việc hoàn trả các khoản thanh toán giữa THB và GMA được diễn ra trong suốt khoảng thời gian từ khi các bên ký các thỏa thuận thanh lý vào tháng 8 năm 2020, và THB mới chỉ hoàn trả được một phần các khoản thanh toán. Theo đó, ngày 11/01/2021, GMA đã có công văn nhắc nợ gửi tới THB, đề nghị THB hoàn trả nốt số tiền 60.640,07 Đô-la Mỹ

Để trả lời lại văn bản nhắc nợ của GMA, THB đã gửi Văn bản 18/01/2021 với tiêu đề rất rõ ràng “Trả lời công văn nhắc nợ ngày 11/01/2021 của Công ty GMA Inc. về vấn đề thu hồi công nợ đang tranh chấp”. Trong toàn bộ nội dung của Văn bản 18/01/2021/2021, THB giải thích về quá trình nhận đơn đặt hàng từ GMA, quá trình thực hiện các Hợp đồng mua bán cũng như đề xuất phương án giải quyết tranh chấp. Vấn đề cần giải quyết, hay vấn đề tranh chấp theo Văn bản 18/01/2021 của THB chính là việc “thu hồi công nợ đang tranh chấp” phát sinh từ các Hợp đồng mua bán. Nếu không có tranh chấp về công nợ theo các Hợp đồng mua bán thì sẽ không có tranh chấp được đề cập tại Văn bản 18/01/2021/2021. Việc THB cho rằng tranh chấp mà THB nhắc đến không phải các Hợp đồng mua bán kể trên thì sẽ không tồn tại bất kỳ tranh chấp nào cần giải quyết giữa THB và GMA. Điều này mâu thuẫn với chính tiêu đề của Văn bản 18/01/2021/2021

Bên cạnh đó, việc THB cho rằng THB không hề đề cập tới Hợp đồng mua bán tại Văn bản 18/01/2021/2021 như trình bầy tại Mục 3.1 Đơn Yêu Cầu là hoàn toàn không chính xác. Tại Mục A của Văn bản 18/01/2021/2021, chính THB đã trình bầy tóm tắt quá trình nhận đơn đặt hàng mua bán găng tay y tế từ GMA, quá trình THB làm việc với các nhà cung cấp và việc THB không thể đạt tiến độ giao hàng với lý do sự kiện Covid-19. Tại Mục C của Văn bản 18/01/2021, THB cũng khẳng định; “Công ty chúng tôi và các bên liên quan khác đến giao dịch thương mại này […]”. Như vậy, nếu toàn bộ quá trình THB nêu tại Văn bản 18/01/2021 không liên quan tới giao dịch mua bán găng tay y tế theo các Hợp đồng mua bán giữa GMA và THB, thì giữa THB và GMA không tồn tại bất kỳ giao dịch, trao đổi mua bán nào khác. GMA khẳng định Văn bản 18/01/2021 của THB không thể được coi là một đề nghị giao kết mới, độc lập so với các trao đổi, thương lượng trước đó.

Theo quy định tại điểm b, khoản 2, Điều 16 Luật Trọng tài Thương mại số 54/2010/QH12, thỏa thuận trọng tài có thể được xác lập “thông qua trao đổi thông tin bằng văn bản giữa các bên”. Bằng Văn bản 18/01/2021 và Văn bản 17/05/2021 , các bên đã hoàn toàn thống nhất về việc lựa chọn cơ quan giải quyết tranh chấp là Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). Bên cạnh đó, theo quy định tại Điều 5 và Điểu 16 Luật Trọng tài Thương mại, thỏa thuận trọng tài có thể được lập sau khi xảy ra tranh chấp và có thể được lập thành thỏa thuận riêng tách biệt với hợp đồng về mặt hình thức.

Từ những căn cứ nêu trên, GMA một lần nữa khẳng định rằng:

Thứ nhất, giữa THB và GMA không tồn tại bất kỳ giao dịch mua bán nào khác ngoài các Hợp đồng mua bán đã được THB nộp cho Quý Tòa;

Thứ hai, đối tượng tranh chấp theo Văn bản 18/01/2021 chính là đối tượng tranh chấp theo các Hợp đồng mua bán, do vậy, điều khoản trọng tài theo đề xuất của THB tại Văn bản 18/01/2021 chính là để giải quyết tranh chấp phát sinh từ các Hợp đồng mua bán.

Văn bản 18/01/2021 của THB, và Văn bản 17/05/2021 của GMA không phải là các đề nghị giao kết mới giữa các bên.

Trong Đơn Yêu Cầu, THB có đề cập tới bên thứ ba là Công ty Nanjing Fanyong Enterprise Co., Ltd. GMA không có bất kỳ thông tin nào liên quan đến bên thứ ba này ngoại trừ các thông tin do THB đưa ra trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp tại VIAC. Do vậy, GMA khẳng định không tồn tại mối quan hệ nào giữa GMA và bên thứ ba liên quan đến các Hợp đồng mua bán là đối tượng tranh chấp.

Không tồn tại bất kỳ thỏa thuận, giao dịch nào giữa THB, GMA và bên thứ ba là Công ty Nanjung Fanyong Enterprise Co., Ltd được THB đề cập trong Đơn Yêu Cầu

Văn bản Vi bằng số 932/2021/VB-TPLDD do THB nộp đính kèm Đơn Yêu Cầu cũng đã được THB nộp cho Hội đồng trọng tài trong quá trình giải quyết vụ tranh chấp. Tuy nhiên, toàn bộ nội dung trong các đoạn hội thoại này đều là trao đổi giữa THB và một vài các cá nhân khác (không phải GMA). THB không đưa ra được bất kỳ tài liệu nào chứng minh cho sự tồn tại của các giao dịch giữa GMA và bên thứ ba.

Hồ sơ Vụ tranh chấp do cả hai Bên cung cấp cho thấy rõ các Hợp đồng mua bán, các Biên bản thanh lý hợp đồng được ký kết giữa Nguyên đơn và Bị đơn; các văn thư trao đổi trong quá trình giải quyết công nợ cũng được gửi trực tiếp từ Bị đơn đến Nguyên đơn và ngược lại mà không có bất kỳ bên thứ ba nào.

Ngoài ra, tại Mục 35 (iii) Phán Quyết 70/21, Hội đồng trọng tài nhận định: “tại Mục C4 – Văn bản ngáy 18/01/2021 của Bị đơn có nội dung “trong trường hợp xảy ra vụ kiện giữa 3 bên”, điều đó có nghĩa là đề xuất điều khoản trọng tài nói trên có thể áp dụng đối với tranh chấp 3 bên (trong trường hợp Bị đơn chứng minh được trách nhiệm của bên thứ ba trong giao dịch này) và có thể áp dụng đối với hai bên là Nguyên đơn và Bị đơn (trong trường hợp Bị đơn không chứng minh được trách nhiệm của bên thứ ba). Như vậy, dù trong trường hợp nào thì thỏa thuận trọng tài này vẫn tồn tại giữa Nguyên đơn và Bị đơn.”

Từ những lập luận trên đây, Công ty GMA khẳng định, việc THB cho rằng có sự tồn tại của bên thứ ba dẫn đến không tồn tại thỏa thuận trọng tài giữa THB và GMA là hoàn toàn vô căn cứ. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét đơn không chấp nhận yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của THB.

Tại phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài:

Bên yêu cầu trình bày: Bên yêu cầu giữ nguyên yêu cầu đề nghị Hội đồng xét đơn hủy Phán quyết trọng tài theo các chứng cứ, tài liệu đã cung cấp và trình bày trong quá trình Tòa án giải quyết vụ việc. Xác nhận các tài liệu, chứng cứ về việc tranh chấp đã nộp đầy đủ tại VIAC.

Bên liên quan trình bày: Bên liên quan giữ nguyên các ý kiến đã trình bày tại Tòa và đề nghị Hội đồng xét đơn không chấp nhận Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vì các lý do Bên yêu cầu đưa ra không có căn cứ pháp lý. HĐTT đã xét xử vụ kiện đúng theo quy định của pháp luật và Quy tắc trọng tài vụ tranh chấp 70/21 ngày 19/5/2022 của Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu quan điểm:

Hội đồng xét đơn đã tuân thủ đúng quy định pháp luật tố tụng, đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Về đơn yêu cầu huỷ Phán quyết trọng tài nộp đúng thời gian luật định. Phán quyết trọng tài đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Bên yêu cầu. Cụ thể là Hội đồng trọng tài có thẩm quyền giải quyết vụ việc theo đúng thỏa thuận của các bên, đúng thành phần và trong quá trình xét xử HĐTT không vi phạm Quy tắc trọng tài. Nội dung Phán quyết không trái với những nguyên tắc cơ bản pháp luật Việt Nam. Lý do xin hủy Phán quyết trọng tài là không có căn cứ. Phán quyết trọng tài không vi phạm một trong các trường hợp quy định tại Điều 68 LTTTM, đề nghị Hội đồng xét đơn ra Quyết định không hủy Phán quyết trọng tài.