- Tranh chấp gì? Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại — án kinh doanh thương mại — "Huỷ phán quyết trọng tài"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 24/14 ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài V về việc giải quyết vụ tranh chấp giữa:
- Căn cứ chính? Điều 7 Luật TTTM; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Luật Việt Nam
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 11/2019/QĐ-PQTT | Hà Nội, ngày 14 tháng 11 năm 2019 |
QUYẾT ĐỊNH
VỀ VIỆC HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI
TÒA ÁN NHÂN DÂNTHÀNH PHỐ HÀ NỘI
Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Thanh Bình.
Các Thẩm phán:
Ông Nguyễn Thái Sơn
Bà Nguyễn Thị Thúy Hạnh.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội tham gia phiên họp: Bà Ngô Thị Huyền Phương - Kiểm sát viên.
Thư ký ghi biên bản phiên họp: Ông Ninh Việt Hoàng – Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.
Căn cứ vào các điều 68 và 71 Luật Trọng tài thương mại;
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ kèm theo:
- Phán quyết trọng tài cuối cùng vụ tranh chấp số 24/14 ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài V tại Hà Nội.
- Hợp đồng xây dựng số 885/2010/HD-CPA-TH ngày 20/10/2010;
- Và các tài liệu chứng cứ khác có liên quan.
Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Công ty Cổ phần A là bị đơn trong Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 24/14 ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài V tại Hà Nội (sau đây gọi tắt là TTTTV) tại Hà Nội giữa nguyên đơn là Viện thiết kế H và Công ty TNHH B với bị đơn là Công ty Cổ phần A.
Các bên tham gia phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài gồm:
Bên yêu cầu: Công ty Cổ phần A (viết tắt là: CPA), Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 4xxx562xxx do Sở KH&ĐT tỉnh Bình Định cấp, địa chỉ tại số 21 Đường N, phường C, thành phố Q, tỉnh Bình Định, Việt Nam.
Đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Vân N1
Địa chỉ: Lầu 7, tòa nhà IDC số 163 Đường T, phường X, quận Y, thành phố Hồ Chí Minh.
Bên liên quan:
- Viện thiết kế H (viết tắt là “HC”), Giấy phép kinh doanh số 3xxx00000023xxx (7/10) do Sở Công thương Tỉnh G, Trung Quốc cấp ngày 12/09/2013, địa chỉ tại số 22 đường W, Thành phố C1, Trung Quốc; Đại diện theo pháp luật: Ông Zang C1 - Chủ tịch của HC
- Công ty TNHH B (viết tắt là “CTB”), Giấy phép kinh doanh số 120000000002322 (14-1) do Cục Quản Lý Công thương T1 cấp ngày 06/03/1985, địa chỉ tại Thị trấn Shuanggan, quận N2, Tỉnh T1, Trung Quốc; Đại diện theo pháp luật:Ông Peng S1 - Tổng giám đốc
(Sau đây cả hai công ty gọi tắt là Tổ hợp nhà thầu, viết tắt: THNT).
Đại diện theo ủy quyền cho THNT: Ông Hoàng Văn D1, Ông Trần Quang H2, Ông Nguyễn Văn P3, Bà Nguyễn Nhật L4, Ông Đoàn Hải N5 – Công ty Luật TNHH B3 và Cộng sự, đoàn luật sư thành phố Hà Nội.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên liên quan: Luật sư Trần Anh H3 – Công ty Luật TNHH B3 và Cộng sự, đoàn luật sư thành phố Hà Nội.
NỘI DUNG VỤ TRANH CHẤP:
Ngày 20/10/2010, CPA và THNT có ký Hợp đồng số 885/2010/HD-CPA-TH (viết tắt là “Hợp đồng 885”) với tổng trị giá là 1.936.666.101.344 VNĐ để THNT xâỵ dựng hạng mục tuyến năng lượng của Dự án thủy điện M (“Dự án”).
Để đảm bảo việc thực hiện hợp đồng, THNT đã thực hiện nghĩa vụ bảo đảm trị giá 10 triệu USD.
Ngày 02/7/2014, THNT đơn phương chấm dứt hợp đồng, THNT mới chỉ hoàn thành được khoảng 25% khối lượng công việc. Sau khi chấm dứt hợp đồng, THNT đã yêu cầu CPA thanh toán số tiền thực tế đã thi công và những khoản chi phí khác liên quan đến hợp đồng. Sau khi trao đổi, hai bên không thống nhất được về phương án giải quyết đối với Hợp đồng số 885/2010/HD-CPA-TH, nên ngày 25/8/2014, THNT đã khởi kiện CPA tại Trung tâm trọng tài V.
Theo đơn khởi kiện trọng tài, THNT yêu cầu CPA phải trả số tiền là 2.302.087.073.016 VNĐ. Trong đó bao gồm: Chi phí thực tế thi công, tiền phạt hợp đồng và các chi phí liên quan khác.
Vào ngày 04/09/2014, TTTTV gửi cho CPA văn bản số 526/TTTTV thông báo:
- TTTTV đã nhận được Đơn khởi kiện của THNT và các tài liệu kèm theo.
- THNT đã chỉ định trọng tài viên là ông Peter HJ. C4 là trọng tài viên cho vụ kiện
- Giá trị vụ kiện là: 1.034.926.910.744 VNĐ và 11.947.124 USD.
- Yêu cầu CPA nộp Bản tự bảo vệ và chỉ định trọng tài viên. Trong trường hợp CPA muốn kiện lại thì nộp cho TTTTV Đơn kiện lại (nếu có) kèm theo Bản tự bảo vệ.
Ngày 02/10/2014, CPA có văn bản chỉ định ông Đặng Quang P3 là trọng tài viên của Vụ kiện 24/14. Ngày 29/10/2014, tại văn bản số 668/TTTTV, TTTTV đã thông báo chỉ định ông Yasunobu S1 là chủ tịch Hội đồng trọng tài 24/14 (sau đây gọi tắt là HĐTT 24/14) giải quyết vụ tranh chấp số 24/14, cùng với ông Peter C4 là trọng tài viên do THNT chỉ định và ông Đặng Quang P3 do CPA chỉ định.
Sau khi được thành lập, HĐTT 24/14 đã ban hành Quyết định ngày 18/05/2015 (ban hành kèm theo Công văn số 436/TTTTV ngày 03/6/2015) về những vấn đề thủ tục tố tụng áp dụng cho Vụ kiện 24/14.
Ngày 27/5/2016, HĐTT 24/14 đã ban hành Quyết định về việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (“Quyết định ADBPKCTT”). Theo đó, HĐTT 24/14 buộc CPA trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhận quyết định, phải nộp số tiền là 211.531.821.356 VNĐ vào tài khoản mở theo tên của CPA và THNT tại ngân hàng Vietcombank.
Do nhận thấy Quyết định ADBPKCTT của HĐTT 24/14 là không đúng quy định của Luật Trọng tài thương mại (Luật TTTM) và Quy tắc Tố tụng trọng tài (Quy tắc TTTT), nên CPA đã phản đối và sau đó đã khởi kiện HĐTT 24/14 và hai trọng tài viên là ông S1 và ông C4 tại TAND thành phố Hà Nội yêu cầu bồi thường thiệt hại do Quyết định ADBPKCTT trái pháp luật Việt Nam của họ gây ra. Ngày 17/8/2016, TAND Thành phố Hà Nội có Thông báo số 221/2016/TB-TLVA thông báo thụ lý vụ kiện.
Sau đó, lấy lý do vụ kiện trọng tài viên tại Toà án nhân dân Thành phố Hà Nội gây nguy hiểm cho an toàn của các trọng tài viên nước ngoài nên vào ngày 31/08/2016, HĐTT 24/14 đã ra Quyết định số 785/TTTTV chuyển địa điểm phiên xử/phiên họp giải quyết tranh chấp Vụ kiện 24/14 từ Hà Nội, sang địa điểm tại Maxwell Chamber, 32 Maxwell^Road, #03-01 Singapore 069115. Ngày 21/09/2016, CPA đã nộp văn bản phản đối HĐTT 24/14 đã chuyển địa điểm phiên họp giải quyết Vụ kiện 24/14 trái với thỏa thuận của các bên, vi phạm các quy định của Luật TTTM và Quy tắcTTTT, vi phạm các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.
Ngày 14/10/2016, TTTTV có văn bản số 909/TTTTV về thời gian phiên họp giải quyết tranh chấp là từ ngày 15/05/2017 đến ngày 31/05/2017 được tổ chức tại Singapore. Ngày 19/10/2016, HĐTT 24/14 ban hành Lệnh về thủ tục giải quyết Vụ kiện 24/4, xác định: Phiên họp giải quyết Vụ kiện 24/14 sẽ diễn ra tại Singapore vào thời gian từ 15/05/2017 đến ngày 31/05/2017.
Ngày 17/04/2017, CPA tiếp tục gửi văn bản khẳng định HĐTT 24/14 không có thẩm quyền thụ lý, giải quyết Vụ kiện 24/14, cũng như phản đối HĐTT 24/4 đã có những vi phạm pháp luật Việt Nam và thỏa thuận các bên khi giải quyết Vụ kiện 24/14 như:
- Thụ lý Đơn kiện của TNHT không đúng quy định pháp luật và thỏa thuận các bên;
- Quyết định ADBPKCTT trái pháp luật Việt Nam;
- Quyết định thay đổi địa điểm xét xử/phiên họp giải quyết vụ kiện trải quy định của pháp luật Việt Nam;
- Áp dụng luật Anh Quốc và Singapore vào quá trình tố tụng trọng tài trải quy định của pháp luật Việt Nam.
Ngày 28/05/2018, tại văn bản số 362/TTTTV, HĐTT 24/14 quyết định: Phiên họp tiếp theo sẽ dự kiến diễn ra vào ngày 09/10/2018 và ngày 10/10/2018 tại OSAKA, Nhật Bản. Đồng thời, đưa ra điều kiện: Nếu CPA muốn phiên họp diễn ra tại Hà Nội, Việt Nam thì phải rút đơn vụ kiện HĐTT 24/14 và hai trọng tài viên tại TAND Thành phố Hà Nội.
Ngày 05/06/2018, CPA gửi văn bản phản đối HĐTT 24/14 chuyển địa điểm phiên họp giải quyết vụ kiện 24/14 sang OSAKA, Nhật Bản.
Ngày 11/06/2018, tại văn bản 412/TTTTV, HĐTT 24/4 tiếp tục quyết định: Phiên họp giải quyết Vụ kiện 24/14 sẽ diễn ra vào ngày 09/10/2018 và ngày 10/10/2018 tại Trung tâm Giải quyết Tranh chấp Quốc tế Nhật Bản - Tầng 2 của Tòa nhà Osaka Nakanoshima, 1-1-60 Fukushima-ku, Osaka 5538512, Nhật Bản, trừ khi vụ kiện chống lại HĐTT 24/14 mà CPA tiến hành tại TAND Thành phố Hà Nội được chấm dứt chậm nhất là vào ngày 15/08/2018.
Sau đó, ngày 04/10/2018, tại văn bản số 782/TTTTV, HĐTT 24/14 lại quyết định: 1) Phiên họp sẽ diễn ra vào ngày 11/03/2019 và ngày 12/03/2019; 2) Địa điểm tổ chức là tại Tòa nhà Chính phủ Quốc gia Osaka Nakanoshima, 1-1-60 Fukushima, Fukushima-ku, Osaka 553-8512, Nhật Bản.
Ngày 30/01/2019, CPA tiếp tục gửi văn bản phản đối HĐTT 24/14 chuyển địa điểm phiên họp giải quyết tranh chấp trái quy định pháp luật Việt Nam, trái thoả thuận của các bên đương sự.
Ngày 18/01/2019, HĐTT 24/14 triệu tập các bên tham gia phiên họp giải quyết tranh chấp sẽ diễn ra tại Osaka, Nhật Bản vào ngày 11/03/2019 và ngày 12/03/2019.
Ngày 31/01/2019, HĐTT 24/14 gửi CPA Giấy ủy quyền đề ngày 22/01/2019 của THNT (do người đại diện theo ủy quyền của họ là ông Duan Xiaoping ký) để ủy quyền lại cho những người khác làm đại diện cho THNT tham gia quá trình giải quyết Vụ kiện 24/14 tại TTTTV.
Ngày 22/03/2019, CPA đã gửi văn bản đến TTTTV và HĐTT phản đối HĐTT bởi những lý do: Thụ lý và giải quyết Đơn kiện của THNT trái quy định pháp luật Việt Nam và Quy tắc TTTT và Phản đối tư cách tham gia tố tụng của các đại diện theo ủy quyên của THNT theo các Giây ủy quyền này, do các giấy uỷ quyền đó là không hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Mặc dù CPA đã phản đối nhưng HĐTT 24/4 vẫn tiếp tục tổ chức phiên họp giải quyêt vụ kiện vào ngày 11/03/2019 và ngày 12/03/2019 tại Osaka, Nhật Bản. Tại phiên họp ngày 11/03/2019 HĐTT 24/14 bắt đầu lại việc xem xét các tài liệu, lời khai do chuyên gia của THNT - ông T6 trình bày.
Sau phiên họp ngày 11/03/2019 và sáng ngày 12/03/2019 tại Osaka, Nhật Bản, ngày 12/03/2019 tại văn bản số 228/TTTTV, HĐTT 24/14 chính thức tuyên bố xác nhận phiên họp diễn ra ngày 11/03/2019 và sáng ngày 12/03/2019 tại Osaka, Nhật Bản là phiên họp chung cuộc (Final) để giải quyết vụ tranh chấp mang số TTTTV 24/14.
Vào ngày 10/04/2019, HĐTT 24/14 ban hành Phán quyết trọng tài giải quyết Vụ kiện V1AC 24/14. Về thủ tục tố tụng, tại Phán quyết này, HĐTT 24/14 đã quyết định:
Thẩm quyền giải quyết Vụ kiện 24/14: Vụ kiện này thuộc thẩm quyền giải quyết của TTTTV theo thỏa thuận của các bên tại khoản 20.6 Điều 20 ĐKCT của Hợp đồng 885 (đoạn 135 và 136 Phán quyết 24/14); ,
Luật áp dụng: Luật Việt Nam (mục ii đoạn 136 Phán quyêt 24/14)
Ngôn ngữ:Tiếng Anh (đoạn 139 Phán quyết 24/14)
,
Địa điểm giải quyết tranh chấp: Hà Nội, Việt Nam (đoạn 339 Phán quyêt 24/14)
Ngày 16/4/2019 Công ty Cổ phần A (CPA) nhận được Phán quyết trọng tài số 24/14 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài V.
Không đồng ý với Phán quyết trọng tài cuối cùng vụ tranh chấp số 24/14 ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài (TTTTV), ngày 26/4/2019 CPA đã có đơn yêu cầu TAND thành phố Hà Nội huỷ phán quyết trọng tài bởi các căn cứ sau:
- Hội đồng trọng tài 24/14 đã thực hiện thủ tục trọng tài không phù hợp với thoả thuận của các bên.
- Hội đồng trọng tài 24/14 đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trọng tài đã được quy định tại Luật trọng tài thương mại 2010.
- Phán quyết của Hội đồng trọng tài 24/14 trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.
* Quá trình Toà án giải quyết vụ việc, bên liên quan thống nhất trình bày ý kiến như sau:
TNHT xác nhận có ký Hợp đồng 885 với CPA, việc ký kết hợp đồng giữa hai bên là hoàn toàn tự nguyện và không trái quy định của pháp luật.
Trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng với CPA, THNT khẳng định đã thực hiện đúng và đầy đủ các quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng cũng như quy định của pháp luật.
Đối với quá trình giải quyết vụ việc tại Trọng tài:
Phán quyết Trọng tài được ban hành ngày 10/4/2019 (“Phán quyết Trọng tài” hoặc “PQTT”). THNT đã nhận được PQTT này từ TTTTV vào ngày 16/4/2019.
PQTT đã được nhất trí và được ký bởi cả ba trọng tài viên. Sau khi đã xem xét cẩn trọng mọi vấn đề, theo Quy tắc TTTT của TTTTV và pháp luật Việt Nam, HĐTT quyết định rằng THNT có quyền chấm dứt Hợp đồng như họ đã làm và được bồi thường thiệt hại và các chi phí theo số tiền được nêu trong PQTT.
Ngày 22/4/2019, và ngày 25/4/2019 THNT đã yêu cầu CPA thanh toán số tiền họ phải trả theo PQTT. CPA đã không thực hiện.
Thay vào đó, CPA đã nộp Đơn Yêu cầu Hủy PQTT (“Đơn Yêu cầu Hủy PQTT”) tới TAND thành phố Hà Nội. Sau đó, ngày 13/5/2019, THNT đã nhận được thông báo từ TTTTV rằng, CPA đã gửi đơn khởi kiện trọng tài tới TTTTV ngày 09/4/2019, khởi kiện một vụ kiện trọng tài mới chống lại THNT với các yêu cầu khởi kiện giống như nội dung Đơn Kiện Lại mà CPA đã rút lại vào ngày 17/4/2017 và về các vấn đề giống như các vấn đề mà đã được quyết định trong Phán quyết Trọng tài là THNT thắng kiện.
Đối với Yêu cầu Hủy PQTT của CPA, THNT phản đối đối với toàn bộ yêu cầu của bên yêu cầu bởi các căn cứ sau:
- Tại Mục 1.1 Phần I (từ đoạn 41 đến đoạn 43) của Đơn Yêu cầu Hủy PQTT, CPA lập luận rằng, căn cứ Khoản 20.5 của Hợp đồng và Điều 31.1 Luật TTTM, thủ tục tố tụng trọng tài chỉ được bắt đầu vào hoặc sau ngày thứ 56 sau ngày một Bên gửi cho Bên kia một thông báo về việc “không thỏa mãn” và về ý định khởi kiện trọng tài đến CPA, và vì THNT đã nộp Đơn Khởi kiện cho TTTTV trước thời điểm bắt đầu tố tụng trọng tài nêu trên, nên HĐTT chưa có quyền xem xét và giải quyết Đơn Khởi kiện, và việc HĐTT giải quyết Đơn Khởi kiện được nộp như vậy là trái thỏa thuận của Các Bên tại Hợp đồng.
Lập luận trên của CPA là không có căn cứ vì trong hợp đồng không thoả thuận giới hạn thời gian THNT nộp đơn đến TTTTV.
- Việc CPA cho rằng TTTTV chỉ định địa điểm mở phiên họp PQTT cuối cùng tại Osaka, Nhật Bản là không đúng theo thoả thuận là không có căn cứ vì tại điểm 20.6 của Hợp đồng 885, hai bên không có thoả thuận về địa điểm giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. TTTTV đã căn cứ vào khoản 1 điều 11 Luật TTTM để chỉ định địa điểm mở phiên họp tại Osaka, Nhật Bản là đúng quy định của pháp luật.
- CPA cho rằng PQTT 24/14 đã áp dụng Luật của Anh và Singapore để giải quyết vụ kiện là không có căn cứ vì trong PQTT không áp dụng Luật nước ngoài mà chỉ áp dụng Pháp luật Việt Nam để giải quyết vụ án.
Từ những căn cứ trên, Bên liên quan đề nghị Toà án:
- Căn cứ tất cả những phân tích trên đây, THNT khẳng định rằng các cáo buộc và lập luận mà CPA nêu trong Đơn Yêu cầu Hủy PQTT đều sai trái và không có cơ sở. Trái lại, Vụ kiện Trọng tài 24/14 đã được tiến hành theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam và thỏa thuận của các Bên. Phán quyết của HĐTT là công bằng và không vi phạm bất kỳ nguyên tắc cơ bản nào, cũng như bất kỳ quy định nào, của pháp luật Việt Nam.
- Do vậy, Bên liên quan đề nghị Toà án căn cứ vào các Điều 414 và Điều 415 Bộ Luật Tố tụng Dân sự năm 2015 và Khoản 5, Điều 71 của Luật TTTM ra Quyết định giữ nguyên PQTT và không chấp nhận Yêu cầu hủy PQTT của CPA.
Tại phiên họp xét đơn yêu cầu hủy PQTT:
Bên yêu cầu giữ nguyên yêu cầu huỷ phán quyết trọng tài và các ý kiến đã trình bày trong quá trình giải quyết tại Toà án.
Bên liên quan giữ nguyên ý kiến đã trình bày và đề nghị Toà án không chấp nhận yêu cầu huỷ phán quyết trọng tài của bên yêu cầu
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên họp phát biểu quan điểm:
- Về thủ tục tố tụng:
Các bên đã thỏa thuận thẩm quyền giải quyết tranh chấp là thông qua trọng tài tại TTTT Quốc tế Việt Nam (TTTTV). Phán quyết trọng tài 24/14 được ban hành ngày 10/4/2019. Ngày 02/5/2019, TAND thành phố Hà Nội nhận được đơn của CTCP A có yêu cầu hủy phán quyết trọng tài (đơn đề 26/4/2019). Đơn yêu cầu gửi trong thời hạn 30 ngày theo quy định khoản 1 Điều 69 Luật Trọng tài thương mại.
Bên yêu cầu hủy phán quyết trọng tài đã bổ sung các tải liệu yêu cầu và đã nộp lệ phí, TAND TP Hà Nội thụ lý giải quyết số 10/2019/KTST ngày 15/8/2019 là phù hợp quy định tại khoản 1 Điều 68; khoản 1 Điều 69 Luật trọng tài thương mại; khoản 3 Điều 414 BL TTDS.
Về thành phần phiên họp, thời hạn gửi hồ sơ choVKS phù hợp quy định tại Điều 71 khoản 2 Luật trọng tài thương mại.
- Về nội dung: Đơn yêu cầu hủy phán quyết trọng tài của CTCP thủy điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh với các lý do: HĐTT 24/14 không tuân thủ thỏa thuận các bên về thủ tục trọng tài; vi phạm nghiêm trọng thủ tục trọng tài quy định tại Luật TTTM; phán quyết của HĐTT 24/14 trái nguyên tắc cơ bản pháp luật Việt Nam.
Căn cứ quy định tại Điều 68 Luật TTTM, căn cứ tài liệu hồ sơ vụ việc thấy rằng:
Phán quyết cuối cùng vụ kiện trọng tài TTTTV số 24/14 đã quyết định hủy bỏ các quyết định trước đó liên quan đến các đơn cho các Biện pháp Tạm thời. Tuy nhiên, việc HĐTT áp dụng BPKCTT là không dựa trên quy định tại khoản 2 , khoản 4 Điều 49 của Luật TTTM.
Những lập luận về địa điểm xét xử của phán quyết của HĐTT 24/14 là chưa đảm bảo tính khách quan, HĐTT chưa chứng minh được rủ ro pháp lý thực tế mà hai trọng tài viên người Singapore và Nhật Bản phải đối mặt khi thực hiện chuyên môn tại Việt Nam. Việc chuyển địa điểm phiên xét xử không phải Hà Nội, Việt Nam là vi phạm thỏa thuận của hai đương sự trong vụ kiện đã được ghi nhận tại Phán quyết về thủ tục ngày 15/5/2015; trái nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam; Điều 11 Luật Trọng tài thương mại.
HĐTT chưa xem xét và áp dụng đúng các quy định của Luật Trọng tài thương mại Việt Nam, luật nội dung để đưa ra phán quyết (áp dụng Luật Anh quốc khi ban hành Quyết định ADBPKCTT, việc đánh giá tài liệu chứng cứ không áp dụng quy định Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn thi hành). Việc chuyển địa điểm phiên họp không phù hợp với quy định tại Điều 11 Luật Trọng tài thương mại. Như vậy có căn cứ xác định phán quyết trọng tài trái với nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam
Căn cứ quy định điểm đ khoản 2 Điều 68 Luật TTTM, đề nghị Hội đồng xét đơn yêu cầu hủy phán quyết 24/14
XÉT THẤY:
Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy PQTT 24/14 của bên yêu cầu và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc, ý kiến của những người được triệu tập đến phiên họp và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội, Hội đồng xét đơn yêu cầu nhận định:
Về tố tụng: Ngày 10/04/2019, TTTTV ban hành PQTT 24/14. Ngày 16/04/2019, bên yêu cầu nhận được PQTT. Ngày 02/5/2019, Tòa án nhận được Đơn yêu cầu hủy PQTT do bên yêu cầu nộp thông qua đường bưu điện. Căn cứ khoản 2 Điều 31 BLTTDS, điểm g khoản 2, khoản 3 Điều 7 và Điều 69 Luật TTTM, thì việc nộp đơn yêu cầu hủy PQTT còn thời hiệu và Tòa án nhân dân TP Hà Nội tiến hành thụ lý và giải quyết là đúng thẩm quyền.
Về nội dung: Xét các căn cứ mà bên yêu cầu đề nghị Tòa án hủy PQTT, Hội đồng xét đơn nhận thấy, bên yêu cầu yêu cầu hủy PQTT vì các lý do cụ thể như sau:
1, HĐTT 24/14 đã thực hiện thủ tục tố tụng trọng tài không phù hợp với thỏa thuận của các bên;
2, HĐTT 24/14 đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trọng tài được quy định tại Luật Trọng tài thương mại 2010;
3, Phán quyết của HĐTT 24/14 trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.
* Về địa điểm mở phiên họp:
Cụ thể, bên yêu cầu cho rằng trong hợp đồng đã quy định về việc lựa chọn Trung tâm trọng tài TTTTV là nơi giải quyết tranh chấp phát sinh. Trung tâm trọng tài TTTTV có trụ sở tại Hà Nội, Việt Nam và không có chi nhánh khác ở nước ngoài nên địa điểm mở các phiên họp giải quyết tranh chấp phải ở tại Hà Nội. Mặt khác, trong quá trình giải quyết tranh chấp tại TTTTV, hai bên đã có nhiều thỏa thuận về việc địa điểm mở phiên họp giải quyết tranh chấp là ở tại Hà Nội. Việc HĐTT 24/14 tổ chức các phiên họp tại Singapore và Nhật Bản là trái với thỏa thuận của các bên về địa điểm tổ chức phiên họp.
Tại bản Hợp đồng 885, mục 20.6 đã thống nhất những tranh chấp phát sinh từ Hợp đồng sẽ do Trung tâm trọng tài V giải quyết. Trong Họp đồng nêu trên các bên chưa thỏa thuận cụ thể địa điểm giải quyết của Trọng tài. Ngày 25/8/2014, Viện thiết kế H (viết tắt là “HC”) và Công ty TNHH B (viết tắt là “ CTB”); viết tắt chung của các nhà thầu nước ngoài là THNT. Sau khi Trọng tài TTTTV thụ lý, tại Mục 107 của Văn bản Tự bảo vệ ngày 20/11/2014 của VHS đã ghi “Do đó, CPA đề xuất Hà Nội là địa điểm Trọng tài và địa điểm tố chức phiên họp. Thư trả lời của nguyên đơn ngày 12/3/2015 trả lời đồng ý địa điểm giải quyết như Công ty VHS đề xuất; tại Mục 30, Quyết định về tố tụng ngày 18/5/2015 Hội đồng Trọng tài vụ kiện 24/14 đã ghi: “Vì các bên đồng ý rằng, địa điểm tiến hành phiên họp của vụ kiện Trọng tài sẽ là Hà Nội, Việt Nam nên theo Điều 20, đoạn 1 trong Quy tắc Tố tụng Trọng tài TTTTV, địa điểm và nơi tổ chức phiên họp Trọng tài là Hà Nội, Việt Nam”.
Như vậy, mặc dù khi ký kết họp đồng, các bên chưa thỏa thuận cụ thể địa điểm giải quyết tranh chấp, nhưng sau khi Trọng tài thụ lý các bên đã đồng ý địa điểm giải quyết là thành phố Hà Nội, Việt Nam; việc thỏa thuận đó phù hợp với điểm đ, khoản 2 Điều 16 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 và Hội đông Trọng tài cũng đã chấp thuận sự thỏa thuận này. Theo khoản 1, Điều 11 Luật Trọng tài năm 2010 quy định “Các bên có quyền thoả thuận địa điểm giải quyết tranh chấp; trường họp không có thoả thuận thì Hội đồng Trọng tài quyết định. Địa điểm giải quyết tranh chấp có thế ở trong lãnh thổ Việt Nam hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam”. Như vậy, việc tranh chấp Trọng tài trong trường họp này phải được giải quyết tại Hà Nội.
Hội đồng Trọng tài 24/14 cho rằng Bị đơn đã khởi kiện ra Tòa án để chống lại hai thành viên của Hội đồng trọng tài trong khả năng cá nhân của họ và chống lại Hội đồng trọng tài, các nguyên đơn đã bày tỏ lo ngại về áp lực với hai thành viên này có thế gây nguy hiểm cho sự độc lập của các Trọng tài viên được đề cập ở trên nếu địa điểm phiên họp Trọng tài được tổ chức ở Hà Nội, Hội đồng trọng tài quyết định rằng không còn chấp nhận thoả thuận về địa điểm giữa các bên.
Hội đồng Trọng tài 24/14 dựa trên lập luận này để hủy bỏ thỏa thuận của các bên chọn Hà Nội là địa điểm giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài và chuyển các phiên họp của Trọng tài ra nước ngoài là sự suy diễn không có cơ sở và không phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 11 Luật Trọng tài thương mại năm 2010
Khoản 2 Điều 11 quy định: “Trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác, Hội đồng Trọng tài có thể tiến hành phiên họp tại địa điểm được xem là thích hợp cho việc trao đối ý kiến giữa các thành viên của Hội đồng Trọng tài, việc lấy lời khai của người làm chứng, tham vấn ý kiến các chuyên gia hoặc tiến hành việc giám định hàng hoả, tài sản hoặc tài liệu khác. ”)
Như vậy, Hội đồng Trọng tài chọn địa điểm giải quyết phiên điều trần tại Singapore và phiên cuối cùng tại Osaka, Nhật Bản trái với Điều 11 Luật Trọng tài thương mại năm 2010, ảnh hưởng đến điều kiện tham gia phiên họp của Công ty VHS là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng Trọng tài.
Từ đó, Tòa án có cơ sở chấp nhận căn cứ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài này của bên yêu cầu.
* Về áp dụng pháp luật:
Theo thỏa thuận tại Điểm 20.6 của Hợp đồng thì việc áp dụng pháp luật để giải quyết tranh chấp được ghi nhận như sau: “Luật và thủ tục của Trung tâm. Luật trọng tài được áp dụng là Luật Việt Nam ”.
Khoản 2 Điều 56 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 quy định: “Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ tham dự phiên họp giải quyết tranh chấp mà vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc rời phiên họp giải quyết tranh chấp mà không được Hội đồng Trọng tài chấp thuận thì Hội đồng Trọng tài vẫn tiếp tục giải quyết tranh chấp căn cứ vào tài liệu và chứng cứ hiện có. ”. Đồng thời, đoạn 2, khoản 1 Điều 25 Quy tắc Tố tụng Trọng tài TTTTV năm 2012 cũng quy định tương tự như vậy.
Tuy nhiên, HĐTT 24/14 lại nhận định trong Phán quyết cuối cùng ngày 10/4/2019 với nội dung Bị đơn không hợp tác và bỏ qua nhiều thông báo từ HĐTT 24/14 yêu cầu Bị đơn phản hồi. Theo đó, HĐTT 24/14 coi đó là thẩm quyền của mình để không để ý đến các bằng chứng của Bị đơn vì HĐTT 24/14 xem xét các Quy tắc IBA, mặc dù không ràng buộc trong phân xử này, là một điểm tham chiếu và có thẩm quyền bổ sung cho việc giải thích Quy tắc TTTTV, đặc biệt là Điều 25. Tuy nhiên, để đảm bảo một quyết định của HĐTT 24/14 công bằng và cân bằng nhất có thể, HĐTT đã đưa ra một số cân nhắc cho trường họp của bị đơn và bằng chứng nhân chứng. Tuy nhiên việc Bị đơn hoặc là nhân chứng không đến phiên họp có nghĩa là nhiều biện pháp phòng vệ trước đó của bị đơn không thế kiểm tra (bởi nguyên đơn hoặc HĐTT và theo đó là tầm quan trọng mà HĐTT có thê tịch biên những ý kiến trình HĐTT của bị đơn tất yếu bị giới hạn.
Trong quá trình tố tụng, bị đơn không tham gia các phiên điều trần là thiếu sót, chưa làm hết trách nhiệm của mình, là bất lợi trong việc trình bày các chứng cứ. Tuy nhiên, quá trình tố tụng bị đơn cũng đã nộp nhiều tài liệu chứng cứ và ý kiến tự bảo vệ, nhưng Hội đồng Trọng tài 24/14 không “căn cứ vào tài liệu và chứng cứ hiện có” theo quy định tại Khoản 2 Điều 56 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 và đoạn 2, khoản 1, Điều 25 Quy tắc Tố tụng Trọng tài TTTTV năm 2012 mà tham chiếu Quy tắc IBA để hạn chế xem xét những tài liệu chứng cứ mà bị đơn đã giao nộp trong quá trình tố tụng là ảnh hưởng đến quyền lợi của bị đơn.
Do đó, Tòa án chấp nhận căn cứ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài này của bên yêu cầu.
* Về giám định thiệt hại:
Theo quy định tại khoản 3 Điều 46 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 quy định: “Hội đồng Trọng tài tự mình hoặc theo yêu cầu của một hoặc các bên, có quyền trưng cầu giám định, định giá tài sản trong vụ tranh chấp để làm căn cứ cho việc giải quyết tranh chấp. Phí giám định, định giá do bên yêu cầu giám định, định giá tạm ứng hoặc do Hội đồng Trọng tài phân bổ ”. Trong vụ án này, hai bên không thống nhất về thiệt hại, nhưng Hội đồng Trọng tài không trưng cầu giám định thiệt hại, mà căn cứ vào ý kiến của chuyên gia George T6 do nguyên đơn cung cấp là chưa đúng theo quy định tố tụng Trọng tài.
Về lệ phí: Bên yêu cầu phải chịu lệ phí xét đơn yêu cầu hủy PQTT theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên,
Căn cứ khoản 2 Điều 31, Điều 414, Điều 415 Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ các điều 3,7,68, 69, 71 và 72 Luật trọng tài thương mại;
Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
QUYẾT ĐỊNH
1. Chấp nhận yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 24/14 ngày 10/4/2019 của Hội đồng trọng tài thuộc Trung tâm trọng tài V về việc giải quyết vụ tranh chấp giữa:
- Nguyên đơn:
+ Viện thiết kế H (viết tắt là “HC”),
Địa chỉ: số 22 đường W, Thành phố C1, Trung Quốc;
+ Công ty TNHH B (viết tắt là “CTB”),
Địa chỉ: Thị trấn Shuanggan, quận N2, T1, Trung Quốc;
- Bị đơn: Công ty Cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn – Sông Hinh.
Địa chỉ: số 21 Đường N, phường C, thành phố Q, tỉnh Bình Định, Việt Nam.
2.Về lệ phí: Công ty Cổ phần A phải chịu 500.000 (năm trăm nghìn) đồng lệ phí yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài, được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai số 13260 ngày 14/6/2019 của Cục thi hành án dân sự TP Hà Nội.
3. Quyết định này là quyết định cuối cùng và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 14/11/2019, các bên đương sự, Hội đồng trọng tài không có quyền khiếu nại, kháng cáo và Viện kiểm sát không có quyền kháng nghị.
| Nơi nhận: - Các bên đương sự; - Trung tâm trọng tài V; - Cục THADS TP Hà Nội; - VKSND TP Hà Nội; - Lưu hồ sơ, VP, TKT | TM. HỘI ĐỒNG XÉT ĐƠN YÊU CẦU THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP LÊ THANH BÌNH |