Quyết định 10/2023/DS-GĐT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo“Đơn khởi kiện”ngày 12/10/2006,“Đơn yêu cầu tiếp tục giải quyết” ngày 16/6/2010 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là bà Lê Thị H (do ông Ngô Minh Đ là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Năm 1965, bà Lê Thị H được vợ chồng cụ Huỳnh Văn T3, cụ Lý Thị H2 (cha dượng và mẹ ruột) giao canh tác 9.223m2 đất tại xã BM, huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngày 06/11/1990, bà H được Ủy ban nhân dân xã BM cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời với diện tích 9.223m2 đất thuộc thửa 8, tờ bản đồ số 5 tại xã BM, huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 23/4/1995, bà H giao cho mẹ là cụ Lý Thị H2 2000m2 đất nằm trong diện tích 9.223m2 đất nêu trên để cụ H2 cho ông Huỳnh Văn U là con cụ H2 canh tác nhằm có thu nhập chăm lo cụ H2.

Ngày 08/8/1995, bà H được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 7.200m2 thuộc thửa số 1 và 17, tờ bản đồ số 2, xã BM, huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh và ngày 23/5/2000, bà H được cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 7.200m2 đất thuộc thửa số 1 và 17, tờ bản đồ số 2, xã BM, huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, việc ông U được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bà H không biết; năm 2003, sau khi ông U chết thì bà Trần Kim K là vợ ông U tự ý làm thủ tục chuyển sang tên bà K, trong khi năm 2003 cụ H2 đã đồng ý giao trả lại cho bà H diện tích 2000m2 đất này.

Nay bà H khởi kiện yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử dụng 2000m2 đất tranh chấp cho bà và buộc bị đơn là bà K phải trả lại 2000m2 đất này. Bà H không đồng ý yêu cầu phản tố của bị đơn. Tại Tòa án, bà H không yêu cầu chia thừa kế quyền sử dụng đất đối với diện tích ông U được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tại “Đơn yêu cầu phản tố” ngày 09/9/2015 của bị đơn là bà Trần Kim K và trong quá trình tố tụng (do ông Lê Đức T4 là người đại diện theo ủy quyền) trình bày:

Diện tích 2000m2 đất tranh chấp là của ông Huỳnh Văn U là chồng bà K theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện CC cấp ngày 08/8/1995 thuộc thửa 17, tờ bản đồ số 2 tại xã BM.

Năm 2003, ông U chết nên bà K làm thủ tục thừa kế phần đất này được sự đồng ý của cụ H2 là mẹ ông U và các con ông U, nên ngày 12/01/2004, bà K được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất nêu trên. Diện tích đất này do vợ chồng ông U, bà K quản lý, sử dụng từ trước đến nay, nhưng trong quá trình giải quyết vụ án, do phát hiện có sự nhầm lẫn về thông tin thửa đất được cấp, cụ thể: Từ khi ông U được cấp đến khi bà K được thừa kế thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đều là phần đất có diện tích 2000m2 thuộc thửa 17, tờ bản đồ số 2 tại xã BM, huyện CC; tuy nhiên, đúng thực tế thì 2000m2 đất thuộc thửa 17, tờ bản đồ số 2 tại xã BM, huyện CC, mà thửa 17 này lại được cấp cho bà H nên Ủy ban nhân dân huyện CC có Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các bên (bà H, bà K) với lý do cấp sai thửa để điều chỉnh lại cho đúng. Do bà H có tranh chấp, nên Ủy ban nhân dân huyện CC chưa thực hiện việc điều chỉnh cấp lại cho bà H, bà K.

Do vậy, bà K không chấp nhận yêu cầu của bà H; đồng thời, bà K có yêu cầu phản tố đề nghị Tòa án công nhận đất tranh chấp cho bà K.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là chị Huỳnh Thị Kim H1 và anh Huỳnh Tấn T (con ông U, bà K) thống nhất trình bày trên của bà K.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các ông, bà Nguyễn Đình K1, Nguyễn Thị T1 cho rằng ông, bà chỉ là người thuê đất sử dụng trồng rau từ bà H, không liên quan đến diện tích đất tranh chấp của bà H, bà K và không có ý kiến gì.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện CC (do ông Phan Thanh T2 là người đại diện theo ủy quyền) cho rằng: Ông Huỳnh Văn U được Ủy ban nhân dân huyện CC cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 08/8/1995 đối với diện tích 2000m2 đất thuộc thửa 17, tờ bản đồ số 2 tại xã BM, huyện CC. Năm 2003 ông U chết, bà K làm thủ tục xin thừa kế và ngày 12/01/2004 bà K được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất có diện tích 2000m2 thuộc thửa số 17, tờ bản đồ số 2 tại xã BM, huyện CC.

Đối với yêu cầu của đương sự, Chi nhánh văn phòng đăng ký nhà đất không có ý kiến gì, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 549/2017/DS-ST ngày 09/10/2017, Tòa án nhân dân huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là bà Lê Thị H

Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là bà Trần Kim K.

Công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.996,9m2 tại xã BM, huyện CC cho bà Trần Kim K.

Buộc bà Lê Thị H, anh Nguyễn Đình K1 và chị Nguyễn Thị T1 trả lại diện tích 1.996,9m2 đất cho bà K ngay khi án có hiệu lực pháp luật.

Ngày 10/10/2017, bà Lê Thị H có đơn kháng cáo Bản án sơ thẩm nêu trên.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 411/2018/DS-PT ngày 24/4/2018, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

Không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị H.

Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 549/2017/DS-ST ngày 09/10/2017 của Tòa án nhân dân huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị H về việc yêu cầu công nhận phần đất tranh chấp có diện tích thực tế sau khi đo đạc là 1.996,9m2 tại khu 1 theo Bản đồ hiện trạng vị trí ngày 19/6/2013 của Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại - đo đạc và bản đồ Phú Gia Thịnh cho bà H và yêu cầu bà Trần Kim K trả phần đất này cho bà.

Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn bà Trần Kim K.

Công nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất diện tích thực tế sau khi đo đạc là 1996,9m2 đất tại khu 1 theo Bản đồ hiện trạng vị trí ngày 19/6/2013 của Công ty TNHH tư vấn xây dựng thương mại - đo đạc và bản đồ Phú Gia Thịnh là di sản của ông Huỳnh Văn U chồng của bà Trần Kim K chết để lại.

Buộc bà Lê Thị H, anh Nguyễn Đình K1 và chị Nguyễn Thị T1 giao trả lại diện tích 1.996,9m2 đất tại xã BM, huyện CC cho bà K ngay khi án có hiệu lực pháp luật.

Bà Trần Kim K và những người thừa kế của ông Huỳnh Văn U được quyền liên hệ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền làm thủ tục khai nhận di sản hoặc phân chia di sản theo quy định pháp luật.

Ngày 22/5/2018, bà Lê Thị H có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị số 144/2020/KN- DS ngày 16/10/2020, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm số 411/2018/DS-PT ngày 24/4/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và Bản án dân sự sơ thẩm số 549/2017/DS-ST ngày 09/10/2017 của Tòa án nhân dân huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện CC xét xử sơ thẩm lại.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 46/2021/DS-GĐT ngày 19/01/2021, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 144/2020/KN-DS ngày 16/10/2020 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 411/2018/DS-PT ngày 24/4/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 549/2017/DS-PT ngày 09/10/2017 của Tòa án nhân dân huyện CC, Thành phố Hồ Chí Minh.

Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện CC xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm.

Sau khi có Quyết định giám đốc thẩm, bà Trần Kim K có đơn đề nghị xem xét lại Quyết định giám đốc thẩm nêu trên theo thủ tục giám đốc thẩm.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 64/2022/KN-DS ngày 06/12/2022, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị giám đốc thẩm đối với Quyết định giám đốc thẩm số 46/2021/DS-GĐT ngày 19/01/2021 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Quyết định giám đốc thẩm nêu trên và giữ nguyên Bản án dân sự phúc thẩm số 411/2018/DS-PT ngày 24/4/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với Quyết định kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 337, khoản 2 Điều 343 và Điều 344 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 64/2022/KN-DS ngày 06/12/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

2. Hủy Quyết định giám đốc thẩm số 46/2021/DS-GĐT ngày 19/01/2021 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự phúc thẩm số 411/2018/DS-PT ngày 24/4/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà Lê Thị H với bị đơn là bà Trần Kim K và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.