Quyết định 09/2023/KDTM-GĐT — Tranh chấp về xây dựng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là Công ty cổ phần đầu tư xây dựng X, do người đại diện hợp pháp trình bày: Công ty cổ phần đầu tư xây dựng X (sau đây viết tắt là Công ty 3) và Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng H số 1 (sau đây viết tắt là Công ty H) liên danh (sau đây viết tắt là Liên danh nhà thầu) để triển khai thi công một phần dự án đầu tư xây dựng trụ sở làm việc của Cục A và Cục B thuộc Tổng Cục C. Dự án được thực hiện theo hình thức BT, Chủ đầu tư là Tổng Cục C, Nhà đầu tư là Công ty thương mại xây dựng Y (sau đây viết tắt là Công ty Y), Công ty trách nhiệm hữu hạn L (sau đây viết tắt là Công ty L) là doanh nghiệp thực hiện dự án.

Ngày 15/9/2012, Liên danh nhà thầu ký Hợp đồng thi công xây dựng số 01/HĐXD/379Land-XD.No3 (sau đây viết tắt là Hợp đồng số 01) với Công ty L với nội dung, Liên doanh nhà thầu thực hiện gói thầu thi công xây thô, hoàn thiện và cung cấp lắp đặt thiết bị để xây dựng trụ sở làm việc Cục A, Cục B thuộc một phần của Dự án BT nói trên; giá trị hợp đồng là 115.895.000.000 đồng; thời gian thực hiện là 900 ngày kể từ ngày ký hợp đồng. Do dự án không được triển khai ngay nên một bên trong Liên danh nhà thầu là Công ty H từ chối thực hiện dự án và ủy quyền cho Công ty 3 thực hiện phần công việc của Công ty H. Ngày 16/5/2015, Công ty 3 và Công ty H ký Biên bản thanh lý Hợp đồng liên danh. Ngày 15/8/2014, Công ty 3 và Công ty L ký Phụ lục hợp đồng số 01 điều chỉnh thời gian thi công đến ngày 10/02/2016.

Quá trình thực hiện hợp đồng, Chủ đầu tư thay đổi thiết kế, điều chỉnh bổ sung một số hạng mục cho phù hợp với công năng sử dụng và Công ty 3 đã triển khai thực hiện điều chỉnh bổ sung theo đúng yêu cầu. Ngày 15/11/2016, Công ty 3 và Công ty L ký Phụ lục hợp đồng số 02 điều chỉnh giá trị hợp đồng tạm tính là 107.187.190.000 đồng, thời gian thi công và bàn giao trước ngày 10/4/2017 và điều chỉnh lại các giai đoạn thanh toán của Hợp đồng số 01.

Quá trình thi công, Công ty 3 luôn phải ứng trước vốn để triển khai thi công, Công ty L không thực hiện việc tạm ứng giá trị hợp đồng, tạm ứng thanh toán theo Hợp đồng số 01 giữa các bên. Công ty 3 đã hoàn thành gói thầu và bàn giao công trình đúng hạn vào ngày 30/3/2017 để Công ty Y và Công ty L bàn giao cho Chủ đầu tư. Hiện nay, công trình đã được đưa vào sử dụng. Do Công ty Y và Công ty L chưa thanh toán số tiền 32.194.972.300 đồng (trong đó số tiền còn phải thanh toán theo Báo cáo 410 ngày 25/12/2015 là 11.426.718.700 đồng; giá trị khối lượng thực tế thi công hoàn thành bị thống kế sót chưa cộng vào dự toán điều chỉnh bổ sung là 18.585.175.000 đồng, tiền mặt Công ty L còn nợ là 2.183.078.600 đồng) nên Công ty 3 khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc Công ty Y và Công ty L liên đới thanh toán cho Công ty 3 số tiền là 41.536.475.300 đồng (trong đó nợ gốc là 32.194.972.300 đồng, lãi chậm trả là 9.341.503.000 đồng).

Bị đơn là Công ty TNHH L do người đại diện hợp pháp trình bày: Công ty L là Doanh nghiệp được thành lập để thực hiện dự án BT theo Hợp đồng xây dựng - chuyển giao số 244/HĐBT-C43-379-2012 giữa Tổng cục C và Công ty Y. Công ty L thừa nhận việc ký Hợp đồng số 01 và Phụ lục số 01 và 02 như Công ty 3 trình bày. Công ty L là đơn vị thực hiện dự án đầu tư BT theo đó sau khi Công ty Y bàn giao công trình cho Tổng cục C thì Tổng cục C sẽ trả lại bằng giá trị quyền sử dụng đất và công trình trên đất tại địa chỉ số 14 ngõ 38/55 đường H; trường hợp thiếu vốn thì Tổng cục C sẽ bố trí tiền từ ngân sách Nhà nước để trả cho Công ty Y, nếu còn thừa thì Công ty Y phải trả lại số tiền đầu tư chưa hết. Hiện nay Văn phòng cơ quan C (Chủ đầu tư dự án) chưa phê duyệt phần dự toán điều chỉnh bổ sung nên việc Công ty 3 khởi kiện yêu cầu Công ty L thanh toán tiền là không có căn cứ, không phù hợp với các điều khoản mà các bên đã thỏa thuận trong Hợp đồng số 01. Các biên bản nghiệm thu mà Công ty 3 cung cấp chỉ là biên bản nghiệm thu nội bộ. Sau ngày 30/3/2017, vẫn còn nhiều phần của công trình chưa làm xong nên chưa có đủ tài liệu để tiến hành các thủ tục nghiệm thu với Bộ C. Do đó, Công ty L không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty 3.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần thương mại - xây dựng Y, do người đại diện hợp pháp trình bày: Công ty L là doanh nghiệp độc lập, được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn. Công ty L là pháp nhân tự mình tham gia vào các quan hệ pháp luật và tự chịu trách nhiệm đối với các giao dịch mà mình tham gia, không phụ thuộc vào Công ty Y. Các tranh chấp giữa Công ty L và Công ty 3 là quan hệ giữa 2 pháp nhân, Công ty Y không có trách nhiệm liên đới cùng Công ty L trả nợ cho Công ty 3.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng H do người đại diện hợp pháp trình bày: Công ty thừa nhận việc ký kết hợp đồng Liên doanh nhà thầu với Công ty 3 nhưng do dự án phải chờ quá lâu không được triển khai nên Công ty đã ký Biên bản thanh lý hợp đồng liên doanh. Vì vậy, Công ty không còn bất kỳ quyền lợi hay nghĩa vụ liên quan nào đến Hợp đồng số 01.

Tại Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 05/2021/KDTM-ST ngày 19/01/2021, Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội quyết định:

- Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng X về việc yêu cầu Công ty TNHH L phải thanh toán số tiền chậm thanh toán theo Hợp đồng thi công xây dựng số 01/HĐXD/3791and-:XD.No3 và Phụ lục 01 ngày 15/8/2014; Phụ lục 02 ngày 15/11/2016 về việc thực hiện gói thầu “Thi công xây thô, hoàn thiện và cung cấp lắp đặt thiết, bị để xây dựng trụ sở làm việc”.

- Buộc Công ty TNHH L phải thanh toán trả Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng số 3, tính đến ngày 18/01/2021 tổng số tiền 39.353.396.700đ (Trong đó tiền nợ gốc 30.011.893.700đ, tiền phạt do chậm thanh toán theo hợp đồng là 9.341.503.000 đ)

Buộc Công ty TNHH L phải thanh toán trả Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng X tiền nợ theo biên bản đối chiếu công nợ ngày 13/12/2017 còn lại là 1.883.078.600 đ.

Tổng cộng Công ty TNHH L phải thanh toán trả cho Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng X là 41.236.475.300 đ.

Bác yêu cầu khởi kiện của Công ty cổ phần thương mại - xây dựng X về yêu cầu buộc Công ty cổ phần thương mại - xây dựng Y phải liên đới cùng Công ty TNHH L thanh toán trả nguyên đơn.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về quyền kháng cáo, nghĩa vụ phải chịu án phí của các đương sự.

Ngày 20/01/2021, Công ty L có đơn kháng cáo đối với Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm nêu trên, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm nêu trên.

Ngày 22/01/2021, Công ty 3 có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án buộc Công ty Y có trách nhiệm liên đới cùng Công ty L trong việc trả tiền cho Công ty 3.

Tại Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số 162/2021/KDTM-PT ngày 08/10/2021, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, quyết định: Sửa một phần Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 05/2021/KDTM-ST ngày 19/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội. Xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc tranh chấp hợp đồng xây dựng giữa Công ty cổ phần đầu tư xây dựng X với Công ty TNHH L và Công ty cổ phần Thương mại - Xây dựng Y.

Công ty TNHH L và Công ty cổ phần Thương mại - Xây dựng Y phải thanh toán trả Công ty cổ phần đầu tư xây dựng X các khoản tiền: 30.011.893.700 đồng (tiền nợ gốc), 9.341.503.000 đồng (lãi chậm trả đến ngày 18/01/2021), 1.883.078.600 đồng (tiền nợ còn lại theo bản đối chiếu công nợ ngày 13/12/2017). Tổng cộng là 41.236.475.300 đồng.

Kể từ sau ngày xét xử sơ thẩm (10/01/2021) người phải thi hành án còn phải chịu lãi suất đối với khoản tiền chưa thanh toán theo quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 đối với số tiền chưa thanh toán.

Ngoài ra, bản án còn quyết định về chi phí tố tụng, về án phí.

Ngày 19/01/2022, Công ty cổ phần Thương mại - Xây dựng Y có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 21/2022/KN-KDTM ngày 08/9/2022, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội kháng nghị đối với Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số 162/2021/KDTM-PT ngày 08/10/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội về vụ án “Tranh chấp hợp đồng xây dựng” giữa nguyên đơn là Công ty cổ phần đầu tư xây dựng X với bị đơn là Công ty TNHH L; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần Thương mại - Xây dựng Y, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng H số 1 (nay là Công ty cổ phần H Hà Nội); Đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm hủy bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm nêu trên và Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 05/2021/KDTM-ST ngày 19/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm.

Tại phiên toà giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội đề nghị Ủy ban Thẩm phán Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337; Điều 342, khoản 3 Điều 343 và Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;

1. Hủy Bản án kinh doanh, thương mại phúc thẩm số 162/2021/KDTM-PT ngày 08/10/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội và Bản án kinh doanh, thương mại sơ thẩm số 05/2021/KDTM-ST ngày 19/01/2021 của Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội về vụ án “Tranh chấp hợp đồng xây dựng” giữa nguyên đơn là Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng X với bị đơn là Công ty TNHH L; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty cổ phần Thương mại – Xây dựng Y, Công ty cổ phần đầu tư xây dựng H số 1 (nay là Công ty cổ phần H Hà Nội).

2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm theo quy định của pháp luật.