Quyết định 08/2021/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC YÊU CẦU HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

TÒA ÁN NHÂN DÂNTHÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa: ông Hoàng Minh Thành

Các Thẩm phán: Bà Ngô Tuyết Băng, Bà Lê Thúy Linh

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội tham gia phiên họp: bà Bà Đinh Thị Tuyết Mai - Kiểm sát viên.

Thư ký ghi biên bản phiên họp: bà Dương Thị Huệ - Thư ký Tòa án.

Căn cứ vào Điều 71 của Luật trọng tài thương mại;

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ kèm theo và Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 62/19 ngày 01/12/2020 của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) tại Hà Nội.

Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Bên yêu cầu là Công ty TNHH HTK là nguyên đơn trong Phán quyết trọng tài số 62/19 ngày 01/12/2020 với bị đơn là TĐ ĐL

Các bên tham gia phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài gồm có:

Bên yêu cầu: Công ty TNHH HTK Trụ sở: Số 341 ĐN , phường VM, quận NQ, thành phố Hải Phòng Đại diện theo pháp luật: Ông Vũ Minh H – Giám đốc Công ty Đại diện theo ủy quyền: 1. Ông Tạ Tiến L – Phó Giám đốc 2. Ông Phạm Minh H – Nhân viên pháp chế 3. Ông Nguyễn Đức H – Nhân viên pháp chế (Theo văn bản ủy quyền số 023/UQ-HTK ngày 18/12/2020) 4. Bà Nguyễn Thị T – Nhân viên pháp chế (Theo văn bản ủy quyền số 007/UQ-HTK ngày 21/06/2021) 5. Bà Trần Phương M – Nhân viên Công ty 6. (Theo văn bản ủy quyền số 010/UQ-HTK ngày 28/9/2021)

Bên liên quan: TĐ ĐL (TĐ ĐL) Trụ sở: Số 11 CB , phường TB, quận BĐ, Hà Nội Đại diện theo pháp luật: Ông Trần Đình N – Tổng Giám đốc Đại diện theo ủy quyền: 1. Ông Nguyễn Minh K – Trưởng ban pháp chế 2. Ông Nguyễn Hoàng H-Trưởng văn phòng luật sư NG Hoàng Hải & Cộng sự (Theo văn bản ủy quyền số 314/UQ-TĐ ĐL ngày 19/01/2021)

NỘI DUNG VỤ VIỆC NHƯ SAU

Ngày 12/12/2018, TĐ ĐL (Sau đây gọi tắt TĐ ĐL) phát hành hồ sơ mời thầu – gói thầu số 11: Mua sắm than nhập khẩu cho chạy thử nghiệm và vận hành nhà máy nhiệt điện VT 4 mở rộng.

Ngày 18/01/2019, Công ty TNHH HTK (Sau đây gọi tắt là Công ty HTK) ký thỏa thuận liên danh gồm Công ty HTK và Công ty PT TT INFRA ENERY (Sau đây gọi tắt là Công ty TT ).

Thực hiện nghĩa vụ của bên dự thầu, ngày 22/1/2019 Công ty HTK đã được Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam ban hành bảo lãnh dự thầu với giá trị bảo lãnh là 11.200.000.000 đồng. Hiệu lực của bảo lãnh dự thầu là 150 ngày kể từ ngày đóng thầu, từ ngày 23/01/2019 đến 23/6/2019.

Sau đó Công ty HTK trúng thầu đối với gói hồ sơ mời thầu số 11 – VT 4 mở rộng. Ngày 14/4/2019, TĐ ĐL gửi email cho Công ty HTK dự thảo hợp đồng cung cấp than, theo đó kế hoạch giao hàng vẫn giữ nguyên như trong hồ sơ mời thầu. Tuy nhiên, sau nhiều lần gặp gỡ các bên không thống nhất được kế hoạch giao hàng nên hai bên đã dừng thương thảo hợp đồng.

Ngày 22/5/2019 Công ty TT (là công ty liên danh với HTK) trả lời TĐ ĐL về việc không thể cung cấp than theo yêu cầu của kế hoạch giao hàng bởi sự chậm trễ của TĐ ĐL trong quá trình tổ chức đấu thầu và thông báo kết quả trúng thầu

Ngày 23/5/2019 Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam gửi công văn tới Công ty HTK với nội dung: Do TĐ ĐL khiếu nại việc Công ty HTK vi phạm việc hoàn thiện hợp đồng đồng thời đề nghị Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chuyển tiền bảo lãnh dự thầu cho TĐ ĐL

Công ty HTK nhiều lần gửi văn bản phản đối khiếu nại của TĐ ĐL. Đến ngày 18/6/2019 TĐ ĐL gửi thông báo kết quả đấu thầu gói thầu số 11 cho Công ty HTK .

Ngày 8/10/2019 Công ty HTK gửi công văn cho TĐ ĐL thể hiện ý kiến về bảo lãnh dự thầu đồng thời đề nghị TĐ ĐL có ý kiến phản hồi, nếu TĐ ĐL không có ý kiến phản hồi trước 11/10/2019 thì Công ty HTK sẽ khởi kiện tại Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam.

Ngày 18/10/2019, Công ty HTK khởi kiện TĐ ĐL tại Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam.

Ngày 01/11/2019, Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam đã có thông báo cho Công ty HTK biết Ngân hàng đã trích nợ tài khoản của Công ty HTK để thanh toán bảo lãnh dự thầu cho TĐ ĐL. Vì vậy Công ty HTK khởi kiện yêu cầu buộc TĐ ĐL phải thanh toán tiền bảo lãnh dự thầu là 11.200.000.000 đồng. Phí tư vấn pháp lý là 120.000.000 đồng. Phí trọng tài là 437.826.000 đồng. Lãi suất ngân hàng là 1.134.933.333 đồng.

Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 62/19 ngày 01/12/2020 của HĐTT thuộc Trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam đã phán quyết:

Không chấp nhận các yêu cầu sau đây của Công ty HTK đối với TĐ ĐL

- Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải hoàn trả lại đầy đủ số tiền bảo lãnh dự

thầu: 11.200.000.000 đồng

- Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải thanh toán 80% phí tư vấn pháp lý:

120.000.000 đồng

- Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải thanh toán đầy đủ số tiền lãi ngân hàng:

1.134.933.333 đồng.

Ngoài ra, HĐTT (sau đây viết tắt là HĐTT) còn quyết định về phí Trọng tài và hiệu lực thi hành của Phán quyết trọng tài.

Ngày 18/12/2020, Công ty HTK có đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài và trình bày bổ sung tại văn bản ngày 22/6/2021 và ngày 28/6/2021 với các căn cứ như sau:

-Phán quyết trọng tài vi phạm nguyên tắc trọng tài viên phải tuân theo quy định của pháp luật quy định trong Luật trọng tài thương mại là một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam, cụ thể:

HĐTT không căn cứ vào quy định của pháp luật đấu thầu, cụ thể là các điều 21 nghị định 63/2014/NĐ-CP, điều 12.1(g) Luật đấu thầu năm 2013, điều 3 thông tư số 19/2015/TT-BKHĐT. Theo đó TĐ ĐL đã chậm trễ trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, không tuân thủ thời hạn đánh giá hồ sơ dự thầu. Do vi phạm của TĐ ĐL nên Công ty HTK không vi phạm khi không giữ được lịch giao hàng từ tháng 6/2019 đến tháng 9/2019 tạm thời thống nhất ngày 23/4/2019 và hoàn toàn có quyền đề xuất kế hoạch giao hàng mới vào ngày 07/5/2019.

Tại phần phân tích cũng như quyết định của Phán quyết trọng tài, HĐTT không đưa ra bất cứ một căn cứ pháp lý nào để chứng minh cho những phân tích, lập luận cũng như quyết định của mình.

- Phán quyết của HĐTT không tôn trọng nguyên tắc tự do, tự nguyện, thỏa thuận của các bên trong quy định của Bộ luật dân sự là một trong những nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam

Tại điều 3.2 Bộ luật dân sự 2015 quy định: Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng. Trong giai đoạn thương thảo hợp đồng, ngày 23/4/2019 hai bên đã tạm thời thống nhất về lịch giao hàng từ tháng 6 đến tháng 9/2019, tuy nhiên còn một số nội dung hai bên chưa thống nhất được như: thời gian tàu đến, năng xuất xếp dỡ...Tuy nhiên do TĐ ĐL chậm trễ trong việc đánh giá hồ sơ dự thầu nên Công ty HTK không còn hàng để cấp cho TĐ ĐL theo lịch đã thống nhất ngày 23/4/2019. Vì vậy Công ty HTK đã đề xuất thay đổi lịch giao hàng khác với thỏa thuận ban đầu cụ thể là từ tháng 9 đến tháng 12 thay vì từ tháng 6 đến tháng 9/2019 nhưng ngày 13/5/2019 TĐ ĐL lại đề xuất lịch là từ tháng 7 đến tháng 9/2019. Do kế hoạch của TĐ ĐL không đảm bảo quyền lợi của Công ty HTK nên Công ty HTK không đồng ý. Như vậy, hai bên đã tự nguyện thương thảo với nhau về kế hoạch giao hàng theo đúng nguyên tắc của Bộ luật tố tụng dân sự nhưng không thống nhất được. Tuy nhiên, HĐTT lại không tôn trọng quá trình và kết quả thỏa thuận trong phiên họp cuối cùng ngày 13/5/2019 mà vẫn căn cứ vào sự kiện hai bên đã thống nhất tạm thời ngày 23/4/2019 là không tôn trọng sự tự do tự nguyện thỏa thuận của các bên mặc dù sau ngày 23/4/2019 các bên có nhiều quan điểm và đề xuất về thời gian giao hàng.

HĐTT không tôn trọng ý chí của nguyên đơn, bị đơn trong giai đoạn thương thảo khi cho rằng Công ty HTK đưa ra lịch giao hàng mới không phù hợp với hồ sơ mời thầu và cam kết trong hồ sơ dự thầu (không tuân theo kế hoạch chạy thử của nhà máy). Thực tế TĐ ĐL không lần nào nhắc đến hoặc yêu cầu Công ty HTK tuân thủ kế hoạch chạy thử của nhà máy. Chính TĐ ĐL cũng không tuân thủ kế hoạch chạy thử khi đề xuất lịch giao hàng không phù hợp với kế hoạch chạy thử của nhà máy. Chính TĐ ĐL đã không tôn trọng kế hoạch chạy thử của nhà máy, chủ động đưa ra những đề nghị lịch giao hàng không phù hợp với kế hoạch chạy thử của nhà máy nên không có quyền yêu cầu hay cáo buộc Công ty HTK không tuân theo kế hoạch chạy thử của nhà máy.

Với sự vi phạm nghiêm trọng nêu trên, Bên yêu cầu đề nghị Tòa án nhân dân TP Hà Nội xem xét ra Quyết định hủy Phán quyết trọng tài đối với Phán quyết 62/19 ngày 01/12/2020 của VIAC

Bên liên quan trình bày ý kiến tại văn bản ngày 21/6/2021:

Thứ nhất: Phán quyết Trọng tài không vi phạm nguyên tắc giải quyết tranh chấpbằng trọng tài theo quy định tại Điều 4 Luật Trọng tài thương mại 2010: HĐTT đã xem xét đầy đủ các Bản Ý kiến, Bản tự bảo vệ của Nguyên đơn HTK và Bị đơn TĐ ĐL trong quá trình giải quyết tranh chấp. Điều này đã được thể hiện rõ ràng trong nội dung của Phán quyết trọng tài. Theo đó, các căn cứ, quy định pháp luật đượcdẫn chiếu trong các Bản Ý kiến của HTK cũng đã được HĐTT xem xét. Tuy nhiên, việc đánh giá sự phù hợp và lựa chọn áp dụng các căn cứ pháp lý để giải quyết tranh chấp là quyền quyết định độc lập của HĐTT mà không phụ thuộc vào ý chí của các bên tranh chấp, phù hợp hoàntoàn với nguyên tắc "Trọng tài viên phải độc lập, khách quan vô tư và tuân theo quy định pháp luật" theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật Trọng tài Thương mại 2010 nêu trên.

Các ý kiến của Công ty HTK cũng đã được HĐTT xem xét, phân tích và giải quyết cụ thể tại mục 38, 39 của Phán quyết trọng tài. Việc Công ty HTK cho rằng HĐTT phải ra phán quyết theo nhận định của HTK mới được coi là "tuân thủ quy định pháp luật", điều này đòi hỏi Tòa án sẽ phải xem xét lại toàn bộ nội dung vụ việc để xác định tính đúng, sai đối với các ý kiến, kiến nghị của Nguyên đơn, Bị đơn và phán quyết của HĐTT . Theo quy định tại khoản 4 Điều 71 Luật Trọng tài thương mại 2010 và Khoản 2 Điều 15 Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/3/2014 củaHội đồng Thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao thì Hội đồng xét đơn không xét lại nội dung vụ tranh chấp

Về việc Công ty HTK cho rằng do TĐ ĐL có vi phạm nên Công ty HTK không được coi là có vi phạm khi không giữ được lịch giao hàng như thỏa thuận của các bên, TĐ ĐL thấy: trong toàn bộ quá trình tố tụng tại trọng tài, TĐ ĐL đã yêu cầu nhưng HTK không đưa ra được căn cứ pháp lý cho rằng HTK được quyền tự thay đổi kế hoạch cấp hàng theo hồ sơ dự thầu và việc thay đổi kế hoạch cấp hàng là không vi phạm. Điểm b khoản 3 Điều 14 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP "Bất kỳ tài liệu nào được nhà thầu gửi đến sau thời điểm đóng thầu để sửa đổi, bổ sung hồ sơ dự thầu đã nộp đều không hợp lệ".

Phán quyết của HĐTT đã xem xét đầy đủ các Bản ý kiến, kiến nghị của Nguyên đơn, Bịđơn và đã thể hiện các căn cứ pháp luật đấu thầu phù hợp để giải quyết vụ tranh chấp giữa các bên. Trường hợp HTK nhận thấy có vấn đề cần làm rõ trong Phán quyết trọng tài thì có thể yêu cầu HĐTT giải thích, phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 63 Luật Trọng tài thương mại 2010

Thứ hai: Phán quyết của HĐTT tôn trọng và không vi phạmnguyên tắc tự do, tự nguyên thỏa thuận của các bên theo quy định của Bộ luật Dân sự:

Theo nguyên tắc quy định tại khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015 "Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hộicó hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng". Trong quan hệ đấu thầu giữa TĐ ĐL và HTK, Hồ sơ dự thầu mà HTK nộp cho TĐ ĐL thể hiện rõ ràng, đầy đủ nhất các đề xuất, cam kết của nhà thầu đối với TĐ ĐL và nhà thầu có trách nhiệm duy trì các đề xuất, cam kết này trong suốt thời gian có hiệu lực của Hồ sơ dự thầu. Trong quá trình thương thảo hợp đồng, các nội dung thương thảo nếu không được các bên thống nhất thì không hình thành thỏa thuận giữa các bên.

Do đó, việc HTK dựa vào những nhận định phiến diện về những nội dung các bên không thống nhất trong quá trình thương thảo hợp đồng để cho rằng HĐTT đã vi phạm nguyên tắc tại khoản 2 Điều 3 Bộ luật Dân sự 2015 là không phù hợp và không đúng bản chất pháp lý.

Việc HTK cho rằng "các bên không còn có ý chí sử dụng lịch giao hàng thống nhất vào ngày 23/4/2019 nữa dù rằng kết quả là thương lượng không thành" hoặc "Bị đơn không còn ý chí tuân theo Kế hoạch chạy thử đó nên Bị đơn không có quyền yêu cầu hay cáo buộc Nguyên đơn không tuân theo Kế hoạch chạy thử củanhà máy" hoàn toàn là quan điểm mong muốn chủ quan, phiến diện của HTK, không phải là ý chí của TĐ ĐL và TĐ ĐL chưa từng đồng ý với HTK về các nội dung này.

Ý chí xuyên suốt của TĐ ĐL trong toàn bộ quá trình đầu thầu, thương thảo hợp đồng là nhà thầu phải cung cấp than phù hợp với kế hoạch chạy thử nghiệm thu của Nhà máy nhiệt điện VT 4 và phù hợp với các cam kết về cấp than đã được nhà thầu đề xuất trong Hồ sơ dự thầu nhưng HTK đã tuyên bố không thể cấp được than theo thời gian đã đề xuất trong Hồ sơ dự thầu, mà đề xuất kế hoạch cấp than mới nằm ngoài thời gian yêu cầu của Hồ sơ mời thầu và Hồ sơ dự thầu.

Ngoài việc đề cập lại các nhận định, quan điểm chủ quan về nộidung vụ tranh chấp, HTK không chỉ ra được nội dung nào trong Phán quyếtTrọng tài là trái với quy định cơ bản của pháp luật Việt Nam. Do đó, không cócơ sở để Tòa án xem xét hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 62/19 ngày 01/12/2020 của VIAC.

HĐTT đã tôn trọng đầy đủ nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận của các bên theo quy định của Bộ luật dân sự thông qua việc đã xem xét đầy đủ các Bản ý kiến, Bản tự bảo vệ, hồ sơ tài liệu các bên cung cấp và tạo điều kiện để các bên trình bày đầy đủ ý kiến, quan điểm của mình trong suốt quá trình tố tụng. Điều này đã được thể hiện rất rõ trong nội dung của Phán quyết trọng tài

Từ những phân tích trên, căn cứ Điều 71 Luật Trọng tài thương mại 2021, TĐ ĐL đề nghị Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội không chấp nhận Đơn yêu cầu hủy Phán quyết Trọng tài của Công ty HTK.

Tại phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài:

Bên yêu cầu trình bày: Bên yêu cầu giữ nguyên yêu cầu đề nghị Hội đồng xét đơn hủy Phán quyết trọng tài theo các chứng cứ, tài liệu đã cung cấp và trình bày trong quá trình Tòa án giải quyết vụ việc và không bổ sung thêm tài liệu gì mới.

Bên liên quan trình bày: Bên liên quan giữ nguyên các ý kiến đã trình bày tại Tòa và đề nghị Hội đồng xét đơn không chấp nhận Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vì các lý do Bên yêu cầu đưa ra không có căn cứ pháp lý. HĐTT đã xét xử vụ kiện đúng theo quy định của pháp luật và Quy tắc trọng tài.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu quan điểm:

Hội đồng xét đơn đã tuân thủ đúng quy định pháp luật tố tụng, đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.

Về đơn yêu cầu huỷ Phán quyết trọng tài nộp đúng thời gian luật định. Phán quyết trọng tài đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật nên không có căn cứ chấp nhận yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Bên yêu cầu. Cụ thể là HĐTT đúng thành phần và trong quá trình xét xử HĐTT không vi phạm Quy tắc trọng tài. Nội dung Phán quyết không trái với những nguyên tắc cơ bản pháp luật Việt Nam. Phán quyết trọng tài không vi phạm một trong các trường hợp quy định tại Điều 68 LTTTM, đề nghị Hội đồng xét đơn ra Quyết định không hủy Phán quyết trọng tài.