Quyết định 07/2020/QĐ-PQTT — Yêu cầu liên quan việc trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại

QUYẾT ĐỊNH

ĐÌNH CHỈ XÉT ĐƠN YÊU CẦU HỦY PHÁN QUYẾT TRỌNG TÀI

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm có:

Thẩm phán- Chủ tọa: ông Hoàng Ngọc Thành.

Các Thẩm phán: bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh và bà Nguyễn Thị Thúy Hạnh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội tham gia phiên họp: ông Trần Văn Lừng - Kiểm sát viên.

Thư ký ghi biên bản phiên họp: bà Nguyễn Thị Thu Huyền- Thư ký Tòa án.

Căn cứ vào Điều 71, Điều 72 Luật trọng tài thương mại (sau đây viết tắt là Luật TTTM);

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ kèm theo Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 52/18 ngày 26/06/2019 (sau đây gọi tắt là Phán quyết trọng tài) của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (sau đây gọi tắt là VIAC) tại Hà Nội và các tài liệu chứng cứ khác có liên quan.

Sau khi xem xét Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của Công ty cổ phần C nộp cho Tòa án nhân dân TP Hà Nội ngày 04/3/2020 là bị đơn trong vụ tranh chấp số 52/18 ngày 26/06/2019 của VIAC tại Hà Nội với nguyên đơn Công ty TNHH MTV kỹ thuật nền móng Quốc tế ....

Các bên tham gia phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài gồm:

Bên yêu cầu: Công ty cổ phần C

Trụ sở: tại …., tổ … phường PL, quận LB, TP HN; Người đại diện theo pháp luật: ông Nguyễn Bá H- Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc; Người đại diện theo ủy quyền: Văn phòng Luật sư TV….. (trụ sở tại căn hộ ….., khu đô thị YH, quận CG, TP HN, do ông Trần Thu N trưởng văn phòng làm đại diện) (ông N có mặt tại phiên họp).

Bên liên quan: Công ty cổ phần kỹ thuật nền móng Quốc tế ...

Trụ sở: ……….. ., tòa nhà C, số …TDH, phường TH, quận CG, TP HN; Người đại diện theo pháp luật: ông Nguyễn Hồng K- chủ tịch HĐQT; Người đại diện theo ủy quyền: bà Lê Thị Kim H, ông Nguyễn Trung K (địa chỉ ………, tầng ….nhà …..tầng, tòa nhà F, số …… LH, phường LH, quận ĐĐ, TP HN, theo Giấy ủy quyền ngày 02/6/2020) (ông K và bà H có mặt tại phiên họp).

NỘI DUNG VỤ VIỆC

Ngày 24/5/2017, Công ty cổ phần C (sau đây gọi tắt là bên yêu cầu) và Công ty TNHH MTV kỹ thuật nền móng Quốc tế ... (sau đây gọi tắt là bên liên quan) ký Hợp đồng cho thuê và thi công cừ Larsen & hệ văng chống số HVH/TC/2017/05/24 ngày 24/5/2017, hạng mục thi công cừ Larsen IV và hệ văng chống tầng hầm công trình Ruby City, tòa CT3 thuộc Dự án xây dựng nhà ở cao tầng tại lô đất …, địa điểm phường PL, quận LB, TP HN.

Quá trình thực hiện hợp đồng hai bên đã phát sinh tranh chấp, theo quy định tại Điều XI của Hợp đồng các bên đã thỏa thuận giải quyết tranh chấp tại VIAC và theo Quy tắc trọng tài VIAC.

Ngày 23/11/2018, bên liên quan đã khởi kiện bên yêu cầu ra VIAC giải quyết buộc bên yêu cầu phải hoàn thiện hồ sơ và thanh toán cho bên liên quan số tiền là 3.145.036.052 đồng.

Tại Phán quyết trọng tài của VIAC đã quyết định: chấp nhận yêu cầu của bên liên quan. Buộc bên yêu cầu thanh toán cho bên liên quan số tiền là 3.145.036.052 đồng.

Không đồng ý với Phán quyết trọng tài nêu trên, ngày 04/3/2020 bên yêu cầu nộp đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài và đề nghị Tòa án nhân dân TP Hà Nội hủy Phán quyết trọng tài theo quy định tại khoản 2 Điều 68 Luật trọng tài thương mại (sau đây viết tắt là Luật TTTM) và cho rằng:

VIAC đã thực hiện các thủ tục tố tụng nhiều sai sót, chưa tuân thủ đúng trình tự/thủ tục theo quy định. Kể từ thời điểm bên liên quan khởi kiện, bên yêu cầu không nhận được thông báo và tài liệu nào từ VIAC. VIAC cho rằng đã gửi Thông báo về việc lựa chọn Trọng tài viên và các tài liệu đính kèm cho bên yêu cầu vào ngày 05/01/2019 là không chính xác. Trên thực tế, bên yêu cầu không nhận được thông báo gì, vì vậy đã không được thực hiện quyền lựa chọn Trọng tài viên cũng như chuẩn bị nhân sự/nội dung làm việc. Do đó quyền/lợi ích hợp pháp của bên yêu cầu không được đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, ngày 27/05/2019 bên yêu cầu mới cử người đại diện theo ủy quyền để chuẩn bị tham gia phiên họp giải quyết vụ việc. Tại mục 17 Phần B của Phán quyết trọng tài cho rằng Hội đồng trọng tài gồm ba Trọng tài viên đã được thành lập phù hợp với quy định tại các Điều 39 và 40 Luật TTTM, Điều 11 và Điều 12 Quy tắc VIAC là chưa đúng.

Tại khoản 2 Điều 12 Luật TTTM quy định các thông báo, tài liệu mà Trung tâm trọng tài hoặc Hội đồng trọng tài gửi cho các bên được gửi đến địa chỉ của các bên hoặc gửi cho đại diện của các bên theo đúng địa chỉ do các bên thông báo. Tuy nhiên, Hội đồng trọng tài lại gửi các thông báo, tài liệu cho bên yêu cầu theo địa chỉ do bên liên quan cung cấp.

Toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc Hội đồng trọng tài đã vi phạm nguyên tắc “Độc lập, khách quan, vô tư và tuân theo quy định của pháp luật” quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật TTTM khi chỉ căn cứ vào tài liệu do bên bên liên quan cung cấp để chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bên liên quan. Tại điểm 4.3 Điều IV Hợp đồng về phương thức thanh toán, tất cả thanh toán đều được thực hiện qua Ngân hàng, phía bên yêu cầu đã cung cấp các chứng từ có liên quan thể hiện việc bên yêu cầu đã thanh toán một phần tiền theo nội dung khối lượng công việc hoàn thành cho bên liên quan nhưng đều không được Hội đồng trọng tài chấp nhận.

Sự cố lở đất là một sự kiện bất khả kháng thuộc trường hợp quy định tại Điều X của Hợp đồng số HVH/TC/2017/05/24 ngày 24/05/2017, là do khách quan đưa đến và cả hai bên tham gia quan hệ hợp đồng đều không thể lường trước được. Lẽ ra, theo thỏa thuận trong hợp đồng thì việc khắc phục sự cố cũng như lên phương án khắc phục sự cố, thuê thêm nhân công,… để xử lý đảm bảo tiến độ dự án hoàn toàn do phía bên liên quan chịu trách nhiệm.

Ngoài ra, Hội đồng trọng tài cũng chưa thực hiện các biện pháp tham vấn chuyên môn nhằm làm rõ nguyên nhân dẫn đến sự cố bẻ cừ, xác định lỗi và trách nhiệm của các bên làm căn cứ tính giá trị thành tiền đối với các hạng mục từ cốt âm 13 đến cốt âm 16. Đến thời điểm giải quyết tranh chấp tại VIAC, các hạng mục công việc theo thỏa thuận tại Điều IV Hợp đồng chưa được bên liên quan thực hiện đúng theo yêu cầu. Hiện trạng thực tế khối lượng công việc chưa hoàn thành nên đồng nghĩa với việc thanh toán không thể áp mức 100% chi phí đối với hạng mục đó. Việc quyết toán chỉ được thực hiện khi đảm bảo tiến độ công việc theo khoản 4.2 của Hợp đồng.

Ngoài ra, tại Điều V của Hợp đồng nêu rõ, trách nhiệm của bên yêu cầu chỉ là “hỗ trợ bên B điều kiện thi công tại công trường, thực hiện công tác trắc đạc định vị cho công tác lắp đặt như xác định cao độ hệ giằn, vị trí nắp hệ giằng, đào đát, bơm thoát nước, chèn và phá bê tông… Bên A có trách nhiệm bàn giao mặt bằng đủ điều kiện thi công như cao độ các lớp, độ phẳng của bề mặt tường, cầu thấp… không có bất kỳ điều khoản nào quy định bên A có trách nhiệm thực hiện thủ tục trắc địa, khảo sát địa chất nhằm pháp hiện các nguy cơ tiền ẩn trong lòng đất như nội dung Phán quyết trọng tài nêu.

Hội đồng trọng tài đã không xem xét toàn bộ nội dung vụ việc tranh chấp một cách khách quan, toàn diện mà phán quyết buộc bên yêu cầu phải thanh toán số tiền 3.145.036.052 đồng là không đúng theo quy định của pháp luật.

Không đồng ý với Phán quyết của VIAC, tháng 6/2019 bên yêu cầu đã làm Đơn khiếu nại gửi Tòa án nhân dân TP Hà Nội yêu cầu xem xét, thụ lý và ra quyết định tuyên hủy Phán quyết vụ tranh chấp số 52/18 của VIAC.

Bên yêu cầu đề nghị Tòa án nhân dân TP Hà Nội xem xét và hủy Phán quyết trọng tài số 52/18 đề ngày 26/06/2019 của VIAC đồng thời giải quyết quyền, lợi ích hợp pháp của các bên theo quy định.

Người đại diện ủy quyền của bên liên quan trình bày: ngày 26/6/2019, VIAC đã ban hành Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 52/18 giải quyết tranh chấp giữa bên yêu cầu và bên liên quan.

Ngày 01/7/2019, bên liên quan nhận được văn thư số 595/VAIC ngày 27/6/2019 cùng Phán quyết trọng tài nêu trên.

Ngày 10/8/2019, sau 40 ngày kể từ ngày nhận được Phán quyết trọng tài, bên liên quan nộp đơn tới Tòa án nhân dân TP Hà Nội đề nghị xác nhận về việc bên yêu cầu không yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài này.

Ngày 27/11/2019, chúng tôi nhận được Công văn số 149/TA-TKT của Tòa án nhân dân TP Hà Nội với nội dung: “Qua kiểm tra sổ thụ lý đến thời điểm hiện tại (ngày 27/11/2019), Tòa án nhân dân TP Hà Nội không thụ lý Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài vụ tranh chấp số 52/18 ngày 26/6/2019 giữa nguyên đơn là Công ty TNHH MTV kỹ thuật nền móng Quốc tế ... và Bị đơn là Công ty cổ phần C của Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC)”.

Ngày 18/12/2019, bên liên quan nộp Đơn yêu cầu thi hành án tới Cục thi hành án dân sự TP Hà Nội để yêu cầu thi hành Phán quyết trọng tài.

Ngày 23/12/2019, bên liên quan nhận được Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 497/QĐ-CCTHADS của Cục thi hành án dân sự TP Hà Nội, quyết định về việc cho thi hành án đối với bên yêu cầu các khoản phải thanh toán cho bên liên quan theo Phán quyết trọng tài.

Quá trình giải quyết tại Cục thi hành án dân sự TP Hà Nội, tại buổi làm việc ngày 14/01/2020, đại diện của bên yêu cầu đã xác nhận việc bên yêu cầu phải có trách nhiệm thi hành theo quyết định thi hành án, nhưng do điều kiện khó khăn nên đề nghị được thanh toán theo lộ trình. Tuy nhiên, sau đó bên yêu cầu cố tình trốn tránh, không thực hiện việc thi hành án, khiến cho quyền, lợi ích hợp pháp của bên liên quan tiếp tục bị xâm phạm.

Ngày 28/5/2020, bên liên quan nhận được Thông báo số 275/TB-TLVA đề ngày 22/5/2020 của Tòa án về việc thụ lý yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của bên yêu cầu.

Quan điểm của bên liên quan: bên yêu cầu đã nhận được Phán quyết trọng tài từ trước ngày 05/7/2019, song đến tận ngày 02/3/2020, tức là sau gần 08 tháng (gần 240 ngày) kể từ ngày nhận được Phán quyết trọng tài bên yêu cầu mới nộp đơn tới Tòa án yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài là đã thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 69 Luật TTTM.

Ngoài ra, các căn cứ mà bên yêu cầu đưa ra để yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài không phù hợp với quy định tại Điều 68 Luật TTTM.

Yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của bên yêu cầu là không có căn cứ pháp lý, không trong thời hạn luật định, chỉ nhằm mục đích kéo dài thời gian, trốn tránh nghĩa vụ thi hành án. Đề nghị Tòa án xem xét bác yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của bên yêu cầu để đảm bảo sự công minh của pháp luật; đảm bảo các quyền, lợi ích hợp pháp của bên yêu cầu.

VIAC có Văn bản số 653 ngày 19/6/2020 cho biết:

Ngày 26/6/2019, VIAC ban hành Phán quyết trọng tài, VIAC gửi tới các bên Văn thư dẫn số 595/VIAC kèm theo Phán quyết trọng tài. Vận đơn chứa Văn thư số 595/VIAC kèm Phán quyết trọng tài gửi tới bị đơn có mã số là EC109538885VN thông qua Đơn vị chuyển phát nhanh EMS. Theo kết quả tra cứu từ EMS, bên yêu cầu đã nhận được vận đơn trên kèm theo Văn thư 595/VIAC và Phán quyết trọng tài vào ngày 01/7/2019. Ngày 05/7/2019, VIAC nhận được Văn thư số 0307/CV-CF3/2019 đề ngày 03/7/2019 từ bên yêu cầu về việc bên yêu cầu phản hồi đối với nội dung Văn thư số 595/VIAC và Phán quyết trọng tài. Điều này cho thấy bị đơn đã nhận được Văn thư số 595/VIAC và Phán quyết trọng tài từ trước ngày 05/7/2019. VIAC đề nghị Tòa án xem xét và không thụ lý Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của bên yêu cầu vì thời hạn 30 ngày luật định đã hết.

Bên yêu cầu cho rằng VIAC đã thực hiện các thủ tục tố tụng nhiều sai sót, chưa tuân thủ đúng trình tự/thủ tục theo quy định. Kể từ thời điểm bên liên quan khởi kiện, bên yêu cầu không nhận được thông báo và tài liệu nào từ VIAC. Tuy nhiên, theo diễn biến quá trình tố tụng trọng tài VIAC đã thực hiện các thủ tục tố tụng tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên họp xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài:

Bên yêu cầu do người đại diện theo ủy quyền trình bày: bên yêu cầu giữ nguyên các nội dung đã nêu trong Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài và đề nghị Hội đồng xét đơn hủy Phán quyết trọng tài do Hội đồng trọng tài vi phạm tố tụng trọng tài, vi phạm nguyên tắc cơ bản được quy định trong Luật TTTM. Tài liệu chứng cứ mà Hội đồng trọng tài căn cứ vào đó để ra Phán quyết chưa được xem xét, thẩm định tính chính xác. Trọng tài viên không nghiên cứu kỹ hồ sơ nên không hoàn thành nhiệm vụ của Trọng tài viên.

Về việc bên yêu cầu nộp Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài muộn là khách quan do cán bộ của bên yêu cầu sau khi nhận được Phán quyết đã không báo cáo lại với lãnh đạo Công ty mà chuyển công tác sang đơn vị khác.

Bên liên quan do người đại diện theo ủy quyền trình bày: bên yêu cầu đưa ra các căn cứ để đề nghị hủy Phán quyết trọng tài không phù hợp với quy định của pháp luật và thời hạn nộp Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài không đúng với quy định tại Điều 69 Luật TTTM. Đề nghị Hội đồng xét đơn không chấp nhận yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài của bên yêu cầu.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp phát biểu quan điểm: căn cứ khoản 2 Điều 31, Điều 415 Bộ luật tố tụng dân sự, thì Hội đồng xét đơn đã thực hiện đúng quy định của pháp luật về việc mở phiên họp, các đương sự đã được trình bày ý kiến về việc giải quyết vụ việc.

Về tố tụng, bên yêu cầu nộp Đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài muộn hơn so với quy định tại khoản 1 Điều 69 Luật TTTM. Đề nghị Hội đồng xét đơn Đình chỉ giải quyết việc xét đơn yêu cầu hủy Phán quyết trọng tài.

Về lệ phí xét đơn yêu cầu: bên yêu cầu phải chịu lệ phí theo quy định của pháp luật.