Quyết định 02/2025/QĐST-VHNGĐ: Yêu cầu xác định cha, mẹ cho con h…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Yêu cầu xác định cha, mẹ cho con hoặc con cho cha mẹ theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình — án hôn nhân và gia đình — "Hoàng Xuân Kh"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Xuân Kh về việc xác định cha cho con.
Căn cứ chính? Điều 101 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 102 Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 3 - TUYÊN QUANG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 02/2025/QĐST- HNGĐ

Tuyên Quang, ngày 28 tháng 7 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc Yêu cầu xác định cha cho con

theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - TUYÊN QUANG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lương Hữu San.

Thư ký phiên họp: Bà Khổng Thị Thụy – Thư ký Toà án nhân dân khu vực 3 - Tuyên Quang.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Tuyên Quang tham gia phiên họp: Bà Hà Thu Trang - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 7 năm 2025, tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 3 - Tuyên Quang mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2025/TLST-HNGĐ ngày 16 tháng 6 năm 2025 về việc “Yêu cầu xác định cha cho con”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2025/QĐST- HNGĐ ngày 15 tháng 7 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Hoàng Xuân Kh, sinh năm 1979.

Địa chỉ: Thôn K, xã C, tỉnh Tuyên Quang (địa chỉ cũ: Thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Hoàng Mùi X (Hoàng Thị P), sinh năm 1979.

Địa chỉ: Thôn Q, xã X, tỉnh Tuyên Quang (địa chỉ cũ: Thôn Q, xã Y, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang).

2. Chị Hoàng Thị M, sinh năm 2003.

Địa chỉ: Thôn K, xã C, tỉnh Tuyên Quang (địa chỉ cũ: Thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang).

Ông Khé, bà X, chị M vắng mặt có Đơn xin vắng mặt tại phiên họp.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Theo nội dung Đơn yêu cầu xác định cha cho con và Bản tự khai ông Hoàng Xuân Kh trình bày:

Ông và bà Hoàng Mùi X (Hoàng Thị P) được hai bên gia đình tổ chức cưới hỏi theo phong tục địa phương từ năm 1998 nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quá trình chung sống ông và bà X có con chung là anh Hoàng Văn L, sinh ngày 21/7/1999. Đến năm 2016, ông và bà X phát sinh mâu thuẫn nên ông đã làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện N tuyên bố ông và bà Hoàng Mùi X không phải là vợ chồng. Việc ly hôn giữa ông và bà X đã được Tòa án nhân dân huyện N, tỉnh Tuyên Quang giải quyết tại Bản án số 04/2017/HNGĐ - ST, ngày 31/5/2017.

Ngày 13/7/2024, con trai ông là Hoàng Văn L chết do bị tai nạn sạt lở đất tại xã Yên Định, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang. Trước đó anh Hoàng Văn L có quan hệ yêu đương và chung sống như vợ chồng với chị Hoàng Thị M nhưng chưa làm thủ tục cưới hỏi, chưa đăng ký kết hôn. Sau khi anh L chết chị Hoàng Thị M mới phát hiện ra mình có thai với anh L. Sau khi biết tin chị M có thai với con trai mình gia đình ông đã đón chị M về nhà ông tại thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang để chăm sóc. Đến ngày 01/4/2025, chị Hoàng Thị M đã sinh 01 con gái, tên dự sinh là Hoàng Lâm A.

Việc chị Hoàng Thị M có thai và sinh con chung với con trai ông là anh Hoàng Văn L là đúng thực tế, đều được mọi người thừa nhận, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa làm được Giấy khai sinh. Ông là bố đẻ của anh Hoàng Văn L, bà Hoàng Mùi X là mẹ đẻ của anh Hoàng Văn L nên có quan hệ huyết thống cha, mẹ - con với anh L. Do anh Hoàng Văn L đã chết và sợ ảnh hưởng đến vấn đề tâm linh nên ông không mong muốn lấy mẫu AND của anh Hoàng Văn L để so sánh xác định huyết thống mà đề nghị lấy mẫu ADN của bà Hoàng Mùi X để làm căn cứ so sánh xác định cháu bé Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống bà – cháu hay không để từ đó xác định cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống cha – con hay không. Trên cơ sở đó thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu Hoàng Lâm A có đủ thông tin của người cha và người mẹ nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cháu Hoàng Lâm A trong các vấn đề thừa kế, bảo hiểm xã hội cũng như thực hiện nguyện vọng của gia đình trong đó có mẹ cháu bé là chị Hoàng Thị M.

* Tại bản tự khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Hoàng Mùi X (Hoàng Thị P) trình bày:

Việc bà và ông Hoàng Xuân Kh chung sống và có con chung là anh Hoàng Văn L, sau đó bà và ông Khé ly hôn như trình bày của ông Khé là đúng. Sau khi ly hôn với ông Khé bà đã chuyển đi nơi khác sinh sống. Ngày 13/7/2024, con trai bà là Hoàng Văn L chết do bị tai nạn sạt lở đất tại xã Yên Định, huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang. Trước đó, anh Hoàng Văn L có quan hệ yêu đương và chung sống như vợ chồng với chị Hoàng Thị M nhưng chưa làm thủ tục cưới hỏi, chưa đăng ký kết hôn. Sau khi anh L chết chị Hoàng Thị M mới phát hiện ra mình có thai với anh L. Sau khi biết tin chị M có thai với anh L, ông Khé đã đón chị M về nhà tại thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang để chăm sóc. Đến ngày 01/4/2025, chị Hoàng Thị M đã sinh 01 con gái, tên dự sinh là Hoàng Lâm A.

Việc chị Hoàng Thị M có thai và sinh con chung với con trai bà là anh Hoàng Văn L là đúng thực tế, đều được mọi người thừa nhận, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa làm được Giấy khai sinh. Bà là mẹ đẻ của anh Hoàng Văn L, ông Hoàng Xuân Kh là cha đẻ của anh Hoàng Văn L. Do đó, giữa bà, ông Khé và anh Hoàng Văn L có quan hệ huyết thống cha, mẹ - con. Hiện nay do anh Hoàng Văn L đã chết và sợ ảnh hưởng đến vấn đề tâm linh nên bà cũng không mong muốn lấy mẫu AND của anh Hoàng Văn L để so sánh xác định huyết thống với cháu Hoàng Lâm A. Bà nhất trí lấy mẫu ADN của mình để làm căn cứ so sánh xác định cháu bé Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống bà – cháu với mình không, để từ đó xác định cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống cha – con với anh Hoàng Văn L hay không. Trên cơ sở đó thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu Hoàng Lâm A có đủ thông tin của người cha và người mẹ nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cháu Hoàng Lâm A trong các vấn đề thừa kế, bảo hiểm xã hội cũng như thực hiện nguyện vọng của gia đình trong đó có mẹ cháu bé là chị Hoàng Thị M.

* Tại bản tự khai người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Hoàng Thị M trình bày:

Vào khoảng năm 2022 – 2023, chị có quan hệ quen biết với anh Hoàng Văn L. Sau thời gian tìm hiểu hai bên nảy sinh tình cảm yêu đương và chung sống với nhau như vợ chồng nhưng chưa được hai bên gia đình tổ chức cưới hỏi, chưa đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ngày 13/7/2024, anh Hoàng Văn L bị tai nạn sạt lở đất chết. Sau khi anh L chết chị mới phát hiện mình đã có thai với anh L nên thông báo cho hai bên gia đình biết. Bố đẻ anh L là ông Hoàng Xuân Kh đã đón chị về nhà ở thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang chăm sóc. Đến ngày 01/4/2025 chị sinh 01 bé gái, đặt tên dự sinh là Hoàng Lâm A. Việc chị chung sống và có thai, sinh ra 01 con gái với anh Hoàng Văn L là đúng thực tế, đều được mọi người thừa nhận, tuy nhiên hiện nay vẫn chưa làm được Giấy khai sinh vì anh L đã chết, chị và anh L cũng chưa có đăng ký kết hôn.

Bố mẹ đẻ của anh Hoàng Văn L là ông Hoàng Xuân Kh và bà Hoàng Mùi X vẫn còn sống là những người có quan hệ huyết thống cha, mẹ - con với anh L. Do anh Hoàng Văn L đã chết và sợ ảnh hưởng đến vấn đề tâm linh nên gia đình không mong muốn lấy mẫu AND của anh Hoàng Văn L để so sánh xác định huyết thống với bé gái mà chị sinh ra. Do đó, chị nhất trí với ý kiến của ông Hoàng Xuân Kh và bà Hoàng Mùi X là lấy mẫu ADN của bà Hoàng Mùi X để làm căn cứ so sánh xác định bà Hoàng Mùi X có quan hệ huyết thống bà – cháu với nhau không, để từ đó xác định cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống cha – con với anh Hoàng Văn L hay không. Trên cơ sở đó thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh cho cháu Hoàng Lâm A có đủ thông tin của người cha và người mẹ nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho con gái chị trong các vấn đề thừa kế, bảo hiểm xã hội cũng như thực hiện nguyện vọng của gia đình trong đó có chị.

Quá trình giải quyết, Tòa án đã ra quyết định trưng cầu Công ty cổ phần công nghệ Gen ứng dụng Việt Nam (GENOTECH) giám định mẫu ADN (gen) của bà Hoàng Mùi X với mẫu ADN (gen) của cháu Hoàng Lâm A để xác định giữa bà Hoàng Mùi X và cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống bà – cháu với nhau hay không.

Tại Bản kết luận giám định ADN số 2506/DNA.92, ngày 25/6/2025 của Công ty cổ phần công nghệ Gen ứng dụng Việt Nam xác định bà Hoàng Mùi X có quan hệ huyết thống bà – cháu với cháu bé gái có tên dự sinh là Hoàng Lâm A trên nhiễm sắc thể X với xác xuất 99,9999%.

Tại phiên họp Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang về việc giải quyết việc dân sự:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Toà án nhân dân huyện N (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang) thụ lý, giải quyết việc dân sự sơ thẩm về việc “Yêu cầu xác định cha cho con” là đúng thẩm quyền, đúng nội dung yêu cầu. Toà án xác định tư cách người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và tiến hành các thủ tục tố tụng khác theo đúng trình tự pháp luật quy định kể từ ngày thụ lý đến ngày mở phiên họp giải quyết việc dân sự. Các thành phần tiến hành tố tụng tại phiên họp đã tiến hành phiên họp theo đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.

Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án áp dụng khoản 10 Điều 29, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm t khoản 2 Điều 39, các Điều 367, 369, 370, 371, 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 88, 90, khoản 2 Điều 101, khoản 2 Điều 102 của Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Xuân Kh. Xác định anh Hoàng Văn L, sinh ngày 21/7/1999 (đã chết) có quan hệ huyết thống cha – con với cháu Hoàng Lâm A do chị Hoàng Thị M sinh ra ngày 01/4/2025, theo Giấy chứng sinh số 265, ngày 01/4/2025 của Bệnh viện đa khoa Phương Bắc – Chi nhánh Công ty cổ phần bệnh viện đa khoa An Sinh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang nhận định:

Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Ông Hoàng Xuân Kh yêu cầu Tòa án xác định anh Hoàng Văn L (đã chết) là cha của cháu Hoàng Lâm A do chị Hoàng Thị M sinh ra là loại việc hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 10 Điều 29 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người yêu cầu ông Hoàng Xuân Kh cư trú tại thôn K, xã S, huyện N, tỉnh Tuyên Quang (nay là thôn K, xã C, tỉnh Tuyên Quang) nên Tòa án nhân dân huyện N, tỉnh Tuyên Quang, nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang thụ lý, giải quyết yêu cầu của ông Hoàng Xuân Kh là đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 35 và điểm t khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Tại phiên họp Người yêu cầu, Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt, nhưng đã có Đơn đề nghị giải quyết vắng mặt và có ý kiến trình bày lưu trong hồ sơ vụ việc. Vì vậy, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt những người tham gia tố tụng theo quy định tại khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về việc xem xét nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Anh Hoàng Văn L, sinh ngày 21/7/1999 là con trai của ông Hoàng Xuân Kh và bà Hoàng Mùi X. Anh Hoàng Văn L và chị Hoàng Thị M quen biết, nảy sinh tình cảm yêu đương và chung sống với nhau như vợ chồng nhưng chưa được gia đình tổ chức cưới hỏi, chưa đăng ký kết hôn. Ngày 13/7/2024, anh Hoàng Văn L chết do gặp tai nạn sạt lở đất. Sau khi anh L chết chị M mới phát hiện mình đã có thai với anh L nên thông báo cho hai bên gia đình biết. Sau khi biết chị M có thai với con trai mình ông Hoàng Xuân Kh đã chủ động đón chị M về nhà mình để chăm sóc. Đến ngày 01/4/2025, chị Hoàng Thị M sinh 01 bé gái dự kiến đặt tên trong Giấy chứng sinh là Hoàng Lâm A. Ông Hoàng Xuân Kh, bà Hoàng Mùi X, chị Hoàng Thị M đều có nguyện vọng làm Giấy khai sinh cho cháu Hoàng Lâm A có đầy đủ tên của bố mẹ để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cháu Hoàng Lâm A trong các vấn đề thừa kế, bảo hiểm xã hội nên ông Hoàng Xuân Kh đã làm đơn yêu cầu Tòa án xác định cháu Hoàng Lâm A do chị Hoàng Thị M sinh ra có quan hệ huyết thống cha – con với con trai mình là anh Hoàng Văn L (đã chết).

Xét thấy, yêu cầu xác định cha cho con khi người cha đã chết cần có kết quả giám định ADN (gen) để làm căn cứ giải quyết yêu cầu trên cơ sở khoa học là cần thiết. Tuy nhiên, anh Hoàng Văn L đã chết, ông Khé, bà X, chị M không mong muốn lấy mẫu ADN (gen) của anh L để so sánh mà đề nghị Tòa án trưng cầu giám định, thực hiện giám định mẫu ADN (gen) của bà Hoàng Mùi X với mẫu ADN (gen) của cháu Hoàng Lâm A để xác định giữa bà Hoàng Mùi X và cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống bà – cháu với nhau hay không. Trên cơ sở đó, xác định cháu Hoàng Lâm A có quan hệ huyết thống cha – con với anh Hoàng Văn L (đã chết) hay không.

Tại Công văn số 2507/GNT.01, ngày 24/6/2025 của Công ty cổ phần công nghệ Gen ứng dụng Việt Nam giải thích cơ sở khoa học mối quan hệ huyết thống giữa bà nội – cháu gái: Theo quy luật di truyền, bộ nhiễm sắc thể giới tính nam của con trai (XY) có 1 nhiễm sắc thể X được nhận từ mẹ ruột và 1 nhiễm sắc thể Y được nhận từ cha ruột. Khi người đàn ông có con gái (có bộ nhiễm sắc thể là XX) thì 1 nhiễm sắc thể X của con gái sẽ được nhận từ mẹ ruột. Như vậy, bà nội di truyền cho bố 1 nhiễm sắc thể X và bố di truyền cho con gái 1 nhiễm sắc thể X nhận được từ bà nội. Nếu cháu gái có cùng dữ liệu di truyền trên nhiễm sắc thể X với bà nội thì có thể kết luận Bà nội – Cháu gái có quan hệ huyết thống.

Như vậy, từ kết quả giám định mẫu ADN (gen) của bà Hoàng Mùi X với mẫu ADN (gen) của cháu Hoàng Lâm A đã có đủ cơ sở khoa học để kết luận giữa cháu Hoàng Lâm A và anh Hoàng Văn L (đã chết) có quan hệ huyết thống Cha – Con với nhau. Do đó, việc ông Hoàng Xuân Kh yêu cầu xác định cháu Hoàng Lâm A là con của anh Hoàng Văn L là có căn cứ nên được chấp nhận.

Về lệ phí: Căn cứ Điều 149 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, ông Hoàng Xuân Kh phải nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự. Tuy nhiên ông Hoàng Xuân Kh là người dân tộc thiểu số, sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nên được miễn toàn bộ lệ phí theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.

Quyền kháng cáo:

Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo Quyết định này theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 10 Điều 29, điểm b khoản 2 Điều 35, điểm t khoản 2 Điều 39, các Điều 367, 369, 370, 371, 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 88, 90, khoản 2 Điều 101, khoản 2 Điều 102 của Luật Hôn nhân và gia đình; Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Xuân Kh về việc xác định cha cho con.

Xác định: Anh Hoàng Văn L, sinh ngày 21/7/1999 (đã chết ngày 13/7/2024) là cha đẻ của cháu Hoàng Lâm A do chị Hoàng Thị M sinh ra ngày 01/4/2025, theo Giấy chứng sinh số 265, ngày 01/4/2025 của Bệnh viện đa khoa Phương Bắc – Chi nhánh Công ty cổ phần bệnh viện đa khoa An Sinh.

Các đương sự được quyền liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để làm các thủ tục liên quan đến hộ tịch cho cháu Hoàng Lâm A theo quy định của pháp luật.

2. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Hoàng Xuân Kh được miễn toàn bộ tiền lệ phí giải quyết việc dân sự; các đương sự khác không phải chịu tiền lệ phí.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3 – Tuyên Quang có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày; Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.