Quyết định 02/2020/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

Số: 02/2020/QĐST-DS

Bạc Liêu, ngày 24 tháng 4 năm 2020

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BẠC LIÊU, TỈNH BẠC LIÊU

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Minh Tân

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Minh Thảo – Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu tham gia phiên họp: Bà Trần Mỹ Linh - Kiểm sát viên.

Ngày 24 tháng 4 năm 2020 tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 46/2020/TLST-DS ngày 26 tháng 02 năm 2020 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2020/QĐST-DS ngày 27 tháng 3 năm 2020 và quyết định hoãn phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2020/QĐST-DS ngày 10 tháng 4 năm 2020, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị M, sinh năm 1964. Địa chỉ: Số 140, H, khóm T, phường M, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Trần Văn C, sinh năm 1970. Địa chỉ: Địa chỉ: Số 140, H, khóm T, phường M, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu đề ngày 10/02/2020 và trong quá trình giải quyết vụ việc, bà Trần Thị M trình bày: Ông Trần Văn C, sinh năm 1970 là con ruột của ông Trần T và bà Lý Thị N (ông T và bà N hiện đã chết). Từ nhỏ, ông C sống chung nhà với cha mẹ và các anh chị em, sức khỏe và tinh thần vẫn phát triển bình thường. Cách nay khoảng 10 năm thì ông C phát bệnh, có nhiều biểu hiện về tâm thần không bình thường như thường xuyên căng thẳng, nghe nhiều tiếng chửi mắng trong đầu, cảm thấy bức rức và thường hay bỏ nhà đi lang thang rồi sau đó tự đi về, có khi không nhớ đường về, gia đình phải đi tìm dẫn về, có khi phát bệnh ông C còn nạt nộ, lớn tiếng với người thân trong gia đình. Biểu hiện của ông C xảy ra thường xuyên. Gia đình có tìm hiểu thì biết trong khoảng thời gian học đại học tại thành phố Hồ Chí Minh thì ông C có bị tai nạn giao thông và va chạm đến phần đầu và ảnh hưởng thần kinh nhưng ông C giấu không cho gia đình biết. Từ khi ông C phát bệnh thì gia đình cũng có đưa đến bác sĩ điều trị, nếu chịu uống thuốc đều đặn thì số lần phát bệnh ít đi, lúc không uống thuốc thì bệnh nhiều hơn chứ không dứt hẳn. Những lúc phát bệnh nhiều là ông C hoàn toàn mất kiểm soát và nhận thức, không ăn uống, đại tiện, tiểu tiện tại chỗ, gia đình phải hỗ trợ mọi sinh hoạt. Lúc không phát bệnh thì biết tự chăm sóc bản thân.

Năm 2016, ông C được Ủy ban nhân dân phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu cấp giấy xác nhận khuyết tật, dạng khuyết tật: Tâm thần, mức độ khuyết tật: nặng. Đồng thời ông C được Ủy ban nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu cho hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng. Nay bà Trần Thị M yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn C mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định người giám hộ cho ông C. Lý do, mục đích yêu cầu: Cử người giám hộ cho ông C trong các giao dịch dân sự.

Trong quá trình giải quyết vụ việc và tại phiên họp hôm nay, bà M thay đổi yêu cầu, cụ thể: Bà M yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn C có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo kết luận giám định pháp y tâm thần và đề nghị cử bà M là người giám hộ cho ông C.

Ông Trần Văn C trình bày: Thống nhất với phần trình bày của bà M, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định pháp luật. Trường hợp Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà M, tuyên bố tôi có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi thì tôi đồng ý để bà M là người giám hộ cho tôi trong các giao dịch dân sự và không có ý kiến gì khác.

Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu có ý kiến phát biểu về việc tuân thủ pháp luật trong quá trình giải quyết việc dân sự: Thẩm phán và Thư ký đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Về nội dung: Sau khi phân tích nội dung đơn yêu cầu của bà M, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc, tính có căn cứ và hợp pháp của yêu cầu, đề nghị căn cứ Điều 23, Điều 49, Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 chấp nhận đơn yêu cầu của bà M, tuyên bố ông Trần Văn C có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định bà Trần Thị M làm người giám hộ cho ông Trần Văn C.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu nhận định:

[1] Xét yêu cầu của bà Trần Thị M về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn C (là em ruột) có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần số 73/2020/KLGĐ ngày 17/3/2020 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ đối với ông Trần Văn C kết luận:

- Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Tầm thần phân liệt thể không biệt định (F20.3 – ICD10), giai đoạn bệnh thuyên giảm.

- Về năng lực: Hiện tại, đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

- Ý kiến khác: Không.

Do đó, bà Trần Thị M yêu cầu tòa án tuyên bố ông Trần Văn Ch có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật tại Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được Tòa án chấp nhận.

[2] Về việc chỉ định người giám hộ cho ông C:

Theo các biên bản ghi lời khai bà Trần Thị M, bà Trần Ngọc H, ông Trần Văn Q, ông Trần Văn T và biên bản xác minh đối với bà Hồ Thị Mỹ C1 – Trưởng Ban nhân dân khóm 8, phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu thể hiện: Ông Trần Văn C có tổng cộng 05 anh chị em, hiện nay các anh chị em đều đã lập gia đình và ở riêng, chỉ có Trần Văn C và bà Trần Thị M sống chung nhà tại địa chỉ số 140, Hoàng D, khóm T, phường M, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu. Mọi sinh hoạt hàng ngày của ông C đều do bà M lo lắng. Quá trình giải quyết vụ việc, các ông bà Trần Ngọc H, Trần Văn Q, Trần Văn T và Trần Văn C đều thống nhất để bà Trần Thị M làm người giám hộ cho ông C. Xét thấy, bà M là chị ruột ruột và đang là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc cho ông C nên có đủ điều kiện làm người giám hộ cho ông C theo quy định tại Điều 49 Bộ luật Dân sự năm 2015. Do đó, yêu cầu chỉ định bà M là người giám hộ cho ông Chánh là có căn cứ và được Tòa án chấp nhận.

Bà Trần Thị M có các quyền, nghĩa vụ của người giám hộ đối với ông Trần Văn C theo quy định tại các Điều 57, 58 và 59 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[3] Đối với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu là phù hợp nên được chấp nhận.

[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị M phải chịu lệ phí sơ thẩm là 300.000 đồng.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 88; Điều 371; Điều 372; Điều 376; Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Điều 23; Điều 48; Điều 49; Điều 54; Điều 57; Điều 58; Điều 59; khoản 2 Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 1 Điều 4, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị M về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn C có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:

1.1 Tuyên bố ông Trần Văn C, sinh năm 1970. Địa chỉ: Số 140, Hoàng D, khóm T, phường M, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

1.2 Chỉ định bà Trần Thị M, sinh năm 1964. Địa chỉ: Số 140, Hoàng D, khóm T, phường M, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu là người giám hộ cho ông Trần Văn C.

Bà Trần Thị M có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với ông Trần Văn C theo quy định tại các Điều 57, 58 và 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.

- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị M phải nộp 300.000 đồng. Bà Trần Thị M đã nộp tạm ứng lệ phí 300.000 đồng tại biên lai thu số 0006561 ngày 24 tháng 02 năm 2020 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Bạc Liêu được chuyển thu lệ phí 300.000 đồng.

- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.