Quyết định 01/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố ông L MNLHVDS"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Lương Thị Minh H: Tuyên bố ông Lý Văn L, sinh năm 1961; CCCD: xxxxxxxxxxxx; cư trú tại: Số nhà G, đường C, Tổ H, Khu phố A, phường C, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 15
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 01/2025/QĐST-VDS

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 7 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 15 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Thế Vọng.

Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Cẩm Thơ - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Đặng Thị Thanh Trúc - Kiểm sát viên.

Ngày 10 tháng 7 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 06/2025/TLST-VDS ngày 04 tháng 4 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 02/2025/QĐST-DS ngày 04 tháng 7 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Bà Lương Thị Minh H, sinh năm 1959; cư trú tại: Số nhà G, đường C, Tổ H, Khu phố A, phường C, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Lý Văn L, sinh năm 1961; cư trú tại: Số nhà G, đường C, Tổ H, Khu phố A, phường C, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 19 tháng 02 năm 2025 và trong quá trình giải quyết vụ việc, người yêu cầu bà Lương Thị Minh H trình bày:

Bà Lương Thị Minh H là vợ của ông Lý Văn L, theo Giấy chứng nhận kết hôn số 382, do Ủy ban nhân dân phường P, thị xã T, tỉnh Sông Bé (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) cấp ngày 30/9/1981.

Hiện nay, ông Lý Văn L tuổi tác đã cao (64 tuổi), sức khỏe yếu, không thể di chuyển sinh hoạt như bình thường. Không những vậy, trí tuệ và tinh thần của ông cũng không còn được minh mẫn, trí nhớ xa sút không thể giao tiếp.

Hằng ngày, mọi sinh hoạt của ông Lý Văn L đều do bà Lương Thị Minh H cùng các con, cháu thay nhau chăm sóc. Ông Lý Văn L không thể tự mình thực hiện bất kỳ hoạt động nào, cũng như không làm chủ được hành vi và nhận thức của mình. Nhận thấy, hiện nay ông Lý Văn L đã mất khả năng nhận thức, không làm chủ được hành vi của mình, không thể tự mình thực hiện bất cứ hoạt động nào mà hoàn toàn phụ thuộc vào người thân trong gia đình.

Ngày 18/6/2025, được sự ủy quyền của Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh) thì bà Lương Thị Minh H đã đưa ông Lý Văn L đến Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B để tiến hành kiểm tra; ngày 30/6/2025, Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B ban hành Kết luận Giám định Pháp y Tâm thần theo trưng cầu số 161/KL-VPYTW kết luận ông Lý Văn L mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do đó, bà Lương Thị Minh H đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh xem xét, giải quyết tuyên ông Lý Văn L bị mất năng lực hành vi dân sự để bà Lương Thị Minh H cùng gia đình có thể bổ sung hồ sơ giải quyết các công việc khác, thực hiện các loại giấy tờ liên quan đến quyền nhân thân của ông Lý Văn L nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bà Lương Thị Minh H và gia đình.

- Phát biểu ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

+ Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một đã thực hiện việc thụ lý và giải quyết đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Quá trình giải quyết và tại phiên họp, Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành đúng, đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định tại Điều 369 và Điều 377 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

+ Ý kiến về việc giải quyết việc dân sự: Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 161/KL-VPYTW ngày 30/6/2025 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B, kết luận ông Lý Văn L bị bệnh: Mất trí trong bệnh mạch máu, theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F01, hiện đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự, thì yêu cầu của bà Lương Thị Minh H là có căn cứ, vì vậy đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Lương Thị Minh H về việc tuyên bố ông Lý Văn L mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Về tố tụng:

Về quyền yêu cầu: Bà Lương Thị Minh H là vợ của ông Lý Văn L, điều này phù hợp với Giấy chứng nhận kết hôn số 382, do Ủy ban nhân dân phường P, thị xã T, tỉnh Sông Bé (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) cấp ngày 30/9/1981. Vì vậy, bà Lương Thị Minh H có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lý Văn L mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về thẩm quyền: Do người bị yêu cầu là ông Lý Văn L đang cư trú tại phường C, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh tỉnh Bình Dương theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của người yêu cầu, xét thấy: Quá trình giải quyết, bà Lương Thị Minh H có đơn yêu cầu Tòa án Trưng cầu Giám định Pháp y tâm thần đối với ông Lý Văn L. Trên cơ sở đơn yêu cầu của bà Lương Thị Minh H, Tòa án nhân dân thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh) ra Quyết định trưng cầu giám định số 06/2025/QĐ-TCGĐ ngày 25/4/2025 để trưng cầu Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B thực hiện việc giám định pháp y tâm thần đối với ông Lý Văn L. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 161/KL-VPYTW ngày 30/6/2025 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương B, kết luận: Ông Lý Văn L bị bệnh: Mất trí trong bệnh mạch máu, theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F01; về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Ông Lý Văn L mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Vì vậy, việc bà Lương Thị Minh H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lý Văn L mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự nên Tòa án chấp nhận.

Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên họp về việc tuân theo pháp luật tố tụng và quan điểm giải quyết việc dân sự là có cơ sở, phù hợp với nhận định của Tòa án.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lương Thị Minh H thuộc trường hợp được miễn nộp theo quy định tại Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 370, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Lương Thị Minh H: Tuyên bố ông Lý Văn L, sinh năm 1961; CCCD: xxxxxxxxxxxx; cư trú tại: Số nhà G, đường C, Tổ H, Khu phố A, phường C, thành phố T, tỉnh Bình Dương (nay là phường T, Thành phố Hồ Chí Minh) mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lương Thị Minh H thuộc trường hợp được miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

3. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện Kiểm sát nhân dân Khu vực 15 - Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định; Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.