Quyết định 01/2020/QĐST-VDS — Dân sự

[1] Về thẩm quyền, quan hệ pháp luật: Tại Bản án số 71/2017/HSST ngày 14/7/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã tuyên anh Hoàng Trung T có trách nhiệm bồi thường cho Công Ty cổ phần vật tư N Lạng Sơn số tiền 1.466.665.000 đồng nhưng đến nay anh Hoàng Trung T vẫn chưa thi hành. Chấp hành viên đã thông báo cho người phải thi hành án và những người có quyền sở hữu chung đối với tài sản, quyền sử dụng đất biết để họ tự thỏa thuận phân chia tài sản chung hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự. Tuy nhiên, hết thời hạn 30 ngày, từ ngày nhận được thông báo nhưng các bên không có thỏa thuận và không yêu cầu Tòa án giải quyết, nên Chấp hành viên đã thông báo cho người được thi hành án có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung theo thủ tục tố tụng dân sự. Do vậy Công ty cổ phần vật tư nông n đã làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết việc dân sự để xác định phần quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của anh Hoàng Trung T trong khối tài sản chung của gia đình tọa tại phố Đ, xã Đ, huyện V, tỉnh Lạng Sơn. Tòa án nhân dân huyện Văn Quan thụ lý giải quyết theo thủ tục việc dân sự là đúng theo quy định tại khoản 9 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về thủ tục tố tụng: Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Lộc Thị P, anh Hoàng Đức H, anh Hoàng Văn T1, anh Hoàng Mạnh Đ, chị Hoàng Thị N đã được triệu tập hợp lệ, được Tòa án thông báo tham gia tố tụng để giải quyết vụ án nhưng đều vắng mặt trong suốt quá trình giải quyết vụ việc mà không có lý do. Tại phiên họp ngày 10/7/2020 do phát sinh tình tiết mới cần phải thu thập bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ nên phiên họp đã được tạm ngừng và ấn định ngày mở phiên họp tiếp là ngày 10/8/2020. Quyết định tạm ngừng phiên họp đã được giao cho các đương sự và các đương sự cũng đã được thông báo về ngày mở lại phiên họp, tuy nhiên những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt không có lý do. Vì vậy Tòa án tiến hành giải quyết vụ việc trên vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự.

[3] Đối với diện tích đất thuộc thửa đất số 71 có nguồn gốc do bà Hà Thị V tặng cho anh Hoàng Trung T và chị Hứa Thị H theo hợp đồng tặng cho số 04/HĐTA ngày 17/10/2011 và đã tách sổ đứng tên hộ ông Hoàng Trung T bà Hứa Thị H, diện tích 117,3m² theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ946654 ngày 07/12/2011 (diện tích đo thực tế tại thực địa là 101,3m² hụt 16m² so với diện tích ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Quá trình giải quyết vụ việc và tại phiên họp ngày 10/7/2020 bà Hà Thị V và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác đều xác nhận việc tặng cho là đúng và không có thắc mắc gì; việc tặng cho cũng đã được đăng ký, kê khai và tách sổ đúng theo quy định của pháp luật. Do vậy có đủ căn cứ xác định anh Hoàng Trung T có ½ quyền quản lý, sử dụng đối với diện tích đất thuộc thửa đất số 71, tờ bản đồ số 20 tọa tại phố Đ, xã Đ, huyện V, tỉnh Lạng Sơn.

[4] Đối với diện tích đất thuộc thửa đất số 46, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên hộ bà Hà Thị V ông Hoàng Minh H mặc dù anh T và chị H xây dựng nhà trên một phần diện tích của thửa đất này (diện tích xây lần là 43,3m²). Tuy nhiên, không có đủ căn cứ để chứng minh bà Hà Thị V và các thành viên trong hộ gia đình đã tặng cho diện tích 43,3m² này cho anh T và chị H, bởi lẽ chỉ duy nhất có lời khai của anh T cho rằng khi xây nhà đã được bà Hà Thị V, anh Hoàng Hữu C, chị Hoàng Thị G và cháu Hoàng Đức H đồng ý, nhưng những người này cho rằng do thửa đất số 71 diện tích hẹp nên chỉ đồng ý cho anh T và chị H xây nhà sang một phần thửa đất 46 để ở cho rộng chứ không tặng cho đất, nếu đã tặng cho thì sẽ làm thủ tục theo quy định như khi tặng cho thửa đất số 71. Hơn nữa việc tặng cho cũng không được đăng ký kê khai với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo đúng trình tự thủ tục quy định, nên không có căn cứ để xác định là diện tích đất này đã tặng cho anh T và chị H.

[5] Thửa đất số 46 có nguồn gốc do bà Hà Thị V và ông Hoàng Minh Htạo lập nên. Vào năm 2000 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên hộ bà Hà Thị V, khi đó là thửa số 01 và có diện tích 300m². Đến năm 2008 bà Hà Thị V, ông Hoàng Minh H kê khai cấp lại sổ sau đo đạc địa chính đứng tên hộ bà Hà Thị V, ông Hoàng Minh H, theo bản đồ địa chính mới là thửa đất số 46 như hiện nay, có diện tích 472m² theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số seri AP 557108, số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00551, cấp ngày 19/12/2008. Do vậy, xác định diện tích đất thuộc thửa đất số 46 thuộc quyền sở hữu, sử dụng chung của các thành viên trong hộ gia đình bà Hà Thị V theo quy định tại Điều 212 Bộ luật dân sự. Theo sổ hộ khẩu gia đình thì hộ bà Hà Thị V thời điểm được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 2008 gồm có: Bà Hà Thị V (chủ hộ), ông Hoàng Minh H, con trai là Hoàng Hữu C, con dâu Hoàng Thị G, cháu nội Hoàng Đức H. Tuy nhiên, khi được cấp đất cháu Hoàng Đức H còn nhỏ, đang đi học không có công sức đóng góp gì nên không xác định có quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản. Như vậy xác định thửa đất số 46 chỉ thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà Hà Thị V, ông Hoàng Minh H, anh Hoàng Hữu C và chị Hoàng Thị G. Những người này mỗi người có quyền quản lý, sử dụng ¼ diện tích đất 43,3m² thuộc một phần thửa đất số 46 mà hiện nay anh T và chị H đang xây dựng nhà ở trên đất (43,3m² ÷ 4 = 10,825m²/1 suất). Phần diện tích đất còn lại của thửa đất số 46 phía Công ty cổ phần vật tư nông n Lạng Sơn không yêu cầu giải quyết nên không xem xét.

[6] Năm 2009 ông Hoàng Minh H chết để lại tài sản thừa kế là ¼ của phần diện tích đất 43,3m² thuộc một phần thửa đất số 46 = 10,825m², nhưng không để lại di chúc. Qua kết quả xác minh thu thập tài liệu, chứng cứ xác định được những người được quyền hưởng thừa kế hàng thứ nhất của ông Hoàng Minh H có 07 người gồm: Bố đẻ Hoàng Viết B, mẹ đẻ Hà Thị P, vợ là Hà Thị V, con gái Hoàng Thị L, con trai Hoàng Trung T, con trai Hoàng Văn B, con trai Hoàng Hữu C. Kết quả xác minh không có ai không có quyền hưởng di sản, không có ai bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản; không có bố, mẹ nuôi hay con nuôi; khi chết ông H không để lại nghĩa vụ gì về tài sản. Do đó, những người này mỗi người sẽ được quyền hưởng 1/7 đối với phần tài sản ông Hoàng Minh H khi chết để lại là 10,825m² ÷ 7 = 1,546m²/1 suất. Trong đó có anh Hoàng Trung T được hưởng 1/7 đối với phần di sản ông Hoàng Minh H để lại tương đương 1,546m².

[7] Trong số những người được hưởng phần di sản ông Hoàng Minh H để lại thì đến năm 2016 bà Hà Thị P chết nên để lại tài sản là phần đất được thừa kế từ ông Hoàng Minh H diện tích 1,546m² thuộc một phần thửa đất số 46 nhưng không có di chúc. Những người được hưởng phần tài sản của bà Hà Thị P khi chết để lại gồm chồng là Hoàng Viết B, các con đẻ là Hoàng Minh H, Hoàng Văn M, Hoàng Văn H1, Hoàng Thị N1, Hoàng Thị Đ (tổng cộng 06 suất). Trong đó ông Hoàng Minh H được 1/6 suất là 1,546 ÷ 6 = 0,258m², nhưng do ông H chết trước bà Hà Thị P, vì vậy các con của ông H gồm chị L, anh T, anh B, anh C sẽ được hưởng phần di sản mà nếu ông H còn sống sẽ được hưởng theo quy định tại Điều 652 Bộ luật dân sự về thừa kế thế vị. Như vậy anh Hoàng Trung T là con đẻ được quyền hưởng phần thừa kế thế vị của ông Hoàng Minh H để lại là 0,258 ÷ 4 = 0,0645m².

[8] Năm 2020 ông Hoàng Viết B chết để lại tài sản là diện tích đất 1,546m² thừa kế từ ông Hoàng Minh H chết năm 2009 và 0,258m² thừa kế từ vợ là bà Hà Thị P chết năm 2016 (1,546 + 0,258 =1,804m²) diện tích đất này thuộc một phần thửa đất số 46, nhưng khi chết ông B không để lại di chúc. Những người được hưởng di sản thừa kế của ông B gồm 05 người con là Hoàng Minh H, Hoàng Thị N, Hoàng Văn M, Hoàng Văn H2, Hoàng Thị Đ. Phần ông Hoàng Minh H được hưởng là 1/5 tài sản thừa kế là 1,804 ÷ 5 = 0,3608m². Nhưng do ông Hoàng Minh H chết trước ông Hoàng Viết B nên các con ông H sẽ được hưởng thừa kế thế vị. Ông H có 04 người con, trong đó anh Hoàng Trung T được hưởng ¼ suất của ông H là 0,3608 ÷ 4 = 0,0902m².

[9] Đối với căn nhà 02 tầng và 01 tum tổng diện tích 246,5m² tọa trên thửa đất số 71 và một phần thửa đất số 46 tại địa chỉ phố Đ, xã Đ, huyện V, tỉnh Lạng Sơn do anh Hoàng Trung T và chị Hứa Thị H xây dựng năm 2014 thuộc quyền sở hữu chung của vợ chồng vì anh T và chị H kết hôn năm 2000, căn nhà trên được xây dựng trong thời kỳ hôn nhân năm 2014. Cả anh T và chị H không ai chứng minh được đây là tài sản do mình tự tạo lập từ nguồn tài sản riêng, cũng không ai chứng minh được phần công sức đóng góp nhiều hơn. Do vậy xác định đây là tài sản chung của vợ chồng theo quy định tại Điều 33; Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Điều 213 Bộ luật dân sự năm 2015. Các con của anh T và chị H đều còn nhỏ, đang đi học, không có công sức đóng góp gì vào tài sản chung và tài sản này anh T, chị H cũng chưa chia, chưa tặng, cho các con vì vậy xác định anh Hoàng Trung T và chị Hứa Thị H mỗi người có quyền sở hữu, sử dụng ½ căn nhà này.

[10] Về chi phí tố tụng: Công ty cổ phần vật tư nông n Lạng Sơn tự nguyện chịu toàn bộ tiền xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 24/6/2020 với tổng số tiền là 4.650.000 đồng.

[11] Lệ phí: Công ty cổ phần vật tư nông n Lạng Sơn phải chịu lệ phí 300.000 đồng để sung quỹ Nhà nước theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 20/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[12] Quyền kháng cáo: Người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định tại Điều 371, 372 Bộ luật tố tụng dân sự.