Bản án 99/2019/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 12/4/2006, Phạm Văn P được tuyển dụng vào cơ quan Thi hành án dân sự thành phố C (theo Quyết định số: 35/QĐ-STP); Ngày 14/6/2012, P được bổ nhiệm giữ chức danh Chấp hành viên sơ cấp (theo Quyết định số: 1332/QĐ-BTP).

Ngày 09/9/2014, P được phân công tổ chức thi hành Quyết định thi hành án số: 2949/QĐ-CTHADS ngày 09/9/2014, có nội dung: Bà Trần Diễm Tuyết phải trả cho bà Nguyễn Mỹ T số tiền 150.000.000đ và lãi suất chậm thi hành án. Quá trình thi hành án đến cuối năm 2017, bà Tuyết đã nộp trả cho bà T nhiều lần với số tiền 39.000.000đ.

Ngày 14/6/2017, P được phân công tổ chức thi hành Quyết định thi hành án số: 2088/QĐ-CTHADS ngày 14/6/2017, có nội dung: Bà Đặng Cẩm Nhung phải trả cho ông Đặng Quốc Th số tiền 1.437.000.000đ và lãi suất chậm thi hành án.

Trong thời gian tổ chức thi hành hai quyết định nêu trên, P đã hai lần thực hiện hành vi lấy tiền phí thi hành án của bà T và của ông Th (người được thi hành án) để chi xài cá nhân, cụ thể:

Lần thứ nhất, khi bà Trần Diễm Tuyết đến Chi cục Thi hành án dân sự thành phố C (gọi tắt là Chi cục THA) nộp cho P số tiền 110.000.000đ vào ngày 29/01/2018 để trả cho bà Nguyễn Mỹ T theo Quyết định thi hành án số: 2949/QĐ-CTHADS ngày 09/9/2014, P đã lập biên bản giải quyết thi hành án và thu số tiền trên nhưng không viết biên lai thu, không nộp ngay số tiền này vào quỹ thi hành án và đưa cho bà Tuyết ký khống vào mẫu biên bản về việc giao quyết định, văn bản thi hành án chưa ghi nội dung với mục đích sau này sẽ hợp thức việc đã giao nhận quyết định đình chỉ thi hành án. Sau đó, P điện thoại cho bà T đến nhận tiền thi hành án.

Ngày 30/01/2018, P lập biên bản về việc giải quyết thi hành án để chi trả số tiền 110.000.000đ cho bà T và đưa cho bà T ký vào biên bản về việc người được thi hành án yêu cầu đình chỉ thi hành án cùng biên bản về việc giao nhận quyết định, văn bản còn để trống thời gian, nội dung. Khi bà T thắc mắc việc ký biên bản đình chỉ thi hành án, thì P giải thích do bà T không yêu cầu bà Tuyết trả lãi suất chậm thi hành án nên lập biên bản đình chỉ và yêu cầu bà T nộp cho P số tiền 3.300.000đ (tương đương 3% trên số tiền bà T được nhận), P nói với bà T đây là tiền phí thi hành án để bà T tin tưởng nộp tiền, P giao cho bà T Quyết định thu phí thi hành án số: 97/QĐ-CCTHADS ngày 30/01/2018, quyết định này được P trình cho Chi cục phó Nguyễn Quốc Tr ký. Tuy nhiên, khi trình ký P không kèm theo hồ sơ để báo cáo ông Tr và tự ghi số quyết định, không lưu quyết định thu phí thi hành án tại bộ phận lưu trữ. Đồng thời, khi bà T nộp số tiền 3.300.000đ, P không viết biên lai thu phí, không nộp số tiền này vào quỹ thi hành án. Để che giấu việc thu phí của bà T, P bỏ ngoài hồ sơ thi hành án hai biên bản về việc giải quyết thi hành án đã lập với bà T, bà Tuyết và tự viết thời gian, nội dung: “Bà T yêu cầu đình chỉ thi hành án đối với bà Tuyết khoản tiền 111.000.000đ và lãi suất chậm thi hành án” vào biên bản về việc người được thi hành án yêu cầu đình chỉ thi hành án để vào hồ sơ. Tiếp đó, P dự thảo Quyết đình đình chỉ thi hành án và báo cáo, trình hồ sơ cho Chi cục trưởng Lý Minh Th1 ký duyệt. Ngày 07/02/2018, Chi cục THA ban hành Quyết định đình chỉ thi hành án số: 22/QĐ-CCTHA đối với bà Tuyết. P lập báo cáo đối chiếu chi tiết kết quả hoạt động thi hành án cho Kế toán trưởng xác nhận, Chi cục trưởng ký duyệt và để hồ sơ lưu trữ dưới dạng đình chỉ thi hành án.

Lần thứ hai, vào khoảng đầu tháng 9/2017, bà Đặng Cẩm Nhung và ông Đặng Quốc Th thỏa thuận được việc bán tài sản để thanh toán tiền thi hành án theo Quyết định thi hành án số: 2088/QĐ-CTHADS ngày 14/6/2017, nên bà Nhung điện thoại cho Phủ đề nghị chứng kiến việc thỏa thuận này.

Ngày 20/9/2017, tại trụ sở Chi cục THA, phủ lập biên bản về việc thỏa thuận thi hành án với nội dung: “...bà Đặng Cẩm Nhung có giao trực tiếp cho ông Đặng Quốc Th số tiền 1.437.000.000đ...” và đưa cho ông Th ký vào biên bản về việc người được thi hành án yêu cầu đình chỉ thi hành án nhưng chưa viết thời gian cùng nội dung yêu cầu đình chỉ, khi ông Th ký vào biên bản P có giải thích do ông Th không yêu cầu bà Nhung trả lãi suất chậm thi hành án nên phải đình chỉ khoản này. Ngoài ra, P còn cho bà Nhung và ông Th ký vào biên bản về việc giao quyết định, văn bản thi hành án chưa ghi nội dung với mục đích sau này sẽ hợp thức việc đã giao nhận quyết định đình chỉ thi hành án. Sau đó, P yêu cầu ông Th nộp phí thi hành án với số tiền 43.110.000đ (tương đương 3% trên số tiền ông Th được nhận) nhưng P không viết biên lai thu phí, không nộp số tiền này vào quỹ thi hành án. Để che giấu việc thu tiền phí thi hành án của ông Th, P bỏ biên bản về việc thỏa thuận thi hành án đã lập ngày 20/9/2017 ra ngoài hồ sơ thi hành án và tự viết thời gian, nội dung: “Ông Th yêu cầu đình chỉ thi hành án đối với bà Nhung khoản tiền 1.437.000.000đ và lãi suất chậm thi hành án” vào biên bản về việc người được thi hành án yêu cầu đình chỉ thi hành án đưa vào hồ sơ. Do bà Nhung yêu cầu cấp giấy xác nhận đã thi hành án xong nên ngày 25/9/2017, P làm giả quyết định về việc đình chỉ thi hành án số: 68/QĐ-CCTHA (tự ghi số quyết định, phô tô chữ ký ghi tên chức vụ Chi cục THA, tự đóng dấu) giao cho bà Nhung. Sau đó, P dự thảo quyết định đình chỉ thi hành án và báo cáo, trình hồ sơ thi hành án cho Chi cục trưởng ký duyệt. ngày 02/10/2017, Chi cục THA ban hành Quyết định số: 01/QĐ-CCTHA đối với bà Nhung. P lập báo cáo đối chiếu chi tiết kết quả hoạt động thi hành án cho Kế toán trưởng xác nhận, Chi cục trưởng ký duyệt và lưu trữ hồ sơ dưới dạng đình chỉ thi hành án.

Tháng 6 năm 2018, sau khi Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Cà Mau trực tiếp kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong thi hành án dân sự đối với Chi cục THA và phát hiện việc đình chỉ hai hồ sơ trên có vi phạm, thì P đã giao nộp lại các biên bản về việc thỏa thuận thi hành án lập ngày 20/9/2017 và các ngày 29, 30 tháng 01 năm 2018 cho Chi cục trưởng THA. Đối với số tiền 3.300.000đ đã lấy của bà T, P đã nộp khắc phục vào quỹ thi hành án vào ngày 07/6/2018 và đã trả lại cho ông Th số tiền 43.110.000đ. Đồng thời, Chi cục THA đã tiến hành khắc phục hai hồ sơ thi hành án nêu trên, thu hồi hai quyết định đình chỉ thi hành án và ban hành quyết định thu phí thi hành án đối với bà T, ông Th.

Quá trình điều tra, Phạm Văn P hoàn toàn thừa nhận hành vi đã thực hiện.

Tại Cáo trạng số: 36/CT-VKS ngày 26/4/2019 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã truy tố bị cáo Phạm Văn P về tội "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 355 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà:

- Kiểm sát viên trình bày lời luận tội: Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Phạm Văn P phạm tội "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" và áp dụng điểm c khoản 2 Điều 355; điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51; Điều 54 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo từ 03 năm đến 04 năm tù. Đối với hành vi thiếu trách nhiệm của ông Lý Minh Th1, Chi cục trưởng và ông Nguyễn Quốc Tr, Phó chi cục trưởng thi hành án dân sự thành phố C, tỉnh Cà Mau. Quá trình điều tra xác định được ông Th1, ông Tr không biết việc bị cáo lập khống biên bản, hồ sơ để chiếm đoạt tiền của những người được thi hành án và không hưởng lợi từ hành vi phạm tội của bị cáo, Cơ quan điều tra Viện kiểm sát tối cao có Văn bản số 11/KN-VKSTC-C1(P10) ngày 14/3/2019 kiến nghị Cục Thi hành án dân sự tỉnh Cà Mau xử lý hành chính là phù hợp nên không đề nghị xem xét trong vụ án này.

- Bị cáo trình bày ý kiến: Thống nhất với nội dung Cáo trạng truy tố và luận tội của Viện kiểm sát nhưng xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Lời khai nhận của bị cáo phù hợp với lời khai của bị cáo, lời khai của người bị hại cùng người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và phù hợp các tài liệu, chứng cứ khác đã thu thập được trong quá trình điều tra. Khi thực hiện hành vi phạm tội, bị cáo có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự, bị cáo nhận thức hành vi của mình là vi phạm pháp luật, thấy trước được hậu quả do hành vi phạm tội gây ra nhưng vẫn thực hiện tội phạm với lỗi cố ý trực tiếp. Do đó, hành vi của bị cáo đã cấu thành tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” với tình tiết định khung tăng nặng “ Phạm tội 02 lần trở lên” theo điểm c khoản 2 Điều 355 của Bộ luật hình sự nên Viện kiểm sát truy tố bị cáo là có căn cứ.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành thật khai báo, ăn năn hối cải; khắc phục toàn bộ hậu quả; có nhân thân tốt, người bị hại xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo; gia đình bị cáo có truyền thống cách mạng bà ngoại là mẹ Việt Nam anh hùng, có hai người cậu là liệt sỹ nên cần áp dụng các tình tiết trên là tình tiết giảm nhẹ đối với bị cáo theo quy định tại điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Với đánh giá tại các đoạn [1], [2] và [3] nêu trên, đối chiếu với quy định của pháp luật, bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nên áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự xử phạt bị cáo theo mức hình phạt thấp nhất mà Kiểm sát viên đề nghị tại phiên tòa là tương xứng với hành vi của bị cáo đã thực hiện, đảm bảo được tính răn đe, giáo dục bị cáo trở thành người tốt, sống có ích cho gia đình và xã hội.

Đối với người bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ và có đơn xin vắng mặt nên căn cứ vào quy định tại Điều 292 của Bộ luật Tố tụng Hình sự, Hội đồng xét xử quyết định vẫn tiến hành xét xử vụ án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm c khoản 2 và khoản 5 Điều 355, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, khoản 1 Điều 54 Bộ luật Hình sự;

Căn cứ vào các Điều 135, 136 của Bộ luật Tố tụng Hình sự;

Căn cứ vào Điều 23 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

- Tuyên bố bị cáo Phạm Văn P phạm tội “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”.

Xử phạt bị cáo Phạm Văn P 03 (ba) năm tù, thời hạn chấp hành hình phạt tù được tính từ ngày bị cáo chấp hành án.

Phạt bổ sung: Cấm bị cáo đảm nhiệm chức danh chấp hành viên trong thời hạn 03 (ba) năm kể từ ngày chấp hành xong hình phạt.

- Về án phí:

Án phí hình sự sơ thẩm, bị cáo phải chịu số tiền là 200.000đ (hai trăm nghìn đồng – chưa nộp).

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận hoặc bản án được niêm yết.