Bản án 98/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại Điều 26, Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Ngọc H:

[2.1] Về yêu cầu trả vốn: Chị H yêu cầu bà Đ trả số tiền nợ gốc là 492.720.000 đồng xuất phát từ hợp đồng vay giữa hai bên. Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, chị H đã giao nộp Bản chính 02 văn bản lần lượt ngày 25/5/2021 và 25/8/2021 được viết trên giấy tập học sinh. Văn bản ngày 25/5/2021 thể hiện nội dung“ngày 25 tháng 5 năm 2021 Tôi tên Đó thiếu cháu D số tiền là 226.410.000, hai trăm hai mươi sáu triệu bốn trăm mươi ngàng”. Văn bản ngày 25/8/2021 thể hiện nội dung “hôm nay ngàng 25 tháng 8 năm hai ngàng 21 Tôi tên Trần Thị Đ1 có mượn của cháu nguyễn thị Ngọc H số tiền là 266.310.000 số tiền hai trăm sáu mươi sáu triệu ba trăm mười ngàng đồng”. Cuối cả 02 văn bản đều có chữ ký và chữ viết mang tên “Trần Thị Đ1”. Bà Đ chỉ thừa nhận nội D và chữ viết, chữ ký trong văn bản ngày 25/8/2021 là do bà viết và ký tên vào, đồng thời thừa nhận tên thường gọi của bà là “Trần Thị Đ1” và tên thường gọi của chị H là “D”. Tuy nhiên, bà Đ không thừa nhận chữ viết và chữ ký trong văn bản ngày 25/5/2021 là của bà. Mặc dù vậy, theo Kết luận Giám định số 821/KL-KTHS(Đ2) ngày 15/8/2022 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Tiền Giang đã kết luận “Chữ ký dạng chữ viết “Đó” và chữ viết họ tên “Trần Thị Đ1” trên tài liệu cần giám định ký hiệu A so với chữ ký dạng chữ viết “Đó” và chữ viết họ tên “Trần Thị Đ1” trên tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M1, M2 do cùng một người ký và viết ra”. Ngoài ra, mặc dù nội D biên nhận có sai sót về lỗi chính tả nhưng đã thể hiện rõ nội D bà Trần Thị Đ1 có vay của chị H số tiền 226.410.000 đồng và 266.310.000 đồng, tổng cộng 492.720.000 đồng. Bà Đ phủ nhận việc bà vay mượn của chị H số tiền 492.720.000 đồng, đồng thời cho rằng bà bị chị H ép buộc viết văn bản. Tuy nhiên, bà Đ không có bất kỳ chứng cứ nào chứng minh cho lời trình bày của bà. Mặt khác, bà Đ thừa nhận kể từ khi xác lập văn bản cho chị H cho đến khi xét xử, bà vẫn chưa trả cho chị H được khoản tiền nào. Do đó, chị H yêu cầu bà Đ trả số tiền nợ gốc 492.720.000 đồng là có cơ sở được Hội đồng xét xử chấp nhận theo quy định tại Điều 463, Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[2.2] Về yêu cầu trả lãi: Chị H cho rằng khi cho bà Đ mượn tiền, hai bên không thoả thuận lãi suất và không hẹn thời gian trả. Do đó, Hội đồng xét xử xác định hợp đồng vay giữa hai bên là hợp đồng vay không có lãi và không kỳ hạn nên lãi suất và thời gian chậm trả được xác định theo quy định tại Điều 468, Điều 357 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 5, điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm. Chị H yêu cầu áp dụng mức lãi suất 0,83%/tháng là phù hợp. Riêng thời gian tính lãi chị H yêu cầu từ ngày 25/8/2021 không phù hợp. Bởi vì, do là hợp đồng vay không kỳ hạn nên việc tính lãi suất và thời gian chậm trả nợ gốc cần xác định “thời gian hợp lý” cho việc thông báo trả nợ theo quy định tại Điều 469 Bộ luật Dân sự năm 2015 và hướng dẫn tại điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP. Chị H không chứng minh được việc chị đã thông báo cho bà Đ về việc yêu cầu thanh toán nợ, nên Hội đồng xét xử xác định ngày 13/4/2022 là ngày bà Đ được thông báo (Ngày bà Đ nhận được Thông báo về việc thụ lý vụ án của Toà án nhân dân huyện Tân Phú Đông), “thời gian hợp lý” 03 tháng là đến hết ngày 14/7/2022. Tuy nhiên, tại phiên toà người đại diện theo uỷ quyền của chị H đã thay đổi yêu cầu khởi kiện, chỉ yêu cầu bà Đ thanh toán nợ gốc và không yêu cầu trả lãi nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[3] Về thời hạn thực hiện nghĩa vụ: Bà Đ yêu cầu được trả dần số nợ 45.000.000 đồng bằng cách trả dần mỗi tháng 1.000.000 đồng cho đến khi hết nợ, nhưng không được chị H đồng ý. Xét việc xác định thời hạn thực hiện nghĩa vụ do các bên tự thỏa thuận. Việc bà Đ chậm thanh toán nợ là ảnh hưởng đến quyền lợi của bên có quyền do đó không được Hội đồng xét xử chấp nhận. Do đó, việc chị H yêu cầu bà Đ thực hiện việc trả tiền khi bản án có hiệu lực pháp luật là có cơ sở được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[4] Về chi phí giám định: Toàn bộ chi phí giám định do chị H tạm ứng. Kết quả giám định chứng minh cho yêu cầu của chị H là có căn cứ. Tuy nhiên, chị H không yêu cầu bà Đ phải thanh toán lại chi phí này nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[5] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của chị H được chấp nhận nên bà Đ phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuy nhiên, bà Đ là người cao tuổi và có đơn yêu cầu miễn nộp án phí nên được miễn nộp toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm vào điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.

[6] Xét ý kiến và đề nghị của Viện Kiểm sát phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên chấp nhận.