Bản án 97/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 09/4/2018 và lời khai của nguyên đơn trong quá trình tố tụng trình bày: Nguồn gốc phần đất hiện giữa bà và bà Lê Thị L đang tranh chấp là của cha mẹ chồng bà tên là Lê Văn Tr (chết năm 1969) và bà Nguyễn Thị T (chết năm 1974), ông Tr và bà T chết không để lại di chúc, nên bà Lê Thị V là chị lớn trong gia đình quản lý, sử dụng phần đất của cha mẹ để lại. Năm 1976, bà V đại diện các anh chị em trong gia đình cho bà L một phần đất vườn diện tích 1000m2, khi cho đất không đo đạc cụ thể mà chỉ nói là cho phần đất từ hậu chạy dài xuống tới mé sông. Do chồng bà là con út thờ cúng cha mẹ nên bà V cho vợ chồng bà phần đất nhiều hơn các anh chị em khác, khi cho đất cũng không đo đạc nên bà không biết diện tích cụ thể bao nhiêu, vợ chồng bà quản lý, sử dụng phần đất được cho đến ổn định, đến năm 1996 ông Lê Văn M là chồng bà đi kê khai, đăng ký và được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng diện tích 36,170m2. Trong quá trình sử dụng, khi chuyển đổi từ đất trồng lúa sang đất nuôi tôm, vợ chồng bà có đào phần đất làm đường xổ nước ra vào vuông tôm. Tuy nhiên, do trong thời gian xổ nước ra vào vuông tôm đường xổ bị xói mòn gây khó khăn cho việc lấy nước canh tác, hàng năm vợ chồng bà bơm đất từ vuông tôm đổ lên bờ hiện đang tranh chấp nhưng bà L không có ý kiến gì, đến năm 2017 vợ chồng bà đào đường xổ nước khác giáp với phần đất của bà L có chiều ngang 4,5m dài 27,4m cập đường xổ cũ của bà, thì bà Lê Thị L và ông Huỳnh Văn H ngăn cản và nói là phần đất của ông H và bà L, nên hai bên phát sinh tranh chấp. Nay bà khởi kiện yêu cầu bà Lê Thị L và ông Huỳnh Văn H giao trả cho vợ chồng bà phần đất qua đo đạc thực tế là 122,8m2 tại một phần thửa số 403, tờ bản đồ số 16 (bản đồ 299) và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận đã cấp cho ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L đối với phần đất tranh chấp, với lý do khi ông H kê khai đăng ký quyền sử dụng đất không có các hộ ký tên giáp ranh, không thông báo cho vợ chồng bà biết và đã kê khai cấp chồng lên phần đất của vợ chồng bà.

Bị đơn bà Lê Thị L và ông Huỳnh Văn H thống nhất trình bày: Nguồn gốc phần đất vợ chông ông, bà đang quản lý sử dụng cũng như phần đất tranh chấp có nguồn gốc của cha là cụ Lê Văn Tr (chết năm 1969) và mẹ là cụ Nguyễn Thị T (chết năm 1974), cha mẹ chết không để lại di chúc, sinh thời cha mẹ có tạo lập và để lại một phần đất nhưng không biết tổng diện tích là bao nhiêu. Sau khi cha mẹ chết, khoảng năm 1976 bà Lê Thị V là chị lớn trong gia đình nên đứng ra quản lý và chia đất cho các anh em trong gia đình khi ra sống riêng, bà V chia cho vợ chồng ông, bà một phần đất vườn diện tích 1.000m2 giáp ranh với phần đất của cha mẹ còn lại do ông M quản lý, sử dụng có hiện trạng là mương xổ nước từ sau ra trước, khi bà V chia đất cho không có đo đạc hay làm giấy tờ gì mà chỉ nói là cho phần đất 1.000m2, sau khi được cho đất vợ chồng ông, bà cất nhà ở và sử dụng đất ổn định, đến năm 1995 ông Trần Văn B là chồng bà Lê Thị V đã đứng ra kê khai, đăng ký quyền sử dụng phần đất mà bà V đã chia cho vợ chồng ông, bà do ông Huỳnh Văn H đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích là 944,5m2, vợ chồng bà đã sử dụng ổn định cho đến năm 2018 khi vợ chồng ông, bà đi lên thành phố Hồ Chí Minh làm ăn thì ở nhà bà D và ông M đào mương xổ nước trên phần đất của bà chiều ngang là 4,5m dài 27,4m, những người ở gần nhà gọi điện thoại cho cho biết, vợ chồng về ngăn cản nên bà D mới nộp đơn khởi kiện bà. Nay bà Nguyễn Thị D khởi kiện yêu cầu vợ chồng bà giao trả phần đất qua đo đạc thực tế là 122,8m2 và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận đã cấp cho ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L đối với phần đất tranh chấp thì bà không đồng ý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị V, Lê Thị H, Lê Thị H, Lê Thị X và Lê Văn M thống nhất xác định: Nguồn gốc phần đất bà D và bà L đang sử dụng và phát sinh tranh chấp là của cha mẹ chết để lại. Năm 1976, bà Lê Thị V là chị thứ 5 trong gia đình đứng ra chia đất cho anh em bà. Trong đó bà V chia cho bà L phần đất là 1000m2, khi cho đất thì không có đo đạc mà chỉ nói là cho phần đất cất nhà ở, bà L đã sử dụng ổn định cho đến nay và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nay bà D khởi kiện yêu cầu bà L giao trả phần đất qua đo đạc thực tế là 122,8m2 là không đúng, vì đây là đất của cha mẹ chia cho bà L. Nay các ông, bà không khiếu nại hay ý kiến gì về việc bà V đứng ra chia đất cho bà L trước đây và cũng không có yêu cầu gì đối với phần đất này.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn M trình bày: Ông M thống nhất với lời trình bày và yêu cầu của bà Nguyễn Thị D, sau khi cha mẹ chết bà V là chị đứng ra chia đất cho anh em, trong đó có bà L thì ông và anh em đều thống nhất không có ý kiến gì, tuy nhiên vị trí đất bà V chia cho bà L tính từ hậu đất chạy dài đến mé sông chứ không phải là cặp lộ như hiện nay. Nếu đo tính từ mé lộ thì đã lấn qua đất của ông, hiện trạng ranh đất trước đây có con mương xổ nước từ sau ra sông do ông quản lý sử dụng, nhưng giáp mương bên phần đất bà L ông vẫn còn đất, năm 2018 ông đào mương xổ nước trên phần đất của ông giáp với phần đất bà L thì bà L ngăn cản, nên ông yêu cầu bà L và ông H giao trả phần đất đo đạc thực tế diện tích 122,8m2 cho vợ chồng ông.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Bùi Thị T trình bày: Bà không biết việc bà V chia đất cho bà L như thế nào, sau khi chồng bà chết năm 1972 thì bà đi nơi khác sinh sống cho đến nay và đã có gia đình riêng. Nay bà D khởi kiện yêu cầu bà L giao trả đất thì bà không có ý kiến, yêu cầu gì.

Đại diện Ủy ban nhân dân huyện Đ trình bày: Phần đất tranh chấp giữa bà Nguyễn Thị D và bà Lê Thị L có diện tích 122,8 m2 tại một phần thửa số 28 và một phần thửa số 29, tờ bản đồ số 23, theo bản đồ địa chính chính quy năm 2006, phần đất tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L. Tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L đúng trình tự, thủ tục tại thời điểm cấp giấy.

Từ nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2021/DS-ST ngày 24/5/2021 của Tòa án nhân dân huyện Đ đã quyết định:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị D đối với bà Lê Thị L về việc tranh chấp quyền sử dụng đất diện tích 122,8m2, tại một phần thửa số 28 và một phần thửa số 29, tờ bản đồ số 23 (bản đồ địa chính chính quy năm 2006), tọa lạc tại ấp L, xã T, huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu, được Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp chứng nhận quyền sử dụng cho hộ ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L và không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị D về việc yêu cầu hủy một phần đất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ bà Lê Thị L và ông Huỳnh Văn H đối với phần đất diện tích 122,8m2.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 04/6/2021, bà Nguyễn Thị D có đơn kháng cáo, yêu cầu cấp phúc thẩm xử hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà và hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông H, bà L. Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của bà D vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bạc Liêu phát biểu quan điểm về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm và nội dung vụ án:

- Về thủ tục tố tụng: Thông qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm xét xử thấy rằng Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa, các Thẩm phán, Thư ký phiên tòa và các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, nên Kiểm sát viên không có ý kiến bổ sung thêm phần thủ tục tố tụng.

- Về nội dung: Căn cứ tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và qua kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm, có đủ cơ sở xác định phần đất tranh chấp bà L, ông H đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quá trình sử dụng đất vợ chồng bà D đã đào mương xổ nước trên phần đất của vợ chồng bà L. Do đó, cấp sơ thẩm xử bác yêu cầu của bà D là có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị D, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2021/DSST ngày 24/5/2021 của Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Tranh chấp giữa bà D và bà L là tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu, theo khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Những người vắng mặt tại phiên tòa đều có đơn xin xét xử vắng mặt và có người đại diện theo ủy quyền, nên căn cứ khoản 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự tiếp tục xét xử vụ án.

- Cạnh hướng Đông giáp phần đất bà Nguyễn Thị D đang sử dụng có số đo 4,5m;

- Cạnh hướng Tây giáp lộ bê tông có số đo 4,5m;

- Cạnh Hướng Nam giáp phần đất bà Nguyễn Thị D đang sử dụng có số đo 27,4m;

- Cạnh hướng Bắc giáp phần đất bà Lê Thị L đang sử dụng có số đo 27,4m.

Theo bảng trích đo thửa đất tranh chấp do Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh huyện Đ lập ngày 31/3/2021 xác định phần đất tranh chấp diện tích 122,8m2 có 3,9m2 thuộc một phần thửa 29, tờ bản đồ số 23 và diện tích 118,9m2 thuộc một phần thửa 28, tờ bản đồ số 23. Tại công văn số 3009/UBND ngày 19/10/2020 của Ủy ban nhân dân huyện Đ xác định trình tự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Huỳnh Văn H và bà Lê Thị L đúng theo quy định pháp luật tại thời điểm cấp.

Do đó, cấp sơ thẩm xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà D đòi bà L, ông H giao trả phần đất diện tích 122,8m2 và không chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông H, bà L là có căn cứ, phù hợp pháp luật. Trong thời gian chuẩn bị xét xử cũng như tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của bà D không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ nào mới chứng minh phần đất tranh chấp là của mình nên cấp phúc thẩm không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của bà D, cần giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2021/DS-ST ngày 24/5/2021 của Tòa án nhân huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị D, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 54/2021/DS-ST ngày 24/5/2021 của Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu.

Căn cứ khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 92; khoản 1 Điều 157; khoản 1 Điều 158; khoản 1 Điều 165; khoản 1 Điều 166; Điều 294; khoản 3 Điều 296 Bộ luật Tố tụng Dân sự; các Điều 99; khoản 1 Điều 203 Luật đất đai năm 2013; điểm đ khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị D đòi bà Lê Thị L và ông Huỳnh Văn H giao trả phần đất diện tích 122,8m2, thuộc một phần thửa số 28 và một phần thửa số 29, tờ bản đồ số 23 (bản đồ địa chính chính quy năm 2006), tọa lạc tại ấp L, xã T, huyện Đ, tỉnh Bạc Liêu; phần đất có vị trí, số đo các cạnh như sau:

- Cạnh hướng Đông giáp phần đất bà Nguyễn Thị D đang sử dụng có số đo 4,5m;

- Cạnh hướng Tây giáp lộ bê tông có số đo 4,5m;

- Cạnh Hướng Nam giáp phần đất bà Nguyễn Thị D đang sử dụng có số đo 27,4m;

- Cạnh hướng Bắc giáp phần đất bà Lê Thị L đang sử dụng có số đo 27,4m.

2. Không chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị D yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ ông Huỳnh Văn H đối với phần đất diện tích 122,8m2 tại một phần thửa số 28, thửa 29, tờ bản đồ số 23.

3. Chi phí thẩm định, định giá tài sản là 8.796.000.000 đồng, bà Nguyễn Thị D phải chịu toàn bộ, bà Nguyễn Thị D đã nộp xong.

4. Án phí dân sự sơ thẩm, phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị D được miễn toàn bộ.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.