Bản án 93/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Pờ Cà P bắt đầu sử dụng và nghiện ma túy từ tháng 11/2022. Ngày 08/11/2023, P đăng ký điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại điểm trạm y tế số 1, xã Pa Ủ, tỉnh Lai Châu và duy trì đến thời điểm bị phát hiện (ngày 28/10/2025).

Trong quá trình tham gia điều trị Methadone, P không quyết tâm từ bỏ ma túy, vi phạm quy trình điều trị và tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, cụ thể là Heroine.

Khoảng 18 giờ ngày 27/10/2025, trên đường đi làm về nhà P tại bản Lạ Pê, xã Pa Ủ khi P đang đi bộ trên đường thuộc khu vực bản Lạ Pê, P gặp một người đàn ông lạ mặt đang sử dụng Heroine (hít) trong bụi cây ven đường. Tại đây, P xin người đàn ông cho sử dụng cùng và được người đàn ông này đồng ý cho P sử dụng ma túy (hít). Sau khi sử dụng ma túy xong, P tiếp tục đi bộ về nhà, còn người đàn ông trên tiếp tục ở lại sử dụng ma túy, sau này người đàn ông này đi đâu, làm gì P không biết.

Đến ngày 28/10/2025 để kiểm tra việc chấp hành các quy định khi tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone đối với Pờ Cà P. Công an xã Pa Ủ đã phối hợp với cán bộ y tế tại điểm trạm y tế số 1 xã Pa Ủ tiến hành test nhanh ma túy trong nước tiểu đối với Pờ Cà P. Kết quả, xác định P dương tính với chất ma túy, thuộc nhóm (MOP). Tại đây, P khai nhận toàn bộ hành vi sử dụng trái phép chất ma túy như đã nêu trên. Sau đó, Công an xã Pa Ủ tiến hành lập biên bản sự việc ghi nhận, thu mẫu nước tiểu của P niêm phong và gửi đi giám định chất ma túy cùng các chất chuyển hóa của chất ma túy theo quy định.

Tại bản kết luận giám định số 3083/KL-KTHS ngày 03/11/2025 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Thọ kết luận:

“Trong mẫu nước tiểu thu của Pờ Cà P gửi đến giám định có chất ma túy, loại: Morphine.

* Morphine là chất ma túy nằm trong Danh mục IIA, số thứ tự 55, Nghị định 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ.

* Morphine là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể."

Tại bản Cáo trạng số: 88/CT-VKS-KV4 ngày 30 tháng 01 năm 2026 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 - Lai Châu đã truy tố bị cáo Pờ Cà P về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Điều luật quy định như sau:

Điều 256a. Tội sử dụng trái phép chất ma túy

1. Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

a) Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;

.....................

Tại phiên tòa hôm nay Viện kiểm sát vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố đối với bị cáo Pờ Cà P theo bản cáo trạng và đưa ra các căn cứ, chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ cùng các lời khai nhận tội của bị cáo tại Cơ quan điều tra và tại phiên tòa hôm nay, vị đại diện VKS khẳng định bị cáo đã phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” và đề nghị HĐXX áp dụng điểm a, khoản 1, Điều 256a; các điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38, Điều 50 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; điểm đ, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội. Tuyên bố bị cáo Pờ Cà P phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” xử phạt bị cáo mức án từ 02 năm đến 02 năm 03 tháng tù. Miễn án phí Hình sự sơ thẩm cho bị cáo cáo (vì bị cáo là người dân tộc thiểu số, đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn).

Vật chứng của vụ án: Mẫu nước tiểu thu của Pờ Cà P đã được sử dụng toàn bộ làm mẫu vật giám định, không hoàn lại. Đối với chất ma túy loại Heroine và dụng cụ sử dụng ma túy, không thu giữ được do không xác định được người đã cho P sử dụng và không xác định được vị trí P sử dụng ma túy, do đó không đề cập xử lý.

Về ý kiến của người bào chữa cho bị cáo đã đưa ra một số luận cứ bào chữa cho bị cáo và đề nghị HĐXX xem xét áp dụng một số tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm i, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 BLHS đề nghị xử phạt bị cáo ở mức thấp nhất của khung hình phạt. Đề nghị miễn án phí cho bị cáo (vì bị cáo là người dân tộc thiểu số, đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, là hộ nghèo).

Về phía bị cáo, tại phiên tòa ngày hôm nay bị cáo khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung bản cáo trạng đã truy tố đối với bị cáo là đúng người, đúng tội không oan sai và bị cáo không có ý kiến tranh luận.

Lời nói sau cùng của bị cáo tại phiên tòa hôm nay: Bị cáo nhận thức được việc sử dụng trái phép chất ma túy là vi phạm pháp luật, đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Xét lời khai nhận của bị cáo Pờ Cà P trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa ngày hôm nay, bị cáo khai nhận rằng: Lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, bị cáo không hề bị bức cung, nhục hình; các biên bản lấy lời khai, biên bản hỏi cung của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát, bị cáo được nghe đọc lại và tự nguyện điểm chỉ và bị cáo thừa nhận đã sử dụng trái phép chất ma túy vào ngày 27/10/2025. Hội đồng xét xử thấy rằng lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra là tự nguyện, khách quan; biên bản, tài liệu điều tra được thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng Hình sự. Như vậy, lời khai nhận của bị cáo hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án cũng như nội dung bản Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 - Lai Châu đã truy tố.

Xét quan điểm luận tội của Kiểm sát viên và ý kiến của bị cáo, Hội đồng xét xử thấy rằng: Tại phiên tòa hôm nay, Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lai Châu tham gia phiên tòa đã đưa ra các căn cứ chứng minh về hành vi phạm tội của bị cáo, căn cứ vào các tài liệu chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ, căn cứ Kết luận giám định số 3083/KL-KTHS ngày 03/11/2025 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Thọ kết luận:“Trong mẫu nước tiểu thu của Pờ Cà P gửi đến giám định có chất ma túy, loại: Morphine. Do đó Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Bị cáo Pờ Cà P là đối tượng đang trong thời gian điều trị nghiện bằng thuốc thay thế Methadone theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy. Ngày 27/10/2025, P có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bản Lạ Pê, xã Pa Ủ, tỉnh Lai Châu. Ngày 28/10/2025, Công an xã Pa Ủ, tỉnh Lai Châu phối hợp với cán bộ y tế tại điểm trạm Y tế số 1, xã Pa Ủ tiến hành kiểm tra, test nhanh chất ma túy đối với Pờ Cả P và lấy mẫu nước tiểu gửi giám định. Kết quả giám định xác định trong mẫu nước tiểu của Pờ Cà P có chất ma túy, loại Morphine (Morphine là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể người). Do đó bị cáo Pờ Cà P đã phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

Về nhân thân: Bị cáo chưa tiền án, tiền sự, bị cáo là người nghiện chất ma túy.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bị cáo là người dân tộc thiểu số, sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, không đi học nên nhận thức về pháp luật còn hạn chế, gia đình bị cáo thuộc hộ nghèo, khó khăn đã được Ủy ban nhân dân xã xác nhận. Đây là những tình tiết xem xét giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo điểm i, s khoản 1, 2 Điều 51 BLHS.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào theo quy định tại Điều 52 BLHS.

Bị cáo Pờ Cà P là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Hành vi nêu trên của bị cáo là ít nghiêm trọng, nhưng gây nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chính sách quản lý đặc biệt về các chất ma tuý của Nhà nước, làm ảnh hưởng xấu tới trật tự trị an, an toàn xã hội tại địa phương. Bị cáo biết rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện. Hành vi Sử dụng trái phép chất ma túy khi đang trong thời gian điều trị nghiện bằng thuốc thay thế Methadone theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy đã đủ yếu tố cấu thành tội "Sử dụng trái phép chất ma túy" theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Vì vậy quan điểm của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa về tội danh, mức hình phạt và các vấn đề khác liên quan là hoàn toàn có cơ sở, phù hợp với tính chất, mức độ cũng như hành vi phạm tội của bị cáo nên cần chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a, khoản 1, Điều 256a; điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38; Điều 50 Bộ luật Hình sự 2015 (Sửa đổi, bổ sung năm 2025); Khoản 2 Điều 135; Khoản 2 Điều 136; Điều 331; Điều 333 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025). Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội.

1. Tuyên bố bị cáo Pờ Cà P phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”.

2. Xử phạt bị cáo Pờ Cà P 02 (hai) năm tù. Thời hạn tù được tính từ ngày bị cáo bị bắt giam ngày 13/11/2025.

3. Án phí: Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

4. Quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án./.