Bản án 88/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 30 tháng 01 năm 2023 cùng các lời khai tiếp theo cũng như tại phiên tòa nguyên đơn anh Q và người đại diện theo ủy quyền của anh Q trình bày:

Năm 2021 anh Q có nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Nguyễn Văn T2 là thửa đất số 59 tờ bản đồ số 11, diện tích là 5.000m2; địa chỉ: Thôn T, xã L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), nay là thôn T, xã T, tỉnh Phú Thọ. Sau khi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất anh vẫn để trống không canh tác gì. Đến tháng 12/2022, anh mới canh tác và trồng cây dược liệu trên đất. Thửa đất này giáp ranh với thửa đất số 23, tờ bản đồ 11, của hộ gia đình nhà anh Trần Văn Q2 và thửa đất số 60 của hộ gia đình anh Nguyễn Văn Đ (chú ruột của ông Q).

Sau đó anh Q2 có chuyển nhượng lại thửa đất này cho gia đình ông T, bà P. Quá trình ông T, bà P canh tác có thuê máy xúc san gạt, hạ cốt nền làm mất hiện trạng và ranh giới thửa đất. Sau khi sử dụng đất, đo đạc và đối chiếu với hiện trạng, anh Q thấy nhà mình bị thiếu diện tích so với diện tích được cấp trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) khoảng 1.143,5m2. Anh Q có làm đơn ra UBND xã L (cũ) và được UBND xã L làm biên bản hòa giải với nội dung chia đôi diện tích phần thiếu của nhà anh Q. Anh Q không đồng ý với nội dung hòa giải của xã, nên anh làm đơn khởi kiện lên Tòa án nhân dân huyện Lập Thạch (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11) đề nghị Tòa án giải quyết buộc ông Lại Hữu T, bà Vũ Thị P và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Trần Văn Q2 di dời tài sản để trả lại diện tích đất đã lấn chiếm của nhà anh khoảng 1.125,4m2.

Bị đơn ông Lại Hữu T (ông T đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của bà Vũ Thị P) trình bày:

Vào tháng 3 năm 2021 gia đình ông có nhận chuyển nhượng của gia đình anh Trần Văn Q2, diện tích đất rừng theo GCNQSDĐ là 8.606,2m2; địa chỉ thửa đất thuộc thôn T, xã L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã T, tỉnh Phú Thọ), theo như biên bản giao đất lâm nghiệp năm 1996 thì phần diện tích đất gia đình ông nhận chuyển nhượng là 1ha.

Trước khi gia đình ông nhận chuyển nhượng, gia đình anh Q2 đưa gia đình ông đi chỉ rõ ranh giới, mốc giới hiện trạng trên mặt đất bằng rãnh mương nhỏ. Đến tháng 2/2022 gia đình ông có hạ cốt, san nền rồi trồng cây ba kích. Trong thời gian đó không có ai tranh chấp gì, đầu năm 2023 gia đình anh Q khởi kiện cho rằng gia đình ông lấn chiếm đất của gia đình anh Q, ông có mời anh Trần Văn Q2 đến, thì anh Q2 khẳng định không có việc lấn chiếm, sau đó gia đình anh Q đo đạc và chôn cọc bê tông làm mốc giới lấn sâu sang đất của gia đình ông, theo mốc giới cũ khoảng hơn 10m. Gia đình ông không đồng ý. Vì vậy hiện nay gia đình ông vẫn chưa sang tên chuyển nhượng được vì đất có tranh chấp.

Nay anh Q khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông T di dời tài sản để trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 1.125,4m2. Ông không đồng ý vì ông không lấn chiếm đất của gia đình anh Q.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Trần Văn Q2 (anh Q2 đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của chị T1) trình bày:

Trước đây đồi Chuyền Đài có tổng diện tích là 2ha. Năm 1996 Nhà nước có chủ trương giao đất rừng cho các hộ dân trông nom, chăm sóc, gia đình anh và gia đình ông Nguyễn Văn T3 được giao mỗi người 1/2 quả đồi Chuyền Đài, bố anh (là ông V) là người nhận bàn giao đất rừng với diện tích 1ha, gia đình ông T3 được giao 1ha. Sau khi được giao đất rừng, gia đình anh trông nom, chăm sóc đến năm 1997 thì ông V chết, anh tiếp tục trồng trọt, trông nom cho đến năm 2013 thì gia đình anh được UBND huyện L (cũ) cấp GCNQSDĐ đứng tên vợ chồng ông Q2, bà T1 diện tích 8.606,2m2. Năm 2021, do không có nhu cầu canh tác, nên vợ chồng anh đã chuyển nhượng diện tích đất rừng nêu trên cho vợ chồng ông T, bà P, hai bên đã làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chưa sang tên GCNQSDĐ.

Còn đối với phần diện tích đất rừng của gia đình ông T3 được giao, sau đó gia đình ông T3 đã chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn Đ1, gia đình ông Nguyễn Văn Đ1 lại chuyển nhượng cho ông T2 (O) cụ thể vào ngày tháng năm nào anh Q2 không rõ. Cho đến năm 2021 nhà ông T2 (O) chuyển cho nhà anh Q đang sử dụng hiện nay. Việc gia đình anh Q bị thiếu đất thì gia đình anh Q phải yêu cầu Nhà nước trả đất, chứ không thể đòi của gia đình ông T, bà P được vì gia đình ông T, bà P không lấn chiếm. Gia đình anh được Nhà nước giao đất từ năm 1996, cho đến nay và cùng các chủ rừng cũ không ai có ý kiến gì, ai có ranh giới mốc giới đến đâu thì cứ sử dụng đến đó. Thời gian Nhà nước đo đạc để làm GCNQSDĐ không báo cho gia đình anh được biết, để chỉ ranh giới nên diện tích giấy chứng nhận và hồ sơ giao đất không khớp với nhau cụ thể hồ sơ giao đất năm 1996 là 1ha, GCNQSDĐ diện tích là 8.606,2m2.

Nay anh Q khởi kiện yêu cầu ông T, bà P phải di dời tài sản trên phần đất đang tranh chấp, để trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 1.125,4m2. anh không đồng ý vì ông T, bà P không lấn chiếm đất của anh Q.

Với nội dung trên, tại bản án dân sự sơ thẩm số: 46/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 Tòa án nhân dân Khu vực 11, tỉnh Phú Thọ đã quyết định.

Căn cứ Điều 164, 166, 175 Bộ luật dân sự năm 2015; Khoản 9 Điều 26; Điều 35; Điều 39; Điều 147; Điều 157; Điều 158; Điều 165; Điều 166; Điều 227; Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 166; 170; 203 Luật đất đai năm 2013 và Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Văn Q: Buộc ông Lại Hữu T, bà Vũ Thị P phải di dời tài sản trên phần đất đang tranh chấp có diện tích 1.037,8m2 để trả lại cho vợ chồng anh Nguyễn Văn Q 1.037,8m2 (tài sản trên đất gồm toàn bộ cây Ba kích và 03 cây Gáo), đất được giới hạn bởi các điểm (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 1), (Theo sơ đồ hiện trạng thửa đất và tài sản gắn liền trên đất theo quyết định của Tòa án).

Ngoài ra quyết định còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 03/10/2025 ông Lại Hữu T và anh Trần Văn Q2 có đơn kháng cáo, đề nghị sửa bản án sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tại phiên tòa phúc thẩm đại diện của ông T đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Ngày 08/10/2025 anh Nguyễn Văn Q có đơn kháng cáo, đề nghị hủy một phần bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ phát biểu quan điểm tại phiên tòa về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án. Đối với Hội đồng xét xử phúc thẩm, thư ký phiên tòa tuân thủ đầy đủ, đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự; nguyên đơn chấp hành đúng quy định của pháp luật, bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không chấp hành đúng quy định của pháp luật.

Về đường lối, đề nghị Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của anh Q2; căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, sửa bản án Dân sự sơ thẩm số: 46/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 11 – Phú Thọ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên Tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Đối với anh Q2 có đơn kháng cáo, được Tòa án triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vắng mặt không có lý do, căn cứ khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự hội đồng xét xử phúc thẩm đình chỉ xét xử đối với kháng cáo của anh Q2.

Đến năm 2021, vợ chồng anh T2, chị O chuyển nhượng cho vợ chồng anh Q, chị H1 toàn bộ thửa đất trên với diện tích 15.440,2m2. Tháng 5 năm 2022, vợ chồng anh Q, chị H1 chuyển nhượng cho vợ chồng anh Đ 10.440,2m2 đất, gia đình anh Q còn lại 5.000m2, ngày 30/6/2022 vợ chồng anh Q được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp GCNQSDĐ thửa đất số 59, tờ bản đồ số 11, diện tích là 5.000m2. Phía anh Q trình bày khi làm thủ tục cấp GCNQSDĐ không đo đạc nên anh không biết phần đất anh đang sử dụng bị thiếu.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của anh Trần Văn Q2.

Căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của anh Nguyễn Văn Q; Chấp nhận một phần kháng cáo của ông Lại Hữu T, sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 46/2025/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Phú Thọ.

Áp dụng các Điều 164, 166 và 175 của Bộ luật dân sự năm 2015; Khoản 9 Điều 26, các Điều 35, 39, 147, 157, 158, 165, 166, 227 và 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 166, 170 và 203 Luật đất đai năm 2013; Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Nguyễn Văn Q: Buộc ông Lại Hữu T, bà Vũ Thị P phải di dời tài sản (gồm toàn bộ cây Ba kích) và trả lại cho vợ chồng anh Nguyễn Văn Q và chị Lại Thị Ngân H2 diện tích 856,4m2 đất, thửa số 59, tờ bản đồ 21; địa chỉ tại thôn Đ, xã L, huyện L, tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay là xã L, tỉnh Phú Thọ). Diện tích 856,4m2 đất được giới hạn bởi các điểm 1, 2, 3, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 1 (có sơ đồ kèm theo).

2. Về chi phí tố tụng: Anh Nguyễn Văn Q tự nguyện chịu toàn bộ chi phí xem xét thẩm định và định giá tài sản số tiền 14.391.000đ; xác nhận tại cấp sơ thẩm anh Q đã nộp đủ và chi phí xong.

3. Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Anh Nguyễn Văn Q không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, được hoàn trả lại số tiền 5.000.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000300 ngày 07/5/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lập Thạch (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11- Phú Thọ).

- Anh Nguyễn Văn Q phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0003966 ngày 21/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Phú Thọ; xác nhận anh Q đã nộp đủ án phí phúc thẩm.

- Miễn án phí sơ thẩm cho ông Lại Hữu T; bà Vũ Thị P phải chịu 642.000đ án phí sơ thẩm.

- Anh Trần Văn Q2 phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0003354 ngày 13/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Phú Thọ; xác nhận anh Q2 đã nộp đủ án phí phúc thẩm.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

5. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./. THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Duy Sơn

Nguyễn Thị Thu Hiền

Nguyễn Xuân Trọng