Bản án 87/2023/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 10/3/2022 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn ông Võ Văn U (đồng thời là người đại diện theo ủy quyền là anh Võ Minh P, chị Võ Thị Bé T) trình bày:

Thửa đất 25, tờ bản đồ 28, diện tích 521,2m2, mục đích sử dụng CN, tọa lạc tại ấp 5A, thị trấn G (G, B) thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ gia đình ông, do ông là chủ hộ đại diện đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được UBND huyện G cấp vào ngày 24/12/2002.

Thửa đất 25 có vị trí nằm phía trong, bị vây bọc bởi các thửa đất khác. Gia đình ông muốn đi ra lộ công cộng phải đi qua thửa đất 7, tờ bản đồ 42 của bà Phạm Thị Lan. Lối đi hiện ông yêu cầu mở mặc dù thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Lan, nhưng gia đình ông đã sử dụng trên 50 năm. Trước đây, do thửa đất 7 để trống nên xe lôi qua lại rất thuận tiện; sau này gia đình bà L cất nhà ở. Đến năm 2021, do nước đọng, ngập lối đi nên gia đình ông xin bà L cho đổ đá xanh trên lối đi nhưng bà L không đồng ý, từ đó hai bên phát sinh tranh chấp. Sau đó, bà L xây trụ hàng rào thu hẹp lối đi, chỉ chừa chiều ngang khoảng 0,5m, gia đình ông qua lại rất khó khăn.

Lối đi trên là lối đi duy nhất, thuận tiện nhất cho gia đình ông, ngoài lối đi này, gia đình ông không còn lối đi nào khác nên. Do đó ông yêu cầu bà L mở lối đi có diện tích 8,1m2, chiều cao 2,5m thuộc một phần thửa đất 07, tờ bản đồ 42. Ông đồng ý đền bù giá trị đất và tài sản trên đất theo quy định pháp luật nếu yêu cầu khởi kiện được chấp nhận.

Ông đồng ý bản vẽ ngày 12/12/2022 và biên bản định giá ngày 01/12/2022 làm cơ sở giải quyết vụ án, không yêu cầu đo đạc, định giá lại.

Theo đơn khởi kiện ngày 10/3/2022 và trong quá trình tố tụng, nguyên đơn ông Phạm Minh Tâm trình bày:

Trên thửa đất 25, tờ bản đồ 28, diện tích 521,2m2 mục đích sử dụng CN, tọa lạc tại ấp 5A, thị trấn G (G, B) của ông U, có căn nhà của ông cất trên diện tích đất 133m2. Phần đất trên do ông nhận chuyển nhượng từ ông U vào năm 1994. Phần lối đi trên thửa đất 7 của bà Lan, gia đình ông sử dụng cùng với gia đình ông U từ năm 1994. Đến năm 2021, bà L mới xây trụ rào thu hẹp lại lối đi trên.

Tuy nhiên, do diện tích đất ông nhận chuyển nhượng từ ông U chưa được sang tên quyền sử dụng đất, căn nhà của ông trên đất cũng chưa đăng ký quyền sở hữu nên ông rút lại yêu cầu khởi kiện tranh chấp quyền về lối đi qua với bà Lan.

Theo bản tự khai ngày 17/6/2022 và trong quá trình tố tụng, bị đơn bà Phạm Thị Ltrình bày:

Bà là chủ sử dụng thửa đất số 7, tờ bản đồ 42, diện tích 132m2, mục đích sử dụng đất ở tại đô thị, do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 10/02/2020. Thửa đất 7 có vị trí phía ngoài giáp đường công cộng, phía trong giáp thửa đất 25, tờ bản đồ 28 của hộ gia đình ông U.

Thửa đất số 7 có nguồn gốc của bà Trần Thị Trích (mẹ của bà, chết năm 2021), chuyển quyền lại cho bà vào năm 2020. Trên thửa đất này thực tế không có lối đi chính thức mà chỉ là lối đi tự phát do các nguyên đơn tự ý sử dụng. Do các nguyên đơn là hàng xóm sống lận cận nên gia đình bà cho đi tạm. Trong đó, gia đình ông U sử dụng khoảng 30 năm, gia đình ông Tâm sử dụng khoảng 28 năm (từ năm 1994).

Hiện trạng thửa đất 7 trước đây là đất trống. Sau này gia đình bà có cất nhà ở trên đất. Năm 2021, gia đình ông U xin bà cho đổ đá xanh trên đất tranh chấp. Mặc dù bà không đồng ý nhưng gia đình ông U vẫn tự ý thực hiện nên hai bên phát sinh tranh chấp. Sau đó, bà xây trụ làm hàng rào, chỉ chừa lại một phần cho các nguyên đơn đi tạm có chiều ngang khoảng 0,6m.

Bà thừa nhận từ trước đến nay, nguyên đơn chỉ sử dụng lối đi trên thửa đất số 7 và không có đồng thời sử dụng lối đi nào khác. Tuy nhiên do đất của bà quá nhỏ, diện tích chung của cả thửa chỉ có 132m2, cạnh ngoài giáp lộ công cộng là 9,05m, cạnh trong giáp thửa 25 của ông U là 5,41m, nếu mở rộng lối đi theo yêu cầu khởi kiện của ông U sẽ ảnh hưởng nhiều đến quyền lợi hợp pháp của bà. Trong khi đó, giáp với thửa đất số 7 là thửa đất số 8 cũng có hiện trạng là đất trống, mặc dù đã có hàng rào riêng biệt nhưng ông U vẫn có thể thương lượng với chủ sử dụng đất để mở lối đi. Do đó, bà không đồng ý mở lối đi theo yêu cầu khởi kiện của ông U với diện tích 8,1m2 thuộc thửa 7b, 7c, chỉ đồng ý cho ông U đi tạm trên phần diện tích 7,4m2 thuộc thửa 7c, chiều cao 2,5m nhưng sau này cũng sẽ rào lại khi có nhu cầu sử dụng đất.

Bà đồng ý bản vẽ ngày 12/12/2022 và biên bản định giá ngày 01/12/2022 làm cơ sở giải quyết vụ án, không yêu cầu đo đạc, định giá lại.

* Trong quá trình tố tụng, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị C và chị Võ Thị Minh T1 trình bày: thống nhất với trình bày của ông U, đồng ý bản vẽ ngày 19/10/2022 và biên bản định giá ngày 29/9/2022 làm cơ sở giải quyết vụ án, không yêu cầu đo đạc, định giá lại.

* Trong quá trình tố tụng, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn L và bà Nguyễn Minh H trình bày: trên phần lối đi hiện nguyên đơn tranh chấp có tài sản của ông bà là hàng rào và trụ bê tông cốt thép (phía trên hàng rào). Ông bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông U.

Tại phiên tòa:

- Ông Võ Văn U (đồng thời là người đại diện theo ủy quyền là anh Võ Minh P, chị Võ Thị Bé T) giữ nguyên trình bày, yêu cầu bà L mở lối đi có diện tích 8,1m2, chiều cao 4m thuộc thửa 7c, 7b, tờ bản đồ 42. Ông đồng ý đền bù giá trị đất tranh chấp cho bà L số tiền là 27.000.000 đồng, đền bù giá trị tài sản trên đất tranh chấp cho ông L và bà H số tiền là 3.000.000 đồng.

- Bà Phạm Thị L giữ nguyên trình bày, không đồng ý mở lối đi theo yêu cầu khởi kiện của ông U, chỉ đồng ý cho ông U đi tạm trên phần diện tích 7,4m2 thuộc thửa đất 7c nhưng sau này cũng sẽ rào lại khi có nhu cầu sử dụng đất.

- Bà Lê Thị C, chị Võ Thị Minh T1 giữ nguyên trình bày, thống nhất với trình bày của ông U.

- Ông Phạm Minh Tâm, ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H vắng nhưng có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt.

Quan điểm của Viện kiểm sát:

- Về thủ tục: sau khi nhận đơn khởi kiện; các tài liệu, chứng cứ kèm theo và xem xét có đủ điều kiện thụ lý; Tòa án đã tiến hành thủ tục thụ lý vụ án theo đúng quy định so với Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án đã thực hiện đúng, đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn của mình trong giai đoạn chuẩn bị xét xử theo quy định tại các điều 204, 97, 205, 208, 209, 210, 211 Bộ luật Tố tụng dân sự. Thời hạn chuẩn bị xét xử đảm bảo theo quy định tại Điều 203 Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử tiến hành các hoạt động tố tụng theo đúng quy định chung về phiên tòa sơ thẩm, thủ tục bắt đầu phiên tòa, tranh tụng tại phiên tòa…. Như vậy, Hội đồng xét xử thực hiện đúng quy định tại các điều 239, 243, 247, 248, 249, 258, 260 Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Thư ký phiên tòa đã thực hiện các công việc chuẩn bị khai mạc phiên tòa và các nhiệm vụ, quyền hạn của mình đúng quy định tại Điều 237 Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Nguyên đơn ông Phạm Minh Tâm và ông Võ Văn U (đồng thời đại diện theo ủy quyền của những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chị Võ Thị Bé T, anh Võ Minh P) đã tuân thủ và thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại các điều 70, 71, 73 Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Bị đơn bà Phạm Thị Lđã tuân thủ và thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại các điều 70, 72 Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị C, chị Võ Thị Minh T1, ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng theo quy định tại các điều 70, 73 Bộ luật Tố tụng dân sự và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. Ngày 01/12/2023, ông L, bà H yêu cầu giải quyết vắng mặt, phù hợp quy định tại Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: căn cứ Điều 254 Bộ luật Dân sự; Điều 171 Luật Đất đai; Điều 217 Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử:

+ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Võ Văn U. Buộc bà Phạm Thị Lmở cho ông Võ Văn U lối đi đo đạc thực tế diện tích 8.1 m2 (thửa 7b + 7c), chiều cao 04 mét, tờ bản đồ số 42, tại ấp 5A, thị trấn G (G, B), do bà Phạm Thị Lđứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Buộc bà Phạm Thị Lan, ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H di dời hoặc phá bỏ hàng rào và trụ bê tông cốt thép (phía trên hàng rào) trên thửa đất số 7, tờ bản đồ số 42 để mở lối đi cho ông Võ Văn U. Buộc ông Võ Văn U trả cho bà Phạm Thị Lgiá trị đất số tiền 27.000.000 đồng và trả cho ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H giá trị tài sản (hàng rào, trụ bê tông cốt thép) số tiền 3.000.000 đồng.

+ Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Minh Tâm về việc yêu cầu bà Phạm Thị Lmở lối đi trên thửa đất số 7, tờ bản đồ số 42, tại ấp 5A, thị trấn G (G, B).

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Qua nghiên cứu toàn bộ các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và thẩm tra công khai các chứng cứ tại phiên tòa, qua kết quả tranh luận, Hội đồng xét xử nhận định:

Về thủ tục tố tụng: tại phiên toà, nguyên đơn ông Phạm Minh Tâm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu xét xử vắng mặt. Do đó, việc đưa vụ án ra xét xử là phù hợp với quy định tại các điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: theo đơn khởi kiện, trong quá trình tố tụng và tại phiên tòa, ông Võ Văn U yêu cầu bà Phạm Thị L mở lối đi qua đo đạc thực tế có diện tích 8.1m2 (thửa 7b, 7c), chiều cao 04 mét thuộc một phần thửa đất số 7, tờ bản đồ 42, tọa lạc tại thị trấn G (G, B), do bà Lđứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ Điều 254 Bộ luật dân sự năm 2015; các điều 157, 165, 227, 228, 244 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Võ Văn U.

Buộc bà Phạm Thị L mở cho ông Võ Văn U lối đi qua đo đạc thực tế diện tích 8,1 m2, chiều cao 04m thuộc thửa đất số 7b, 7c, tờ bản đồ số 42, tọa lạc tại ấp 5A, thị trấn G (G, B), do bà Phạm Thị L đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (có bản vẽ kèm theo).

Buộc bà Phạm Thị Lan, ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H di dời hoặc phá bỏ hàng rào và trụ bê tông cốt thép (phía trên hàng rào) trên diện tích đất 8,1 m2 T1ộc thửa đất số 7b, 7c, tờ bản đồ 42 để mở lối đi cho ông Võ Văn U (có bản vẽ kèm theo).

Buộc ông Võ Văn U có nghĩa vụ đền bù cho bà Phạm Thị L giá trị đất số tiền là 27.000.000đ (hai mươi bảy triệu đồng) và có nghĩa vụ đền bù cho ông Phạm Văn L, bà Nguyễn Minh H giá trị tài sản (hàng rào, trụ bê tông cốt thép) số tiền là 3.000.000đ (ba triệu đồng).

2. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Minh Tâm về việc yêu cầu bà Phạm Thị L mở lối đi trên thửa đất số 7, tờ bản đồ 42, tọa lạc tại ấp 5A, thị trấn G (G, B) do bà L đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

3. Chi phí tố tụng (đo đạc, định giá, xem xét thẩm định tại chỗ, bản đồ tổng thể…): 3.380.000đ (ba triệu ba trăm tám mươi nghìn đồng) nguyên đơn ông Võ Văn U đồng ý chịu (đã nộp xong).

4. Án phí dân sự sơ thẩm không giá ngạch:

- Bà Phạm Thị L phải nộp số tiền là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng).

- Trả lại nguyên đơn ông Võ Văn U số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai T1 tiền số 0007220 ngày 27/4/2022 của Chi cục thi hành án dân sự huyện G, tỉnh B.

- Nguyên đơn ông Phạm Minh Tâm do là con liệt sĩ đã được xem xét miễn nộp tiền tạm ứng án phí nên không xem xét việc hoàn lại.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa T1ận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Các đương sự coù quyeàn làm đơn khaùng caùo trong thời haïn 15 ngaøy keå töø ngaøy tuyeân aùn, đương sự vắng mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ.