Bản án 87/2021/HSPT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng tháng 01/2017, ông Nguyễn Văn L cùng vợ là bà Phạm Thị Q là chủ của Công ty trách nhiệm hữu hạn L1 (gọi tắt là Công ty L1), địa chỉ thôn Đ, xã V, thành phố T, tỉnh Thái Bình có vay của Nguyễn Xuân Đ và vợ là Nguyễn Thị D số tiền 1.700.000.000 đồng. Khoảng 17 giờ 30 phút ngày 03/10/2017, Đ nhận được điện thoại của chị Nguyễn Thị D về việc ông L, bà Q bỏ đi khỏi thành phố Thái Bình nên bị cáo Đ cùng con nuôi là Bùi Mạnh T (T T) đến Công ty L1 mục đích để tìm vợ chồng ông L, bà Q đòi tiền. Khi đến nơi, bị cáo Đ thấy có nhiều người cùng nhiều xe ô tô tải, xe cẩu đang đỗ ở cổng và trong sân công ty, bị cáo Đ đã trao đổi với mọi người là không được lấy tài sản của công ty mang ra ngoài mà phải chờ vợ chồng ông L, bà Q về để giải quyết thì mọi người đồng ý và đi về. Đợi một lúc không thấy ông L, bà Q về nên bị cáo Đ đã cử bị cáo T ở lại Công ty L1 để chờ khi nào vợ chồng ông L, bà Q về thì báo cho bị cáo Đ biết. Đến sáng ngày 04/10/2017, có một số công nhân của công ty đến làm việc, do thấy có 03 đến 04 người nam giới lạ mặt ở trong công ty, trong đó có Bùi Mạnh T nên công nhân không làm việc mà đứng nói chuyện với nhau. Sau khi công nhân ra về thì chỉ còn ông Nguyễn Văn N1 và ông Nguyễn Bá N (là em ruột ông Nguyễn Văn L) được ông L và bà Q giao quyền quản lý công ty trong khoảng thời gian ông L, bà Q không có mặt tại công ty. Ông N1, ông N sinh hoạt, ăn uống ở dãy nhà phía sau dành cho công nhân của công ty. Đến chiều ngày 06/10/2017, ông N gọi điện cho ông N1 nói bị cáo Đ cho người đuổi ra khỏi công ty, ông N1 về công ty và cùng ông N thu dọn đồ đạc rời khỏi công ty. Từ chiều tối ngày 03/10/2017, được sự chỉ đạo của Nguyễn Xuân Đ thì Bùi Mạnh T cùng một số đối tượng khác (chưa xác định được tên, tuổi, địa chỉ) đã ở lại, ăn, ngủ và sinh hoạt tại văn phòng của Công ty L1 (trong văn phòng có phòng ngủ của ông L, bà Q). Đến chiều ngày 19/10/2017 thì Nguyễn Xuân Đ chỉ đạo Bùi Mạnh T đi về và không ở lại Công ty L1 nữa.

Bản Cáo trạng số 93/CT-VKSTPTB ngày 22/6/2021, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thái Bình truy tố các bị cáo Nguyễn Xuân Đ, Bùi Mạnh T về tội “Xâm phạm chỗ ở của công dân” theo khoản 1 Điều 124 Bộ luật Hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009.

Bản án hình sự sơ thẩm số 141/2021/HSST ngày 18/10/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình quyết định:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Xuân Đ và bị cáo Bùi Mạnh T phạm tội “Xâm phạm chỗ ở của công dân”.

2. Về hình phạt:

2.1. Áp dụng khoản 1 Điều 124 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009; Điều 17; Điều 38; Điều 50; khoản 2 Điều 51; Điều 58 Bộ luật hình sự năm 2015. Xử phạt bị cáo Nguyễn Xuân Đ 01 (một) năm tù.

Áp dụng Điều 56 Bộ luật hình sự năm 2015, tổng hợp hình phạt của bị cáo với Bản án số 104/2020/HS-ST ngày 18/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình xử phạt 02 năm 06 tháng tù về tội Cố ý gây thương tích và Bản án số 39/2020/HS-ST ngày 25/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xử phạt 03 năm 06 tháng tù về tội Cố ý gây thương tích (Đã được tổng hợp tại Quyết định tổng hợp hình phạt số 03/2020/QĐ-CA ngày 31/12/2020 của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình). Buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 07 năm tù, thời hạn tù tính từ ngày 10/4/2020.

2.2. Áp dụng khoản 1 Điều 124 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009; Điều 17; Điều 38; Điều 50; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58 Bộ luật hình sự năm 2015. Xử phạt bị cáo Bùi Mạnh T 01 (một) năm tù.

Áp dụng Điều 56 Bộ luật hình sự năm 2015, tổng hợp hình phạt của bị cáo với Bản án phúc thẩm số 19/2021/HS-PT ngày 26/3/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xử phạt 03 năm tù về tội Cố ý gây thương tích. Buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 04 năm tù, thời hạn tù tính từ ngày 24/5/2020, được trừ đi thời hạn tạm giữ, tạm giam từ ngày 20/12/2018 đến ngày 19/3/2019.

Ngày 06 tháng 10 năm 2021, bị cáo Bùi Mạnh T kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Ngày 23/10/2021, bị hại ông Nguyễn Văn L, bà Phạm Thị Q kháng cáo đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, trả hồ sơ để điều tra lại, yêu cầu Cơ quan điều tra thay đổi Điều tra viên, xác định đủ và đúng tư cách người tham gia tố tụng, thực hiện đúng Điều 7, Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự quy định về: khám nghiệm hiện trường, trưng cầu giám định, định giá tài sản; khởi tố vụ án hình sự về các hành vi: vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự nhân phẩm của ông L, bà Q, đe dọa giết người, hủy hoại tài sản và cướp đoạt tài sản xảy ra tại Công ty L1 để điều tra, xử lý theo pháp luật và trả lại Công ty TNHH L1 cho chủ sở hữu.

Ngày 07/12/2021, bị cáo Bùi Mạnh T rút toàn bộ yêu cầu kháng cáo xin giảm hình phạt.

Tại phiên tòa, bị hại ông L, bà Q vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Bình sau khi phân tích toàn bộ nội dung vụ án, xét tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội của các bị cáo, xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân của các bị cáo, xem xét nội dung kháng cáo và đơn xin rút kháng cáo của bị cáo Bùi Mạnh T, xem xét nội dung kháng cáo của bị hại, đã đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng Điều 355 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, đình chỉ việc xét xử đối với kháng cáo của bị cáo Bùi Mạnh T, không chấp nhận kháng cáo của bị hại ông Nguyễn Văn L và bà Phạm Thị Q, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 141/2021/HSST ngày 18 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình.

Tại phiên toà, luật sư bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho bị hại tranh luận: Theo nội dung đơn tố cáo của ông L, bà Q thể hiện 05 nội dung, bao gồm: hành vi xâm phạm chỗ ở của Nguyễn Xuân Đ, Bùi Mạnh T, hành vi vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự nhân phẩm của Nguyễn Xuân Đ đối với ông L, bà Q; hành vi đe dọa giết người, hủy hoại tài sản và cướp đoạt tài sản xảy ra tại Công ty L1. Nhưng, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thái Bình chỉ khởi tố vụ án về tội “Xâm phạm chỗ ở” là không khách quan, không toàn diện. Luật sư cho rằng: quan điểm, nhận thức của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Thái Bình, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Bình đều là ngụy biện, trốn tránh pháp luật, bao che, bỏ lọt tội phạm. Bởi chưa thực hiện việc thu thập chứng cứ theo quy định tại Điều 7, Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự. Tại Bút lục 558, trong hồ sơ thể hiện là Biên bản làm việc nhưng cơ quan điều tra lại xác định là biên bản khám nghiệm hiện trường là không đúng pháp luật, bởi nó không mô tả được cụ thể dấu vết hiện trường. Mặt khác, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát xác định biên bản này, sơ đồ bản ảnh là nguồn chứng cứ, chứng minh tội phạm là không đúng. Các Cơ quan tiến hành tố tụng chỉ cần nhận thấy có các dấu hiệu của nhiều tội phạm khác nhưng chỉ khởi tố đối với một hành vi mà không khởi tố vụ án để điều tra xác minh đối với các hành vi khác là không đúng pháp luật. Vì chỉ cần có dấu hiệu tội phạm thì đã phải khởi tố vụ án để điều tra, còn việc khởi tố bị can đối với ai thì phải phụ thuộc vào việc điều tra. Việc cơ quan điều tra sao chụp lại Biên bản khám nghiệm hiện trường trong vụ án Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản để làm chứng cứ chứng minh tội phạm trong vụ Xâm phạm chỗ ở công dân là không đúng quy định của pháp luật, bởi đây là 02 vụ án độc lập, không thể dùng chung và không thể thay thế cho nhau. Việc cơ quan điều tra cho rằng hiện trường vụ án đã bị xáo trộn, không còn khách quan, không có tính liên quan để không tiến hành khám nghiệm hiện trường là không đúng. Việc cơ quan điều tra lập biên bản giao tài sản của Công ty L1 cho Công an xã Vũ Chính quản lý để đảm bảo trật tự, an toàn là ngụy biện.

Đối với tội xâm phạm chỗ ở, căn cứ vào bức ảnh chụp tại Công ty L1 do bị hại cung cấp, thì ngoài Bùi Mạnh T còn có 03 thanh niên khác có mặt tại Công ty L1 từ ngày 03/10/2017 đến ngày 19/10/2017 và vợ bị cáo Đ là chị D khai gọi điện cho Nguyễn Xuân Đ đến Công ty L1 và là người trực tiếp đuổi anh N1, anh N ra khỏi công ty, nhưng các cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm mới đưa ra xét xử với bị cáo Đ và bị cáo T là bỏ lọt 04 người phạm tội khác.

Đối với tội đe doạ giết người, căn cứ vào bản dịch file ghi âm giữa bị cáo Đ và ông L thì thấy đây là lời đe doạ thực sự nguy hiểm, ngay tức khắc nếu như bị cáo Đ gặp được ông L. Như vậy có đủ căn cứ để khởi tố Nguyễn Xuân Đ về tội đe doạ giết người.

Đối với tội huỷ hoại tài sản, cướp tài sản: theo bản Cáo trạng thì từ 03/10/2017 - 19/10/2017, bị cáo Đ đã dẫn theo một số người đến ăn ngủ tại Công ty L1. Ngày 04/10/2017, công nhân của Công ty vẫn đi làm nhưng do Nguyễn Xuân Đ, Bùi Mạnh T chiếm giữ công ty nên công nhân không dám đi làm nữa. Ngày 06/10/2017, anh N1, anh N phải thuê xích lô chở đồ cá nhân để rời khỏi công ty. Trong thời gian này người của bị cáo Đ đã độc chiếm Công ty, không ai đến công ty. Đến nay công ty bị cướp phá tan hoang, Công an, Viện kiểm sát đã xuống xem xét hiện trường thể hiện tại Bút lục 56, 57. Như vậy, đã có đầy đủ dấu hiệu tội phạm nhưng Cơ quan tiến hành tố tụng không khởi tố vụ án là bỏ lọt tội phạm.

Đối với hành vi đưa thông tin sai lệch lên mạng Facebook về ông L, bà Q, Công ty L1 của Nguyễn Xuân Đ: dựa theo ảnh chụp màn hình điện thoại thì đã đủ căn cứ khởi tố vụ án về tội xâm phạm đến danh dự nhân phẩm, uy tín của Công ty, của cá nhân ông L, bà Q.

Vì vậy, Luật sư đề nghị Hội đồng xét xử Hủy bản án sơ thẩm, trả hồ sơ cho Cơ quan điều tra để điều tra bổ sung, đồng thời khởi tố các vụ án liên quan đến các dấu hiệu tội phạm diễn ra tại Công ty L1.

Bà Q hoàn toàn nhất trí với tranh luận của Luật sư và bổ sung: Đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Bình làm rõ biên bản làm việc có phải là biên bản khám nghiệm hiện trường và bản ảnh xác nhận có phải là biểu mẫu tố tụng quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự không. Việc cơ quan điều tra sao chép biên bản khám nghiệm hiện trường trong hồ sơ vụ án Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản để sử dụng làm chứng cứ chứng minh trong vụ án xâm phạm chỗ ở có đúng tố tụng không.

Đại diện Viện kiểm sát đối đáp:

Đối với ý kiến của Luật sư và bà Nguyễn Thị Q về việc chưa thu thập chứng cứ theo Điều 7, Điều 147 Bộ luật tố tụng hình sự: Theo quy định tại Điều 86 quy định về chứng cứ và khoản 1 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự quy định về khám nghiệm hiện trường là để phát hiện dấu vết của tội phạm, thu giữ vật chứng, tài liệu, đồ vật dữ liệu điện tử có ý nghĩa với việc giải quyết vụ án, Cơ quan điều tra không tiến hành khám nghiệm hiện trường vì các dấu vết trên không đảm bảo tính khách quan, tính liên quan là đúng quy định. Mặt khác, hoạt động điều tra tại hiện trường đã được Cơ quan điều tra tiến hành đầy đủ thể hiện chi tiết trong biên bản, sơ đồ, bản ảnh lập ngày 04/12/2020 tại Công ty TNHH L1, đã được coi là nguồn chứng cứ để chứng minh tội phạm quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 87 Bộ luật tố tụng hình sự. Ngoài ra, Cơ quan điều tra cũng đã thu thập kết quả khám nghiệm hiện trường được Cơ quan CSĐT Công an thành phố Thái Bình tiến hành vào ngày 15/5/2018 tại Công ty TNHH L1 trong quá trình điều tra vụ án “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” và biên bản này được xem xét là chứng cứ có giá trị chứng minh tội phạm.

Đối với ý kiến của Luật sư về việc Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát thành phố Thái Bình không khởi tố vụ án đối với hành vi đe dọa giết người, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự nhân phẩm của Nguyễn Xuân Đ đối với ông L, bà Q: Do ông L và bà Q vay của vợ chồng bị cáo Đ số tiền 1.700.000.000 đồng, Đ đòi nợ nhiều lần nhưng vợ chồng ông L không trả và không thống nhất được phương án trả nợ nên Đ đã bức xúc điện thoại chửi vợ chồng ông L, đồng thời đưa thông tin lên mạng tìm vợ chồng ông L để đòi nợ chứ không có mục đích đe dọa giết vợ chồng ông L, thực tế bị cáo Đ không làm những điều như mình đã nói, sau đó bị cáo đã tự gỡ bỏ nội dung trên khỏi trang Facebook của mình. Đồng thời, từ khi ông L, bà Q về Thái Bình sinh hoạt, đi lại nhiều ngày, bị cáo Đ biết nhưng không có hành vi đe dọa gì đối với ông L, bà Q. Vì vậy chưa có căn cứ để xử lý đối với Nguyễn Xuân Đ về hành vi này.

Đối với ý kiến của Luật sư về việc Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát thành phố Thái Bình không khởi tố vụ án đối với hành vi hủy hoại tài sản và cướp tài sản xảy ra tại công ty L: Cơ quan điều tra đã lấy lời khai của toàn bộ công nhân công ty L1, người làm chứng anh Nguyễn Văn H (con trai của ông L, bà Q); anh Nguyễn Văn N1, anh Nguyễn Văn N (em trai ông L) đều thể hiện: bị cáo Đ, bị cáo T không lấy hay hủy hoại bất kỳ tài sản gì của Công ty. Mục đích bị cáo Đ cử bị cáo T ở lại công ty L1 là đợi ông L và bà Q về công ty để giải quyết việc vay nợ chứ không nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản của công ty và chưa có căn cứ chứng minh bị cáo Đ, bị cáo T hay ai khác hủy hoại hay lấy bất cứ tài sản gì trong công ty. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Thái Bình đã nhiều lần yêu cầu ông L, bà Q cung cấp về số lượng, đặc điểm, chủng loại, nguồn gốc tài sản để điều tra, xác minh. Đến ngày 03/6/2021 ông L, bà Q mới cung cấp nhưng không đầy đủ thông tin về tài sản nên chưa thể điều tra, làm rõ được. Vì vậy Cơ quan điều tra tiếp tục điều tra và xử lý là đúng pháp luật.

Đối với ý kiến của Luật sư về việc bỏ lọt 04 người phạm tội khác (03 thanh niên và chị Nguyễn Thị D) trong vụ án “Xâm phạm chỗ ở công dân”: anh Nguyễn Mạnh H khai ngoài Bùi Mạnh T (T T) thường xuyên ăn, ngủ, sinh hoạt trong văn phòng của Công ty L1 ra còn có những người khác là anh B B, anh B P ở cùng T. Cơ quan điều tra đã lấy lời khai của anh Đào Văn B và anh Nguyễn Xuân B nhưng họ không không thừa nhận đi cùng T ăn, ngủ, sinh hoạt và ở lại trong văn phòng của Công ty L1. Tại phiên tòa bị cáo T khai không nhớ 03 người đi cùng bị cáo ăn ở tại công ty là ai, bức ảnh bà Q cho bị cáo xem tại phiên tòa là hình ảnh buổi làm việc bị cáo T đến công ty L1 đòi nợ, trước thời điểm bị cáo đến chiếm đóng công ty L1. Cơ quan điều tiếp tục điều tra, xác minh làm rõ các đối tượng cùng T ở tại Công ty L1 để xử lý là đúng pháp luật. Chị Nguyễn Thị D không đồng phạm về tội Xâm phạm chỗ ở của công dân vì lời khai của chị Nguyễn Thị D và của bị cáo Nguyễn Xuân Đ đều thể hiện: Do nhận được thông tin vợ chồng L, Q vỡ nợ, bỏ trốn nên chị D có trao đổi với bị cáo Đ xuống công ty L1 để xem tình hình thế nào, chị D không nói và không biết việc bị cáo Đ cho người xuống xâm nhập, chiếm giữ trái phép tại công ty L1.

Như vậy việc thu thập tài liệu chứng cứ, tiến hành điều tra của cơ quan tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Bình giữ nguyên quan điểm đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị hại về việc đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân Thành phố Thái Bình, trả hồ sơ để điều tra lại. Giữ nguyên Bản án hình sự sơ thẩm số 141/2021/HSST ngày 18/10/2021 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình.

Bị cáo T không tranh luận gì.

Bị cáo T nói lời sau cùng: Bị cáo không có ý kiến gì về tội danh, hình phạt của bản án sơ thẩm và gửi lời xin lỗi gia đình bị hại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ Điều 355 Bộ luật tố tụng hình sự:

1.1 Đình chỉ việc xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bị cáo Bùi Mạnh T.

1.2. Không chấp nhận kháng cáo của bị hại ông Nguyễn Văn L và bà Phạm Thị Q. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 141/2021/HSST ngày 18 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình.

1.2.1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Nguyễn Xuân Đ và bị cáo Bùi Mạnh T phạm tội “Xâm phạm chỗ ở của công dân”.

1.2.2. Về hình phạt:

1.2.2.1. Áp dụng khoản 1 Điều 124 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009; Điều 17; Điều 38; Điều 50; khoản 2 Điều 51; Điều 58 Bộ luật hình sự năm 2015. Xử phạt bị cáo Nguyễn Xuân Đ 01 (một) năm tù. Áp dụng Điều 56 Bộ luật hình sự năm 2015, tổng hợp hình phạt của bị cáo với Bản án số 104/2020/HS-ST ngày 18/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình xử phạt 02 năm 06 tháng tù về tội Cố ý gây thương tích và Bản án số 39/2020/HS-ST ngày 25/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xử phạt 03 năm 06 tháng tù về tội Cố ý gây thương tích (Đã được tổng hợp tại Quyết định tổng hợp hình phạt số 03/2020/QĐ-CA ngày 31/12/2020 của Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình). Buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 07 năm tù, thời hạn tù tính từ ngày 10/4/2020.

1.2.2.2. Áp dụng khoản 1 Điều 124 Bộ luật hình sự năm 1999, sửa đổi bổ sung năm 2009; Điều 17; Điều 38; Điều 50; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58 Bộ luật hình sự năm 2015. Xử phạt bị cáo Bùi Mạnh T 01 (một) năm tù. Áp dụng Điều 56 Bộ luật hình sự năm 2015, tổng hợp hình phạt của bị cáo với Bản án phúc thẩm số 19/2021/HS-PT ngày 26/3/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Thái Bình xử phạt 03 năm tù về tội Cố ý gây thương tích. Buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 04 năm tù, thời hạn tù tính từ ngày 24/5/2020, được trừ đi thời hạn tạm giữ, tạm giam từ ngày 20/12/2018 đến ngày 19/3/2019.

1.2.3. Về án phí: Bị cáo Nguyễn Xuân Đ và bị cáo Bùi Mạnh T, mỗi bị cáo phải nộp 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

2. Về án phí phúc thẩm: căn cứ Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Bị cáo Bùi Mạnh T, bị hại Nguyễn Văn L, Phạm Thị Q không phải án phí hình sự phúc thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án 31 tháng 12 năm 2021.