Bản án 87/2018/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện ngày 13 tháng 5 năm 2014, đơn yêu cầu thay đổi nội dung khởi kiện ngày 07/9/2015, đơn khởi kiện bổ sung ngày 30/8/2017 và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn bà Huỳnh Thị V trình bày:

Cụ Đặng Văn S (chết năm 2011) và cụ Huỳnh Thị N (chết năm 1996) là vợ chồng, hai cụ có 06 người con chung gồm:

1. Bà Đặng Thị B (chết năm 2010, không chồng con);

2. Ông Huỳnh Văn L;

3. Huỳnh Thị V là bà;

4. Ông Huỳnh Văn Y;

5. Ông Đặng Văn Q;

6. Bà Đặng Thị Đ (chết lúc nhỏ).

Tài sản cụ S và cụ N sau khi chết để lại có: Thửa đất số 131, 132 tổng diện tích là 191,1m2 (thực đo 183,9m2) tọa lạc tại số S, đường Phan Đình P, khóm B1, phường B, thành phố T, tỉnh Trà Vinh. Tài sản trên trên đất có 02 căn nhà loại nhà cấp 4 và 01 giếng nước. Tổng giá trị tài sản là 1.549.577.424 đồng.

Toàn bộ số tài sản trên hiện do ông Y và ông Q đang quản lý. Quá trình sử dụng tài sản, vợ chồng ông Q và bà T có bỏ ra số tiền 32.152.808 đồng để tu sửa nhà.

Do cụ S và cụ N chết không để lại di chúc, nên yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật. Giá trị tài sản thừa kế bà đồng ý trích trả cho ông Q bà T tiền sửa chữa nhà, còn lại chia làm 04 phần bằng nhau, bà xin hưởng một phần.

* Bị đơn ông Huỳnh Văn Y trình bày:

Ông thống nhất theo lời trình bày của bà V về huyết thống và di sản của cha mẹ để lại. Ông không đồng ý chia di sản, yêu cầu giữ nguyên hiện trạng căn nhà và đất để làm nơi thờ cúng cha, mẹ và để ông ở.

* Theo các bản tự khai, đơn yêu cầu phản tố ngày 23/4/2015 và ngày 02/10/2017 bị đơn ông Đặng Văn Q trình bày:

Ông thống nhất theo lời trình bày của bà V về huyết thống và di sản của cha mẹ để lại. Hiện di sản do ông và ông Y đang quản lý, ông yêu cầu trích trả tiền sửa chữa nhà và tiền công sức quản lý di sản cho ông, số tiền còn lại ông đồng ý chia 04 phần, ông xin hưởng một phần.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thái Kim T: Thống nhất theo lời trình bày của ông Q.

* Theo đơn yêu cầu độc lập ngày 11 tháng 8 năm 2014, đơn yêu cầu thay đổi nội dung đơn yêu cầu độc lập ngày 14/9/2015, đơn yêu cầu độc lập bổ sung ngày 30/8/2017 của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Văn L trình bày:

Ông thống nhất theo lời trình bày của bà V, ông đồng ý chia thừa kế theo pháp luật di sản của cha mẹ để lại cho các anh chị em trong gia đình. Giá trị tài sản thừa kế ông đồng ý trích trả cho ông Q và bà T tiền sửa chữa nhà, còn lại chia làm 04 phần bằng nhau, ông xin hưởng một phần.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2018/DS-ST ngày 30 tháng 01 năm 2018 của Tòa án nhân dân thành phố Trà Vinh đã xử:

- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà V và yêu cầu độc lập của ông L về việc yêu cầu chia thừa kế tài sản. Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Q về việc yêu cầu nhận lại số tiền tôn tạo, sửa chữa nhà. Đình chỉ một phần yêu cầu phản tố của ông Q, về việc yêu cầu các đồng thừa kế trả lại tiền thuế 3.180.000 đồng.

- Giao thửa đất số 131, 132 và tài sản trên đất tọa lạc tại số S, Phan Đình P, khóm B1, phường B, thành phố T, tỉnh Trà Vinh cho Cơ quan Thi hành án có trách nhiệm thi hành. Sau khi phát mãi tài sản, Cơ quan thi hành án có trách nhiệm giao tiền cho các đồng thừa kế theo tỷ lệ % như sau:

+ Ông Huỳnh Văn L được hưởng là 309.915.484 đồng, tương đương 20% tổng giá trị di sản thừa kế.

+ Bà Huỳnh Thị V được hưởng là 309.915.484 đồng, tương đương 20% tổng giá trị di sản thừa kế.

+ Ông Huỳnh Văn Y được hưởng là 329.746.452 đồng, tương đương 21,3% tổng giá trị di sản thừa kế.

+ Ông Đặng Văn Q được hưởng là 600.000.000 đồng, tương đương 38,7% tổng giá trị di sản thừa kế và 32.152.808 đồng tiền tôn tạo, sửa chữa nhà.

Ngoài ra án sơ thẩm còn tuyên nghĩa vụ chịu án phí, chi phí tố tụng, quyền kháng cáo và quyền thỏa thuận, tự nguyện, yêu cầu thi hành án của các đương sự.

Ngày 28/02/2018, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh kháng nghị, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xử hủy Bản bản sơ thẩm số 05/2018/DS-ST ngày 30 tháng 01 năm 2018 của Toà án nhân dân thành phố Trà Vinh với nội dung:

- Tòa án cấp sơ thẩm tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về việc chia thừa kế, nhưng lại tuyên giao nhà, đất cho Cơ quan thi hành án có trách nhiệm thi là vi phạm nghiêm trọng tố tụng, vì trong vụ án này Cơ quan thi hành án không phải là đương sự được xác định theo Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Tòa án cấp sơ thẩm tuyên sau khi Chi cục Thi hành án phát mãi tài sản có trách nhiệm giao tiền cho các đồng thừa kế theo tỷ lệ phần trăm, cụ thể: Ông L được hưởng 309.918.484 đồng; bà V được hưởng 309.918.484 đồng; ông Y được hưởng 329.746.452 đồng; ông Q được hưởng 600.000.000 đồng và 32.152.808 đồng tiền tôn tạo, sửa chữa nhà. Án tuyên như vậy là không khả thi, không thể thi hành được vì chưa biết tài sản phát mãi được bao nhiêu.

- Tòa án cấp sơ thẩm tuyên buộc ông Q phải chịu phần án phí sơ thẩm trên số tiền 290.084.516 đồng tiền đóng góp, bảo quản, giữ gìn di sản và thờ cúng là vi phạm Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

* Ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa:

- Thẩm phán thụ lý vụ án và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tuân thủ trình tự, thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật.

- Về nội dung vụ án đại diện Viện kiểm sát cho rằng: Đương sự trong vụ án là ông L đã chết trước khi xét xử sơ thẩm, ông L có vợ và con nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đưa vợ con ông L vào tham gia tố tụng trong vụ án là vi phạm nghiệm trọng pháp luật tố tụng. Việc tuyên án của Tòa án cấp sơ thẩm như Quyết định kháng nghị đã nêu là không khả thi, buộc ông Q phải chịu án phí về khoản tiền 290.084.516 đồng là không đúng, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2018/DS-ST ngày 30 tháng 01 năm 2018 của Tòa án nhân dân thành phố Trà Vinh, giao hồ sơ vụ án về cấp sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308 và Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2018/DS-ST ngày 30 tháng 01 năm 2018 của Tòa án nhân dân thành phố Trà Vinh xét xử tranh chấp thừa kế tài sản nguyên đơn bà Huỳnh Thị V với bị đơn ông Huỳnh Văn Y, ông Đặng Văn Q; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thành phố Trà Vinh để xét xử sơ thẩm lại vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

- Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng sẽ được xác định lại khi giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh kháng nghị nên không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.