Bản án 86/2021/DS-PT — Tranh chấp đòi nhà cho thuê

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo Đơn khởi kiện đề ngày 22/3/2019 và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Nguyễn Thị B (gọi tắt là bà B) trình bày:

Nguồn gốc thửa đất số 2293, tờ bản đồ số 22, tọa lạc tại khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương là của bà B và chồng là ông Nguyễn Văn L (tên gọi khác là Nguyễn Văn G, chết năm 2013). Sau khi ông L chết, ngày 03/10/2015 các đồng thừa kế hàng thứ nhất của ông L gồm: Bà B và 08 người con chung của bà với ông L đã lập Văn bản phân chia di sản, theo đó thửa đất trên được chia cho bà Nguyễn Thị Thu B1 quản lý sử dụng. Thực hiện theo thỏa thuận phân chia di sản, bà Nguyễn Thị Thu B1 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất được chia. Trên đất có 07 căn phòng trọ do bà B xây dựng từ năm 2004 và bà B cũng là người đứng tên trên giấy phép kinh doanh 07 căn phòng trọ. Từ năm 2004 đến tháng 9/2015, 07 căn phòng trọ do bà B quản lý và thu tiền trọ hàng tháng. Từ tháng 10/2015 do bà B già yếu nên giao cho bà B1 thu tiền phòng trọ và sử dụng tiền này để nuôi dưỡng, chăm sóc bà B. Nay bà B1 cho rằng: 07 căn phòng trọ nằm trên đất của bà B1 được chia, thuộc quyền sở hữu của bà B1 nên bà B1 được quyền thu tiền để sử dụng. Do đó, bà B khởi kiện yêu cầu bà B1 phải thanh toán lại cho bà B giá trị của 07 căn phòng trọ trên đất.

* Bị đơn bà Nguyễn Thị Thu B1 đã được Tòa án tống đạt hợp lệ Thông báo thụ lý vụ án, Thông báo yêu cầu cung cấp chứng cứ và triệu tập đến Tòa án để lấy lời khai, hòa giải, tiếp cận chứng cứ nhưng bà B1 không chấp hành theo giấy triệu tập của Tòa án, không cung cấp chứng cứ và không nêu ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn H trình bày:

Theo Văn bản phân chia di sản lập ngày 03/10/2015 do Văn phòng Công chứng PT công chứng thì bà B1 chỉ được chia quyền sử dụng đất diện tích 132,7m2, không bao gồm tài sản trên đất. Tài sản trên đất là 07 căn phòng trọ vẫn là tài sản do bà B quản lý và chưa phân chia, vì đây là nguồn thu nhập chính để phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của bà B. Nay bà B yêu cầu bà B1 phải thanh toán lại cho bà B giá trị 07 căn phòng trọ trên đất là hợp lý, phù hợp với ý chí của các anh em trong gia đình; đồng thời, cũng để thuận tiện cho bà B1 trong việc quản lý, sử dụng phần đất được chia. Ông H cũng thống nhất là bà B1 phải thanh toán lại cho bà B giá trị 07 căn phòng trọ để bà B có chi phí trang trải cuộc sống lúc tuổi già. Ông H không có yêu cầu độc lập trong vụ án này.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Tấn Q trình bày: Thống nhất toàn bộ lời khai và ý kiến của ông Nguyễn Văn H.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phan Thị Q1 trình bày:

Theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 50/2016/QĐST-DS ngày 29/7/2016, bà Nguyễn Thị Thu B1 phải có trách nhiệm trả cho bà Q1 số tiền 460.000.000 đồng. Tuy nhiên, bà B1 không tự nguyện thi hành án nên bà Q1 đã làm đơn yêu cầu thi hành án. Chi cục Thi hành án dân sự đã tiến hành xác minh và ra Quyết định cưỡng chế kê biên tài sản của bà B1 là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất là 07 căn phòng trọ tại khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương. Do bà B có đơn khởi kiện tranh chấp đối với tài sản kê biên nên việc thi hành án phải chờ kết quả giải quyết tranh chấp của Tòa án. Bà Q1 không có ý kiến gì, đề nghị Tòa án giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

* Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Th, bà Nguyễn Thị Ph, ông Nguyễn Tấn Ph1, ông Nguyễn Văn Ph2, bà Nguyễn Thị R đã được Tòa án tống đạt hợp lệ Thông báo thụ lý vụ án, Thông báo yêu cầu cung cấp chứng cứ và triệu tập đến Tòa án để lấy lời khai, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nhưng không chấp hành theo giấy triệu tập của Tòa án, không cung cấp chứng cứ và không nêu ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Chi cục Thi hành án dân sự thành phố D do bà Nguyễn Thị X - Quyền Chi cục Trưởng đại diện trình bày:

Chi cục Thi hành án dân sự thành phố D đang thụ lý hồ sơ thi hành án đối với Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 50/2016/QĐST-DS ngày 29/7/2016, theo đó bà Nguyễn Thị Thu B1 phải có trách nhiệm trả cho bà Phan Thị Qúy số tiền 460.000.000 đồng. Do bà B1 không tự nguyện thi hành án nên Chi cục Thi hành án dân sự đã tiến hành xác minh và ra quyết định cưỡng chế kê biên tài sản của bà B1 là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất là 07 căn phòng trọ tại khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương. Do bà B có đơn khởi kiện tranh chấp đối với tài sản kê biên nên bà B1 có đơn xin hoãn thi hành án. Đối với yêu cầu khởi kiện của bà B thì Chi cục Thi hành án dân sự không có ý kiến, đề nghị Tòa án giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

* Theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản thể hiện: Tài sản tranh chấp là 07 căn phòng trọ có tổng diện tích 113,3m2, kết cấu: Nền gạch men, tường xây tô, cột gạch, trần xốp + nhựa, mái tôn, cửa sắt, có gác gỗ và nhà vệ sinh bên trong mỗi phòng, gắn liền với quyền sử dụng đất tại thửa đất số 2321, tờ bản đồ số 22, tọa lạc khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương. Tài sản được Hội đồng định giá xác định có giá trị 2.213.400 đồng/m2 x 25% giá trị sử dụng thực tế còn lại và có tổng giá trị là 62.694.555 đồng.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2020/DS-ST ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố D đã căn cứ: Các Điều 92, 147, 157, 165, 228 và 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các Điều 27, 32 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000; các Điều 675, 676 của Bộ luật Dân sự năm 2005; các Điều 12, 14, điểm b khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B đối với bà Nguyễn Thị Thu B1.

1.1. Buộc bà Nguyễn Thị Thu B1 phải thanh toán lại cho bà Nguyễn Thị B giá trị 07 căn phòng trọ (sau khi trừ phần của bà Nguyễn Thị Thu B1 được hưởng một suất thừa kế đối với di sản của ông Nguyễn Văn L) là 59.211.524 đồng (năm mươi chín triệu hai trăm mười một nghìn năm trăm hai mươi bốn đồng). Trong đó bao gồm 31.347.277 đồng (ba mươi mốt triệu ba trăm bốn mươi bảy nghìn hai trăm bảy mươi bảy đồng) giá trị tài sản thuộc sở hữu của bà Nguyễn Thị B trong khối tài sản chung với ông Nguyễn Văn L và 27.864.247 đồng (hai mươi bảy triệu tám trăm sáu mươi bốn nghìn hai trăm bốn mươi bảy đồng) là di sản của ông Nguyễn Văn L để lại giao cho bà Nguyễn Thị B quản lý và chịu trách nhiệm với các đồng thừa kế gồm: Nguyễn Văn H, Nguyễn Tấn Q, Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Ph, Nguyễn Tấn Ph1, Nguyễn Văn Ph2, Nguyễn Thị R và Nguyễn Thị B.

Kể từ ngày bà Nguyễn Thị B có đơn yêu cầu thi hành án mà bà Nguyễn Thị Thu B1 không thực hiện nghĩa vụ thanh toán số tiền trên, thì hàng tháng bà Nguyễn Thị Thu B1 còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

1.2. Bà Nguyễn Thị Thu B1 được quyền sở hữu 07 căn phòng trọ có tổng diện tích 113,3m2, kết cấu: Nền gạch men, tường xây tô, cột gạch, trần xốp + nhựa, mái tôn, cửa sắt, có gác gỗ và nhà vệ sinh bên trong mỗi phòng gắn liền với thửa đất số 2321, tờ bản đồ số 22 tọa lạc khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương.

2. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B về việc buộc bà Nguyễn Thị Thu B1 thanh toán lại phần giá trị tài sản thuộc quyền sở hữu của bà Nguyễn Thị Thu B1 do nhận thừa kế theo pháp luật đối với giá trị di sản của ông Nguyễn Văn L là 3.483.030 đồng (ba triệu bốn trăm tám mươi ba nghìn không trăm ba mươi đồng).

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 18/8/2020, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn ông Phan Ngọc B2 có đơn kháng cáo một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2020/DS-ST ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố D, yêu cầu sửa bản án sơ thẩm theo hướng công nhận toàn bộ giá trị 07 căn phòng trọ tọa lạc trên phần đất thửa số 2293, tờ bản đồ số 22 tại khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương là tài sản riêng của bà Nguyễn Thị B, buộc bà Nguyễn Thị Thu B1 còn phải trả tiền thuê phòng trọ cho bà B từ tháng 10/2015 cho đến ngày xét xử sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo; đồng thời, cho rằng: Việc bị đơn bà B1 yêu cầu định giá lại tài sản tranh chấp vì cho rằng việc định giá tài sản tranh chấp đã lâu, tài sản đã xuống cấp nghiêm trọng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn; quá trình quản lý sử dụng đất và tài sản trên đất, bà B1 đã sửa chữa lại toàn bộ 07 căn phòng trọ, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Ph tuy có hộ khẩu tại số: 10/5A khu phố Đông Chiêu, phường T, thành phố D nhưng bà Ph đã bỏ đi khỏi địa phương hơn 10 năm, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh địa chỉ của bà Ph mà tống đạt văn bản tố tụng tại địa chỉ nêu trên là không đảm bảo theo quy định, không đưa những người đang thuê 07 căn phòng trọ vào tham gia là vi phạm thủ tục tố tụng nên yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm là có cơ sở, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận; trường hợp Hội đồng xét xử không chấp nhận hủy bản án sơ thẩm thì đề nghị chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà B, nhưng người đại diện hợp pháp của nguyên đơn không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ mới.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu ý kiến: Quá trình thụ lý giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về hướng giải quyết vụ án: Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm xét xử là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ để chứng minh, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2020/DS-ST ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố D.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến trình bày của các bên đương sự và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương về việc giải quyết vụ án;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 148, khoản 1 Điều 308, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị B. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2020/DS-ST ngày 04/8/2020 của Tòa án nhân dân thành phố D, tỉnh Bình Dương như sau:

1.1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B đối với bà Nguyễn Thị Thu B1.

1.1.1. Buộc bà Nguyễn Thị Thu B1 phải thanh toán lại cho bà Nguyễn Thị B giá trị 07 căn phòng trọ (sau khi khấu trừ phần của bà Nguyễn Thị Thu B1 được hưởng một suất thừa kế đối với di sản của ông Nguyễn Văn L) là 59.211.524 đồng. Trong đó, bao gồm: 31.347.277 đồng giá trị tài sản thuộc sở hữu của bà Nguyễn Thị B trong khối tài sản chung với ông Nguyễn Văn L và 27.864.247 đồng là di sản của ông Nguyễn Văn L để lại, giao cho bà Nguyễn Thị B quản lý và chịu trách nhiệm với các đồng thừa kế gồm: Nguyễn Văn H, Nguyễn Tấn Q, Nguyễn Thị Th, Nguyễn Thị Ph, Nguyễn Tấn Ph1, Nguyễn Văn Ph2, Nguyễn Thị R và Nguyễn Thị B.

Kể từ ngày bà Nguyễn Thị B có đơn yêu cầu thi hành án, nếu bà Nguyễn Thị Thu B1 không thực hiện nghĩa vụ thanh toán số tiền trên thì hàng tháng bà Nguyễn Thị Thu B1 còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

1.1.2. Bà Nguyễn Thị Thu B1 được quyền sở hữu 07 căn phòng trọ có tổng diện tích xây dựng 113,3m2, kết cấu: Nền gạch men, tường xây tô, cột gạch, trần xốp + nhựa, mái tôn, cửa sắt; có gác gỗ và nhà vệ sinh bên trong mỗi phòng gắn liền với thửa đất số 2321, tờ bản đồ số 22 tọa lạc khu phố T, phường Đ, thành phố D, tỉnh Bình Dương.

1.2. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị B về việc buộc bà Nguyễn Thị Thu B1 thanh toán phần giá trị tài sản thuộc quyền sở hữu của bà Nguyễn Thị Thu B1 do nhận thừa kế theo pháp luật đối với giá trị di sản của ông Nguyễn Văn L để lại là 3.483.030 đồng.

1.3. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Nguyễn Thị B được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị Thu B1 phải nộp 175.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

1.4. Về chi phí tố tụng: Bà Nguyễn Thị Thu B1 có trách nhiệm thanh toán lại cho bà Nguyễn Thị B số tiền 4.000.000 đồng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị B được miễn theo quy định.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, việc tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án được thực hiện theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM