Bản án 85/2025/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂNTỈNH BÌNH PHƯỚC

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Bà Lê Hồng Hạnh

Các Thẩm phán:

Ông Nguyễn Văn Nhân

Ông Phạm Tiến Hiệp

- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị Phương Tuyết - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.

- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước: Bà Đào Thị Tân - Kiểm sát viên tham gia phiên toà.

Trong ngày 30 tháng 5 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 48/2025/TLPT-DS ngày 17 tháng 4 năm 2025 về “Tranh chấp về hậu quả pháp lý và bồi thường thiệt hại khi hợp đồng vô hiệu”. Do Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2024/DS-ST ngày 07 tháng 02 năm 2025 của Toà án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 82/2025/QĐXXPT-DS ngày 12 tháng 5 năm 2025, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Bà Thái Thị Kim P, sinh năm 1985; địa chỉ: Số 240, ấp 3B, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước. Vắng mặt.

2. Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn:

- Ông Lâm Thanh T, sinh năm 1993; địa chỉ: Số 50, đường NG2, khu phố 8, phường CPH, thành phố BC, tỉnh Bình Dương. Có mặt.

- Bà Lê Thị Hoài Q, sinh năm 1991; địa chỉ: Số 50, đường NG2, khu phố 8, phường CPH, thành phố BC, tỉnh Bình Dương. Có mặt.

3. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị D, sinh năm 1981; địa chỉ: Số 75, đường ĐBP, khu phố NT, thị trấn LN, huyện LN, tỉnh Bình Phước. Vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt.

4. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Văn phòng công chứng Nguyễn Thị D1. Người đại diện theo ủy quyền bà Phạm Thị Bích P1; sinh năm: 1995; địa chỉ: Ấp 8, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước. Vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt.

* Người kháng cáo: Bà Nguyễn Thị D.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 25/12/2023, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bà Thái Thị Kim P và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn Thái Thị Kim P là ông Lâm Thanh T trình bày:

Trước đó bà Thái Thị Kim P có cho ông Nguyễn Văn Th, bà Cao Thị Kvay 100.000.000 đồng, đồng thời ông Th, bà Khứa nếu không trả được tiền thì sẽ cắt 10m chiều ngang thửa đất để trừ nợ (Thửa đất tọa lạc Ấp 3B, xã LT). Tuy nhiên, thông qua quen biết và tìm hiểu, bà P biết được bà Nguyễn Thị D đã nhận chuyển nhượng toàn bộ quyền sử dụng đất của gia đình ông Th, bà K (Bà D nhận chuyển nhượng thông qua hình thức ông Th, bà Kký hợp đồng ủy quyền cho bà D được quyền chuyển nhượng toàn bộ thửa đất). Vì sợ không được ông Th, bà K trả nợ và sợ mất đất nên bà P đã gặp bà D thỏa thuận để nhận chuyển nhượng lại thửa đất mà bà D trước đó đã mua của ông Th, bà K. Vì vậy, ngày 03/08/2021, bà P cùng bà Nguyễn Thị D đến Văn phòng công chứng Nguyễn Thị D1 để ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất đối với thửa đất số 885, diện tích 1.088 m2, tọa lạc Ấp 3B, xã LT, huyện LN, tỉnh Bình Phước, đất đã được Ủy Ban nhân dân huyện LN cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 00613, do Ủy ban nhân dân huyện LN cấp ngày 19/02/2014 mang tên ông Nguyễn Văn Th và Bà Cao Thị K. Bà Nguyễn Thị D được ông Nguyễn Văn Th và bà Cao Thị K ủy quyền chuyển nhượng toàn bộ thửa đất trên. Giá nhận chuyển nhượng thực tế là 600.000.000 đồng (Bằng chữ: Sáu trăm triệu đồng). Tuy nhiên, do dịch bệnh Covid 19 nên ngày 03/08/2021 bà P và bà D chỉ ký vào hợp đồng chuyển nhượng và bà P đã chuyển khoản số tiền 596.000.000 đồng (Bằng chữ: Năm trăm chín mươi sáu triệu đồng vào tài khoản của bà D, đến ngày 07/09/2021, tình hình dịch Covid được nới lỏng Văn phòng công chứng mới công chứng Hợp đồng cho hai bên. Đến ngày 24/12/2021 thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên đã được điều chỉnh biến động ở trang IV cụ thể : “ Chuyển nhượng cho bà Thái Thị Kim P Sau đó, do gia đình bà K không bàn giao đất và tài sản trên đất nên bà P khởi kiện đã yêu cầu Tòa án nhân dân huyện LN buộc bà K và hàng thừa kế thứ nhất của ông Th (do ông Th đã chết) bàn giao toàn bộ thừa đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 00613 do Ủy ban nhân dân huyện LN cấp ngày 19/02/2014, trên đất có 01 căn nhà cấp 4 và cây trồng trên đất.

Theo Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện LN thì chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà P là công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng vào ngày 07/9/2021 giữa bà P và bà Nguyễn Thị D đồng thời buộc bà K và hàng thừa kế thứ nhất của ông Th bàn giao nhà đất cho bà P. Tuy nhiên tại Bản án phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà P, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn bà Cao Thị K cụ thể: Tuyên chấm dứt hiệu lực đối với hợp đồng ủy quyền được công chứng ngày 12/07/20021 giữa ông Nguyễn Văn Th, bà Cao Thị K với bà Nguyễn Thị D vì cá nhân giao kết hợp đồng với người chết thì hợp đồng chấm dứt được quy định tại Điều 422 Bộ luật dân sự 2015 (ông Th chết ngày 01/09/2021 nên Hợp đồng ủy quyền cũng chấm dứt vào ngày 01/09/2021); Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng vào ngày 07/09/2021 giữa bà Nguyễn Thị D và bà Thái Thị Kim P vô hiệu vì chủ thể của hợp đồng không đảm bảo theo quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự năm 2015 (bà D đã không còn tư cách người đại diện theo ủy quyền từ ngày 01/09/2021).

Theo quyết định của Bản án phúc thẩm số 186/2023/DS-PT ngày 23-09-2023 về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và hợp đồng ủy quyền của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước nêu trên thì Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng ngày 07/09/2021 giữa bà P và bà Nguyễn Thị D vô hiệu. Vì vậy, Căn cứ Điều 131- Bộ luật dân sự 2015 Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu quy định Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Nên bà P khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị D phải trả cho bà P số tiền 600.000.000 đồng (Bằng chữ: Sau trăm triệu đồng). Tại phiên Tòa bà P chỉ yêu cầu bà D trả cho bà P số tiền là: 594.000.000 đồng tại vì thực tế khi giao tiền cho bà D thì bà D chỉ nhận số tiền là: 596.000.000 đồng từ bà P.

Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn buộc bà P phải trả lại tiền chi phí đi lại cho bà D với số tiền: 100.000.000 (Một trăn triệu) đồng thì bên phía nguyên đơn không đồng ý.

Tại phiên tòa bị đơn bà Nguyễn Thị D vắng mặt, tuy nhiên trong đơn phản tố ghi ngày 16/8/2024 và bản tự khai ngày 20/12/2024, bà D trình bày:

Hiện nay bà Thái Thị Kim P khởi kiện yêu cầu bà D trả lại cho bà P số tiền là 600.000.000 đồng bà D nhận chuyển nhượng theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 07/9/2021 giữa bà D và bà P thì bà D không đồng ý vì:

Bà D chỉ là người được ủy quyền của chủ đất là ông Th, bà K. Số tiền 600.000.000₫ này bà D không được nhận mà bà D đưa lại cho chủ đất là ông Th, bà K nhận. Bà D chỉ là người ở giữa để thực hiện giao dịch giùm cho ông Th, bà K. Quá trình giao dịch giữa hai bên bà D phải tốn kém các chi phí: tiền công lao động các ngày đi thực hiện công việc cho bà P, chi phí đi lại, công chứng, sang tên, giao dịch... theo yêu cầu của bà P là 100.000.000đ (một trăm triệu đồng). Vì vậy bà D làm đơn phản tố này yêu cầu Tòa án buộc bà P trả lại cho bà D các khoản chi phí trên.

Người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị D1 là bà Phạm Thị Bích P1 vắng mặt tại phiên tòa, tuy nhiên trong văn bản trình bày ý kiến và tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ bà Phạm Thị Bích P1 trình bày:

Với vai trò là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án, Văn phòng công chứng Nguyễn Thị D1, tỉnh Bình Phước giải trình như sau:

Thứ nhất, Văn phòng Công chứng Nguyễn Thị D1 không có ý kiến gì về “Tranh chấp về hậu quả pháp lý khi hợp đồng vô hiệu” nêu trên.

Thứ hai, Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Dụ thực hiện việc cung cấp bản sao văn bản công chứng và các giấy tờ khác có liên quan đến vụ án nêu trên gửi kèm theo Công văn này, bao gồm:

Bản sao Hợp đồng chuyển nhượng số công chứng 006959, quyển số 01/2021 TP/CC-SCC/HĐGD do Văn phòng công chứng Nguyễn Thị D1, tỉnh Bình Phước ngày 07/9/2021 và các giấy tờ khác có liên quan; Bản sao Hợp đồng ủy quyền số công chứng 6307, quyển số 01/2021 TP/CC- SCC/HĐGD do Văn phòng công chứng Nguyễn Thị D1, tỉnh Bình Phước ngày 12/7/2021 và các giấy tờ khác có liên quan.

Bên phía người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có ý kiến và không có yêu cầu gì khác.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2025/DS-ST ngày 07 tháng 02 năm 2025 của Toà án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước quyết định:

Căn cứ vào Khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 200, Điều 202, điểm c khoản 2 Điều 227, Điều 271 và khoản 1 Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 131 Bộ luật Dân sự năm 2015;Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Thái Thị Kim P: Buộc bà Nguyễn Thị D phải trả lại cho bà Thái Thị Kim P số tiền: 594.000.000 (Năm trăm chín mươi bốn triệu) đồng.

2. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố của bị đơn Nguyễn Thị D về việc yêu cầu bà Thái Thị Kim P phải bồi thường cho bà D tiền công lao động các ngày đi thực hiện công việc cho bà P, chi phí đi lại, công chứng, sang tên, giao dịch theo yêu cầu của bà P là 100.000.000 (một trăm triệu) đồng.

Bị đơn có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu phản tố theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về phần án phí, chi phí tố tụng và nghĩa vụ thi hành án, quyền kháng cáo của các đương sự theo luật định.

Sau khi xét xử sơ thẩm ngày 28/02/2025, bị đơn Bà Nguyễn Thị D có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét hủy bản án sơ thẩm giao hồ sơ về Tòa án nhân dân huyện xét xử lại.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

Bị đơn vắng mặt và có đơn xin xét xử vắng mặt đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn.

Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước:

- Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử: Kể từ ngày thụ lý vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Về nội dung giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, tuyên không chấp nhận kháng của bị đơn, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2025/DS-ST ngày 07 tháng 02 năm 2025 của Toà án nhân dân huyện LN, tỉnh Bình Phước.