Bản án 84/2020/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 25-7-2018 và trong quá trình giải quyết, nguyên đơn bà Phạm Thị Kiều V do ông Trần Thanh B đại diện trình bày:

Bà Phạm Thị Kiều V yêu cầu ông Phan Văn B, bà Phan Thị Kim P trả cho bà V số tiền 316.000.000 đồng do bà V đã thi hành việc trả tiền giùm cho ông B, bà P đối với Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số: 07/2015/QĐST-DS ngày 03-02-2015 của Tòa án nhân dân huyện Cần Giuộc cho bà Ngô Thị Ngọc V. Việc thi hành án giùm cho ông B, bà P được thể hiện tại Biên lai thu tiền thi hành án số 2571 ngày 13-4-2018 với số tiền 216.867.275 đồng và biên lai số 7478 ngày 20-4-2018 với số tiền 100.000.000 đồng, tổng cộng là 316.000.000 đồng.

Về việc ông Phan Văn B cho rằng trong thửa đất số 978, tờ bản đồ số 4, diện tích đo đạc thực tế 1.235,1m2 tọa lạc tại xã T, huyện C, tỉnh Long An mà ông Phan Văn B đã trả lại cho bà Kiều V theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận số: 04/2018/QĐST-DS ngày 26/4/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An có diện tích 359m2 là của ông B mua nhưng đã chuyển hết qua cho bà Kiều V để cấn trừ số tiền 316.000.000 đồng thì bà V xác định không có phần đất nào của ông B mua trong thửa đất số 978 và bà V không có thỏa thuận cấn trừ với ông Phan Văn B, bà Phan Thị Kim P. Số tiền bà V đã trả là tiền của vợ chồng bà V, ông Hứa Hòa T, do đó yêu cầu trả lại cho vợ chồng.

Bị đơn ông Phan Văn B và bà Phan Thị Kim P thống nhất trình bày:

Năm 2006, bà Phạm Thị Kiều V mua đất của anh ông B là ông Phan Văn T nên bà Kiều V đã nhờ ông Phan Văn B đứng tên dùm diện tích đất 996m2 giá 19.000.000 đồng tại thửa 978, tờ bản đồ số 4, diện tích đo đạc thực tế 1.235,1m2 tọa lạc tại xã T, huyện C, tỉnh Long An, do bà Kiều V ở nơi khác nên không đủ điều kiện để đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được.

Trước đó, tại vị trí thửa đất này thì vợ chồng ông B có mua diện tích 01 cái ao khoảng 119m2 và ông T cho vợ chồng ông B thêm diện tích 240m2 nữa, nên tổng cộng là 359m2. Sau khi bà Kiều V mua đất và làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì ông B đã kê khai tổng diện tích của bà V mua và của vợ chồng ông B mua thành thửa đất số 978, tờ bản đồ số 04, diện tích trên giấy chứng nhận là 1.355m2, ông B được cấp giấy chứng nhận năm 2009.

Sau đó, bà Phạm Thị Kiều V khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông B trả lại thửa đất trên thì ngày 17-4-2018, tại buổi hòa giải tại Tòa án nhân dân tỉnh Long An bà Kiều V yêu cầu vợ chồng ông B trả lại phần diện tích đứng tên dùm là 996m2 của thửa đất 978 nên các bên thống nhất là bà Phạm Thị Kiều V tự nguyện trả cho bà Ngô Thị Ngọc V số tiền mà vợ chồng ông B nợ bà Ngô Thị Ngọc V theo Quyết định số: 07/2015/QĐST-DS ngày 03-02-2015 của Tòa án nhân dân huyện cần Giuộc và vợ chồng ông B đồng ý trả lại cho bà Kiều V là 996m2 cùng với diện tích do vợ chồng ông B mua là 119m2, tổng cộng 1.115m2. Còn diện tích 240m2 sau khi bà Kiều V được đứng tên giấy chứng nhận sẽ cắt chuyển lại cho vợ chồng ông B. Như vậy phần diện tích ông B mua trước đây là 119m2 được cấn trừ với số tiền bà Kiều V trả cho bà Ngọc V là 316.000.000 đồng, ông bà sẽ không yêu cầu bà Kiều V trả lại giá trị đất diện tích 119m2. Các bên đã thỏa thuận như vậy tuy nhiên không được ghi rõ vào biên bản. Hiện nay, vợ chồng ông B đã thi hành việc trả lại thửa đất số 978 cho bà Kiều V. Và bà Kiều V đã trả 316.000.000 đồng cho bà Ngọc V nhưng bà Ngọc V không trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số N 393953 số vào sổ 1653 QSDĐ/0513 cấp cho ông B đã thế chấp khi vay tiền của bà Ngọc V nên Uỷ ban nhân dân huyện C đã có Quyết định số: 73/QĐ-UBND ngày 02-01-2019 hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên để cấp lại cho ông B. Do các bên đã thỏa thuận cấn trừ lẫn nhau là bà Kiều V trả tiền cho bà Ngọc V nên nay bà Kiều V khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông B trả số tiền 316.000.000 đồng thì ông bà không đồng ý. Trường hợp, bà Kiều V vẫn yêu cầu thì ông bà yêu cầu bà Kiều V trả lại diện tích mà ông bà đã mua là 359m2. Tòa án có yêu cầu ông bà làm đơn khởi kiện đối với yêu cầu đòi lại đất nhưng do hoàn cảnh khó khăn nên ông B xác định không khởi kiện và ông không nộp đơn kiện vì ông không có tiền đóng tạm ứng án phí. Yêu cầu Tòa án tự xác minh thu thập về diện tích đất mà ông đã mua trong thửa 978 để bảo vệ quyền lợi cho ông.

Tại phiên tòa, ông Phan Văn B trình bày: Đối với diện tích do vợ chồng ông B mua là 119m2 nay thuộc thửa 978, tờ bản đồ số 4 do ông B đã sang tên cho bà V thì ông không có yêu cầu. Trước đây, ông có trình bày là giữa ông bà V thỏa thuận cấn trừ số tiền 316.000.000 đồng với phần diện tích đất của ông mua là 119m2, nay ông xác định lại là không phải thỏa thuận cấn trừ mà là bà V đồng ý trả nợ thay cho ông và ông không phải hoàn trả tiền lại thì ông sẽ trả diện tích đất thửa 978 lại cho bà V. Do đó, hiện nay các bên đã thực hiện xong thỏa thuận nên ông không có nghĩa vụ phải trả lại số tiền trên cho bà V.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 109/2019/DS-ST ngày 22 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Cần Giuộc quyết định:

Căn cứ khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ tố tụng dân sự năm 2015

Căn cứ Điều 283, 370 Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Kiều V đối với ông Phan Văn B, bà Phan Thị Kim P về hoàn trả lại tiền thực hiện nghĩa vụ thay là 316.000.000 đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 04-12-2019, nguyên đơn bà Phạm Thị Kiều V kháng cáo bản án sơ thẩm, bà cho rằng chỉ cho ông B và bà P mượn 316.000.000 đồng để nộp cho cơ quan thi hành án trả nợ cho ông B và bà P chứ không phải thực hiện nghĩa vụ như bản án đã xử. Yêu cầu xét xử phúc thẩm buộc ông B bà P trả cho bà 316.000.000 đồng đã mượn.

Ngày 16-12-2019 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Cần Giuộc có quyết định kháng nghị phúc thẩm số 01/QĐKNPT-VKS-DS như sau: Tòa án cấp sơ thẩm có tiến hành lấy lời khai người làm chứng nhưng khi xét xử không có sự tham gia của đại diện Viện kiểm sát là chưa đảm bảo tố tụng; không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà V là chưa phù hợp. Bởi vì, bà Kiều V đã thực hiện xong việc thi hành án cho ông B bà P, có sự đồng ý của ông B, bà P và bà Ngọc V. Biên bản hòa giải ngày 17-4-2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An không thể hiện việc các bên thỏa thuận bà Kiều V sẽ thực hiện nghĩa vụ trả tiền thay cho ông B bà P và sẽ không nhận lại số tiền này. Ông B cho rằng đã cấn trừ vào diện tích đất của ông mua 119m2 thì ông B phải chứng minh. Do đó, ông B phải có nghĩa vụ hoàn lại tiền theo yêu cầu của bà Kiều V.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và không rút đơn kháng cáo, Viện Kiểm sát không rút kháng nghị, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Long An phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm:

- Những người tiến hành tố tụng và các đương sự tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đơn kháng cáo của nguyên đơn làm trong thời hạn luật quy định và hợp lệ, đủ điều kiện để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

- Quan điểm về việc giải quyết vụ án: Trước đây, bà Kiều V có khởi kiện đòi ông B trả lại đất do đứng tên giùm, tại biên bản hòa giải ngày 17-4-2018 các bên thỏa thuận chuyển nghĩa vụ cho bà Kiều V trả nợ cho bà Ngọc V, ông B trả lại đất cho bà Kiều V và hai bên đã thực hiện xong. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ việc bà Ngọc V giữ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông B, diện tích đất của ông B trong thửa số 978, không đưa Viện kiểm sát, Chi cục thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc và bà Ngô Thị Ngọc V tham gia tố tụng. Đề nghị chấp nhận kháng cáo của bà Kiều V, hủy bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến và quan điểm của Kiểm sát viên, sau khi thảo luận và nghị án, xét thấy:

Do ông B và bà P không tự nguyện thi hành án nên Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cần Giuộc đã kê biên quyền sử dụng đất thửa số 978, tờ bản đồ số 4, diện tích 1.355m2, loại đất lúa đã cấp cho ông Phan Văn B để đảm bảo thi hành án.

Do giữ nguyên bản án sơ thẩm nên bà Kiều V kháng cáo phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Tuy nhiên, bà Kiều V là người cao tuổi, có đơn xin miễn án phí nên được Tòa án chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự;

Không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị Kiều V;

Chấp nhận một phần kháng nghị của Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Cần Giuộc;

Giữ nguyên bản án sơ thẩm số 109/2019/DS-ST ngày 22 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Cần Giuộc;

Căn cứ khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 370 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận đơn khởi kiện của bà Phạm Thị Kiều V yêu cầu ông Phan Văn B, bà Phan Thị Kim P hoàn trả lại số tiền thực hiện nghĩa vụ thay là 316.000.000 đồng.

2. Án phí dân sự sơ thẩm:

Bà Phạm Thị Kiều V được miễn án phí.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Phạm Thị Kiều V được miễn án phí.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.