Bản án 81/2019/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ thì nội dung vụ án như sau:

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Nguyễn Bình Hoa T4 trình bày: Ông T1 là con thứ 10 trong gia đình và được anh chín Nguyễn Hữu Trí nhường quyền thờ cúng từ năm 1982 đến nay. Đồng thời anh thứ 3 và hai anh em thứ 11 và thứ 12 ủy quyền cho ông T1 đứng tên kê khai đề nghị xét truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Năm 2015, khi ông T1 làm hồ sơ thì bệnh nên nhờ bà Kim N gửi hồ sơ của mẹ là Lê Thị Quốc cho xã LT và có đưa 200.000đ chi phí đi lại. Năm 2016, ông T1 có ủy quyền cho bà Kim N nộp hồ sơ và có đưa cho bà N 02 lần với tổng số tiền 1.200.000đ vì bà N bảo có cháu là cán bộ làm ở ban thương binh và xã hội xã Lương Tâm. Ngày 22/12/2016, có đợt Nhà nước truy tặng danh hiệu bà mẹ Việt Nam anh hùng trong đó có mẹ Lê Thị Quốc (Lê Thị Ba). Bà N không thông báo cho gia đình mà âm thầm đi nhận 45 triệu đồng và các bằng, huy hiệu. Sau đó ông T1 bảo vợ là Trần Thị A đến nhà gặp bà N để nhận về nhưng bà N không đưa. Sau đó ông T1 có làm đơn gửi UBND xã LT, huyện L giải quyết 03 lần nhưng không thành.

Ông T1 khởi kiện yêu cầu bà N trả lại số tiền 45 triệu đồng cùng huy hiệu, bằng chứng nhận danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Quá trình giải quyết ông T1 chết, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 tiếp tục khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn Huỳnh Kim N có nghĩa vụ trả lại số tiền 45 triệu đồng và các bằng, huy hiệu theo quy định.

Tại các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn Huỳnh Kim N trình bày: Bà N thừa nhận trước đây ông Nguyễn Thành T1 có ủy quyền cho bà N chịu trách nhiệm kê khai xét đề nghị truy tặng danh hiệu bà mẹ Việt Nam Anh hùng đối với bà Lê Thị Quốc (Lê Thị Ba) và có nhận số tiền 45.115.000 đồng cùng bằng chứng nhận và huy hiệu như ông T1 trình bày. Ngày mùng 01 tháng 03 âm lịch năm 2017, bà N được ông T5 và ông T6 chỉ đạo sửa chữa, trùng tu lại hai ngôi mộ cụ Nguyễn Văn Quảng và cụ Lê Thị Quốc (Lê Thị Ba) cho phép bà N chi phí số tiền truy tặng bà mẹ Việt Nam anh hùng. Nay với yêu cầu khởi kiện của những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 thì bà N không đồng ý.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Hữu T5 trình bày: Ông T5 là con trai út của mẹ Lê Thị Quốc (Lê Thị Ba). Vào năm 1960 mẹ Lê Thị Quốc qua đời, còn lại ông T5 và cha ông T5 thờ cúng mẹ Lê Thị Quốc. Năm 1975 cha ông T5 qua đời, khi đó ông T5 thờ cúng cha mẹ cho đến nay. Vào năm 2015 ông T5 ủy quyền cho ông T1 để làm hồ sơ truy tặng mẹ Việt Nam anh hùng, khi đó ông T1 không làm mà ủy quyền cho cháu là Huỳnh Kim N. Bà N có được giấy ủy quyền của ông T1, bà N cho ông T5 hay và ông T5 đồng ý cho bà N đi kê khai. Khi hoàn tất thủ tục bà N có báo cho ông T5 và ông T1 hay, cũng trong ngày ông T1 cho vợ đến đòi lại số tiền và bằng. Bà N không đồng ý giao cho vợ ông T1 mà bảo chờ hai chú về tính coi tiền này để làm gì. Sau đó ông T1 khởi kiện cho đến nay. Đối với yêu cầu khởi kiện của những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 thì ông T5 không đồng ý, yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Nguyễn Minh T6 trình bày: Kể từ năm 1960, mẹ ông qua đời. Gia đình chỉ còn cha ông là Nguyễn Văn Quảng và em út ông là Nguyễn Hữu T5, lúc này ông trốn quân dịch ở tỉnh Kiên Giang. Cho đến năm 1970 cha và em ông tản cư về tỉnh Kiên Giang sống chung với ông. Từ đó ông cùng cha và em thờ cúng mẹ ông. Đến năm 1975 cha ông qua đời, ông cùng các anh em đưa xác cha ông về chôn chung với mẹ ông tại xã Lương Tâm. Từ đó ông và em ông thờ cúng cha mẹ. Đến năm 1979 ông và em ông đã xây dựng mồ mả cho cha mẹ được khang trang. Lúc đó ông Nguyễn Thành T1 không tham gia xây dựng mồ mả. Cho đến năm 1990 em ông là Nguyễn Hữu T5 làm ăn thất bại nên bỏ đi biển. Năm 1996 ông T5 trở về, lúc đó ông và ông T5 tiếp tục thờ phượng cha mẹ. Đến năm 2004 ông T5 có nhà riêng và tiếp tục thờ phượng cho đến nay. Năm 2016, được lệnh của nhà nước truy tặng danh hiệu bà mẹ Việt Nam anh hùng. Khi đó ông Nguyễn Thành T1 nói ông và ông T5 khác tỉnh nên khó làm. Ông T1 bảo ông và ông T5 ủy quyền cho ông làm hồ sơ, ông T1 không làm mà ủy quyền cho cháu Huỳnh Kim N làm hồ sơ. Sau thời gian đến năm 2017 có giấy mời cô Ny đi nhận bằng và tiền truy tặng của bà mẹ Việt Nam anh hùng, cô Ny đã thông báo cho ông, ông T5 và ông T1. Sau đó cô Ny đã nhận bằng và tiền về, liền sau đó thì vợ của ông T1 đến nhà cô Ny bảo cô Ny phải đưa bằng và tiền cho bà mang về, cô Ny không đồng ý vì còn 02 chú ở Kiên Giang chờ ý kiến của hai chú xem số tiền này sử dụng vào việc gì. Từ đó ông T1 ủy quyền cho vợ phát đơn kiện cho đến nay. Đối với yêu cầu khởi kiện của những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 thì ông T6 không đồng ý, yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thanh T7 trình bày: Ông T7 là con của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Quốc (Lê Thị Ba). Trong sự việc tranh chấp giữa những người thừa kế của ông Nguyễn Thành T1 và bà Huỳnh Kim N thì ông không có ý kiến gì, ông T7 yêu cầu giải quyết theo quy định pháp luật

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 93/2018/DS-ST, ngày 21/8/2018 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Hậu Giang tuyên xử:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Nguyễn Thành T1. Kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 là Trần Thị A, Nguyễn Hoàng V1, Nguyễn Thanh V2, Nguyễn Thị Kiều T2, Nguyễn Tuấn V3 có đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Bình Hoa T4 đối với bị đơn Huỳnh Kim N.

Buộc bị đơn Huỳnh Kim N trả lại số tiền 45.000.000 đồng cho nguyên đơn Nguyễn Thành T1. Kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 là Trần Thị A, Nguyễn Hoàng V1, Nguyễn Thanh V2, Nguyễn Thị Kiều T2, Nguyễn Tuấn V3.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

Ngày 14/9/2018, bà Huỳnh Kim N có đơn kháng cáo. Nội dung, bà N yêu cầu cấp phúc thẩm hủy án sơ thẩm, công nhận số tiền 45.000.000 đồng thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Hữu T5 và ông Nguyễn Minh T6.

Tại phiên tòa, bà N vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

Bà Huỳnh Kim N trình bày: Mặc dù việc bà đi làm thủ tục truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng là do ông T1 ủy quyền, nhưng khi nhận tiền về bà sử dụng làm mộ cụ Quốc và cụ Quảng là trên cơ sở thống nhất của hai chú Nguyễn Hữu T5 và Nguyễn Minh T6, nên việc làm của bà không sai, nên bà không đồng ý trả tiền như yêu cầu của nguyên đơn.

Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn cho rằng theo quy định của pháp luật thì ông T1 là người trực tiếp thờ cúng nên được nhận số tiền này và có quyền quyết định sử dụng vào mục đích gì. Bà N là người được ông T1 ủy quyền nhận tiền thì phải có nghĩa vụ giao lại cho ông T1.

Đại diện Viện kiểm nhân dân tỉnh Hậu Giang trình bày quan điểm: Quá trình giải quyết vụ án, Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và đương sự đã thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Về nội dung: Ông T1 là người trực tiếp thờ cúng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, bà N chỉ là người được ông T1 ủy quyền để làm thủ tục truy tặng danh hiệu bà mẹ Việt Nam anh hùng, nên bà N phải có nghĩa vụ giao lại toàn bộ tiền, bằng và huy hiệu cho ông T1. Đối với số tiền bà N cho rằng đã sử dụng làm mộ cho Mẹ Việt Nam anh hùng hết nhưng không được sự đồng ý của ông T1 và thực tế số tiền trùng tu mộ phần lớn là do bà Nguyễn Thị Hồng Oanh gửi về. Từ những có sở trên, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà N, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự

Tuyên xử:

Không chấp nhận kháng cáo của bà Huỳnh Kim N

Giữ nguyên bản án sơ thẩm

Áp dụng Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 56/2013/NĐ-CP, ngày 22/5/2013 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ Việt Nam anh hùng;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về qui định mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Nguyễn Thành T1, có người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 là Trần Thị A, Nguyễn Hoàng V1, Nguyễn Thanh V2, Nguyễn Thị Kiều T2, Nguyễn Tuấn V3, Nguyễn Thị Thùy T3 đối với bị đơn Huỳnh Kim N.

Buộc bị đơn Huỳnh Kim N trả lại cho những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 là Trần Thị A, Nguyễn Hoàng V1, Nguyễn Thanh V2, Nguyễn Thị Kiều T2, Nguyễn Tuấn V3, Nguyễn Thị Thùy T3 số tiền 45.000.000 đồng cùng các huy hiệu và bằng chứng nhận danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng của cụ Lê Thị Quốc.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015

3. Về án phí

Án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bị đơn Huỳnh Kim N phải nộp 2.250.000 đồng.

Nguyên đơn Nguyễn Thành T1, có người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông T1 là Trần Thị A, Nguyễn Hoàng V1, Nguyễn Thanh V2, Nguyễn Thị Kiều T2, Nguyễn Tuấn V3, Nguyễn Thị Thùy T3 được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp 1.125.000 đồng theo biên lai thu số 0013475 phiếu lập ngày 06/11/2017 của Chi cục thi hành án dân sự huyện L, tỉnh Hậu Giang.

Án phí dân sự phúc thẩm bà N phải chịu 300.000 đồng, khấu trừ số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm bà N đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu số 0017428 ngày 14/11/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện L thành án phí phúc thẩm. Bà N đã nộp xong.

Trường hợp bản án được thi hành theo Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và Điều 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật từ ngày tuyên án ngày 21/6/2019./.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM