Bản án 80/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và lời trình bày tại phiên tòa phúc thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Theo đơn khởi kiện lập ngày 10/7/2020, quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa người đại diện cho nguyên đơn ông Lê Văn N là bà Nguyễn Thị Thu T trình bày:

Ông Lê Văn N và bà Phạm Thị Hồng H kết hôn ngày 25/12/1986. Sau khi kết hôn vợ chồng ông N, bà H có chuyển nhượng của ông Kiều Văn C một phần đất 03 ha (diện tích 30.000m2) đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Vợ chồng ông N canh tác đất đến năm 1998 thì ly hôn theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 18/QĐ-TTLH ngày 10/7/1998 của Tòa án nhân dân (TAND) huyện T, tỉnh Sóc Trăng, theo quyết định ly hôn này thì phần tài sản chung của vợ chồng ông N là 03ha chia đều cho mỗi người là 15.000m2. Sau ly hôn do hoàn cảnh của ông N rất khó khăn về tài chính để nuôi con, lúc này bà H có công việc khác nên chưa có nhu cầu làm ruộng nên bà H có cho ông N tạm mượn phần đất của bà H được chia 15.000m2 để ông N canh tác kiếm tiền nuôi các con. Ông N với bà H có thỏa thuận khi nào bà H cần thì ông N trả lại, việc bà H cho ông N mượn đất chỉ có hai người biết. Hiện nay bà H yêu cầu ông N trả lại đất đã cho mượn. Tuy nhiên, toàn bộ phần đất 03 ha sang của ông C thì ông N có cho vợ chồng ông Phạm Văn Gu một phần khoảng 6-7 công tầm lớn và Nhà nước lấy một phần để mở rộng kênh (không có đo đạc cụ thể), phần còn lại gồm 15.000m2 của bà H cho ông N mượn và phần của ông C lại khoảng hơn 5.000m2. Năm 2001 ông N đã cố cho bà Phạm Thị Út T phần diện tích hơn 5.000m2 và cho bà T mượn phần diện tích 15.000m2 vì bà T là em ruột của bà H nên khi cho bà T mượn đất thì không có ai biết chỉ có ông và bà T biết, cũng không có làm giấy tờ cho mượn đất và có thỏa thuận khi nào bà H cần thì bà T phải trả đất lại. Toàn bộ phần đất cố và cho mượn hiện nay bà T đã đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng (QSD) đất thửa số 502, tờ bản đồ số 06, diện tích 20.235m2, giấy cấp ngày 07/8/2015 cho bà Phạm Thị Út T.

Theo như bà T cho rằng ông N chuyển nhượng cho bà T phần đất 1ha3 tức là 13.000m2 nhưng bà T lại đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất diện tích đến 20.235m2 là không đảm bảo diện tích. Và hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất cũng không phù hợp, phần đất này bà T thừa nhận là chuyển nhượng đất của ông Lê Văn N, tuy nhiên bà T lại đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất với nguồn gốc là cha ruột ông Phạm Văn B cho con là không phù hợp. Ngoài ra, việc bà T cho rằng ông N có chuyển nhượng đất cho bà T là không có thật, ông N không thừa nhận có chuyển nhượng đất cho bà T, giấy tay sang nhượng đất ngày 07/9/2001 mà bà T cung cấp cũng không phải chữ ký của ông N nhưng ông N cũng không có yêu cầu giám định chữ ký của ông N trong tờ sang nhượng đất này. Đối với ông Nguyễn Văn S là Trưởng ban nhân dân ấp T, xã L, thị xã N đã xác nhận trong giấy sang đất mà bà T cung cấp thì ông S hoàn toàn không biết về việc sang nhượng đất giữa bà T và ông N, ông S đã tự tay viết tờ tường trình ngày 28/11/2022 mà bà đại diện cho ông N cung cấp cho Tòa án.

Tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N buộc bà Phạm Thị Út T trả cho ông N phần đất cho mượn là 14.999m2 thuộc một phần thửa đất 502, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà T vào ngày 07/8/2015. Đồng thời, rút lại yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận QSD đất đối với phần diện tích này mà đề nghị Ủy ban điều chỉnh diện tích đối với phần đất tranh chấp từ tên bà T sang tên cho ông N. Và ông N cũng đồng ý trả lại cho bà Phạm Thị Hồng H phần đất tranh chấp này theo yêu cầu độc lập của bà H.

- Quá trình tố tụng, tại phiên tòa người đại diện hợp pháp cho bị dơn bà Phạm Thị Út T là ông Kim Điền Ph trình bày:

Phần đất tranh chấp theo như nguyên đơn ông N yêu cầu bị đơn bà T trả lại có diện tích thống nhất là 14.999m2 thuộc một phần thửa đất 502, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015.

Nguồn gốc phần đất này do bà T chuyển nhượng đất của ông Lê Văn N bằng giấy sang đất viết tay lập ngày 07/9/2001, trong giấy sang đất viết tay để diện tích là 1H30 nhưng thật chất là sang nguyên mẫu đất với giá 60 chỉ vàng 24k. Lúc chuyển nhượng thì bà T có hỏi ông N có phải đất của bà H không nhưng ông N nói đất của bà H được chia đã bán cho bà Lê Thị B gần 20 công trong đó có phần 15.000m2 được chia khi ly hôn. Bà T đã canh tác đất tranh chấp từ khi chuyển nhượng của ông N năm 2001 đến nay và đã kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất theo quy định. Thời điểm kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất thì sổ sách thửa đất 502 là do Ủy ban nhân dân (UBND) xã L, thị xã N đang đứng tên quản lý thửa đất cho nên việc kê khai đăng ký nguồn gốc phần đất này để là cha ruột của bà T tên Phạm Văn B cho đất chứ ông N không có đứng kê khai đăng ký quản lý thửa đất 502 nên không thể đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất theo hình thức chuyển nhượng đất được. Việc lập hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất của bà T cũng đã được UBND xã L lập hồ sơ và lấy ý kiến các hộ dân, niêm yết thủ tục theo quy định. Bên cạnh đó, Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã N thực hiện ý kiến chỉ đạo của UBND thị xã N trả lời việc cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T là đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại thời điểm cấp giấy chứng nhận và bà T đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất thuộc đối tượng đăng ký cấp giấy chứng nhận QSD đất lần đầu.

Mặt khác, ông N cho rằng phần đất này ông N cho bà T mượn nhưng lại không ai biết, không có giấy tờ gì chứng minh có cho bà T mượn đất. Bên cạnh đó, ông N cho rằng đất tranh chấp là ông N mượn của bà H và cho bà T mượn lại canh tác, nay đòi đất lại để trả cho bà H. Như vậy, phần đất này không thuộc quyền sở hữu của ông N mà phải là đất của bà H. Tuy nhiên, khi bà H khởi kiện bà T để đòi lại QSD đất cho mượn thì đã được Tòa án hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật số 17/2020/DS-PT ngày 14/02/2020 của TAND tỉnh Sóc Trăng là không chấp nhận yêu cầu đòi đất của bà H.

Việc ông N cho rằng không có chuyển nhượng đất cho bà T. Bà T có cung cấp cho Tòa án giấy sang đất ngày 07/9/2001 có chữ ký ông N. Trong vụ án bà H kiện bà T đòi đất cho mượn thì ông N đã thừa nhận ông N có ký vào tờ sang đất nên bà T không yêu cầu giám định chữ ký của ông N trong vụ án này.

Giấy chứng nhận QSD đất thửa đất tranh chấp thì bà T đang thế chấp vay tiền tại Ngân hàng N – Chi nhánh tỉnh Sóc Trăng – Phòng giao dịch N để vay số tiền 450.000.000 đồng. Phần đất tranh chấp hiện nay do vợ chồng con của bà T là anh Nguyễn Minh P và chị Nguyễn Thị N đang canh tác làm ruộng để nuôi bà T.

Còn về diện tích được cấp giấy chứng nhận QSD đất của bà T có nhiều hơn so với phần đất đã chuyển nhượng cho ông N là vì bà T còn chuyển nhượng thêm một phần khác của ông Hồ Văn T. Còn đối với tờ tường trình của ông Nguyễn Văn S lập ngày 28/11/2022 mà người đại diện cho nguyên đơn cung cấp không có xác nhận chữ ký của ông S nên không thể tin tờ tường trình đó là của ông S lập, trước đây thì ông S cũng đã thừa nhận việc ông N có ký sang đất cho bà T trong vụ án của bà H khởi kiện đòi đất bà T.

Từ những căn cứ trên thì bà T không đồng ý với yêu cầu đòi lại đất cho mượn của ông Lê Văn N nên đề nghị Hội đồng xét xử bác yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N. Còn việc người đại diện nguyên đơn rút lại yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận QSD đất của bà T thì bà T cũng không có ý kiến.

- Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Hồng H trình bày:

Phần đất tranh chấp giữa ông N và bà T là của bà. Nguồn gốc đất là của bà và ông N khi còn là vợ chồng đã chuyển nhượng của ông Kiều Văn C diện tích 03 ha. Đến năm 1998 bà và ông N ly hôn với nhau, trong quyết định ly hôn của TAND huyện T thì để cho bà và ông N tự chia diện tích 03ha mua của ông Kiều Văn C cho mỗi người một nửa là 15.000m2. Lúc đó bà để diện tích này cho ông N mượn canh tác nuôi con, có thỏa thuận khi nào bà cần thì ông N trả lại nhưng không có làm giấy tờ, cũng không có ai biết. Nay bà yêu cầu độc lập buộc ông Lê Văn N trả lại cho bà phần đất có diện tích đo đạc thực tế là 14.999m2 thuộc một phần thửa đất 502, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015.

- Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Minh P trình bày:

Anh là con ruột của bà Phạm Thị Út T. Phần đất tranh chấp giữa ông N và bà T là của mẹ anh đã chuyển nhượng của ông N năm 2001. Phần đất này hiện nay mẹ anh để cho hai vợ chồng anh canh tác làm lúa để nuôi mẹ anh. Anh không có ý kiến gì trong vụ án này. Vợ ông là chị Nguyễn Thị N thì hiện nay có con nhỏ nên không thể tham dự phiên tòa và xin vắng mặt.

- Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm Hoàng S trình bày:

Ngày 25/8/2020 Ngân hàng N và bà Phạm Thị Út T có ký kết hợp đồng tín dụng thỏa thuận ngân hàng cho bà T vay số tiền 450 triệu, vay thời hạn đến ngày 25/8/2025. Việc vay vốn có thế chấp giấy chứng nhận QSD đất thửa số 502 mà các bên đang phát sinh tranh chấp. Nên hiện nay nguyên đơn yêu cầu hủy giấy chứng nhận QSD đất của bà T thì phía ngân hàng không đồng ý. Trong trường hợp nếu Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì phải đảm bảo quyền lợi cho ngân hàng, buộc bà T trả số tiền vốn vay là 450 triệu đồng và tiền lãi đến thời điểm xét xử là 20.934.931 đồng, khi nào bà T trả hết nợ cho ngân hàng thì ngân hàng mới đồng ý trả giấy chứng nhận QSD đất lại cho bà T.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2023/DS-ST, ngày 10 tháng 01 năm 2023 của Tòa án nhân dân thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã quyết định: Căn cứ khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 165, khoản 1, 2 Điều 228, khoản 2 Điều 244, Điều 266; Điều 271; Điều 273; Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 203 của Luật đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

* Tuyên xử:

1/ Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N về việc yêu cầu bà Phạm Thị Út T trả lại quyền sử dụng đất cho mượn.

Phần đất không chấp nhận có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015. Phần đất có số đo, tứ cận như sau:

- Hướng Đông giáp phần đất của bà Lê Thị B, có số đo 76,70m.

- Hướng Tây giáp phần đất còn lại của thửa 502, có số đo 86,50m.

- Hướng Nam giáp Kênh thủy lợi, có số đo 190,20m.

- Hướng Bắc giáp phần đất ông Hồ Văn T, bà Lê Thị B, có số đo 142m.

2/ Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N về việc yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận QSD đất đối với phần đất có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015.

3/ Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của bà Phạm Thị Hồng H về việc yêu cầu ông Lê Văn N trả lại phần đất cho mượn có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015, phần đất không được chấp nhận có số đo và tứ cận được nêu tại phần số 1.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng khác và thông báo quyền kháng cáo cho các đương sự theo luật định.

Ngày 18/01/2023, nguyên đơn là ông Lê Văn N có đơn kháng cáo với nội dung đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm số 02/2023/DS-ST ngày 10/01/2023 của Tòa án nhân dân thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Yêu cầu Ủy ban nhân dân thị xã N thu hồi giấy chứng nhận QSDĐ số CA953857 do UBND thị xã N cấp ngày 07/8/2015 thuộc thửa đất số 502, tờ bản đồ số 6, diện tích 20.235m2 tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Điều chỉnh giao cho bà Phạm Thị Hồng H 15.000m2 trong phần đất này.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền cho nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Thu T không rút đơn khởi kiện và giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng về tính có căn cứ và hợp pháp của kháng cáo, việc tuân thủ và chấp hành pháp luật tố tụng của những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm. Đồng thời, kiểm sát viên phát biểu quan điểm về nội dung kháng cáo và đề nghị Hội đồng xét xử, áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Lê Văn N, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 02/2023/DS-ST, ngày 10/01/2023 của Tòa án nhân dân thị xã N, tỉnh Sóc Trăng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308, khoản 1 Điều 148 và khoản 6 Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Áp dụng khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn ông Lê Văn N. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 02/2023/DS-ST ngày 10 tháng 01 năm 2023 của Tòa án nhân dân thị xã N, tỉnh Sóc Trăng như sau:

Căn cứ khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 165, khoản 1, 2 Điều 228, khoản 2 Điều 244, Điều 266; Điều 271; Điều 273; Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 203 của Luật đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N về việc yêu cầu bà Phạm Thị Út T trả lại quyền sử dụng đất cho mượn.

Phần đất không chấp nhận có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015. Phần đất có số đo, tứ cận như sau:

Hướng Đông giáp phần đất của bà Lê Thị B, có số đo 76,70m.

Hướng Tây giáp phần đất còn lại của thửa 502, có số đo 86,50m.

Hướng Nam giáp Kênh thủy lợi, có số đo 190,20m.

Hướng Bắc giáp phần đất ông Hồ Văn T, bà Lê Thị B, có số đo 142m.

2. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn N về việc yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015.

3. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu độc lập của bà Phạm Thị Hồng H về việc yêu cầu ông Lê Văn N trả lại phần đất cho mượn có diện tích 14.999m2, thuộc một phần thửa đất số 502, tờ bản đồ số 06, đất tọa lạc ấp T, xã L, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Phạm Thị Út T vào ngày 07/8/2015, phần đất không được chấp nhận có số đo và tứ cận được nêu tại phần số 1.

4. Về chi phí thẩm định: 900.000 đồng (Chín trăm nghìn đồng), ông Lê Văn N phải chịu và đã thực hiện xong chi phí này.

5. Về án phí sơ thẩm:

5.1. Ông Lê Văn N phải chịu án phí 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0007699 ngày 23/3/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Ông N đã thực hiện xong phần án phí.

5.2. Bà Phạm Thị Hồng H phải chịu án phí 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0002502 ngày 18/10/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Bà H đã thực hiện xong phần án phí.

6. Án phí phúc thẩm: Nguyên đơn ông Lê Văn N phải chịu 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm ông N đã nộp 300.000 đồng theo biên lai thu tiền số số 0006400, ngày 27/01/2023 của Chi Cục Thi hành án dân sự thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Ông N đã nộp xong án phí phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải Thi hành án có quyền thỏa thuận Thi hành án, quyền yêu cầu Thi hành án, tự nguyện Thi hành án hoặc bị cưỡng chế Thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu Thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.