Bản án 79/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ghi ngày 25/11/2024, đơn khởi kiện bổ sung ngày 21/5/2025 và trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, nguyên đơn ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H và người đại diện theo ủy quyền của ông B, bà H là bà Nguyễn Thị H1 thống nhất trình bày:

Vào năm 2006, ông Bầu và bà H có nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Quốc V2 và bà Lê Thị M 01 phần đất chiều ngang 5m x dài khoảng 50m, thuộc thửa đất số 59. Đến năm 2007, ông Bầu và bà H được Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Tây Ninh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ) thửa đất số 836 tờ bản đồ số 07, diện tích 150m2 (đã trừ lộ giới) loại đất ở nông thôn, đất tọa lạc tại Ấp A, xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh (nay xã T, tỉnh Tây Ninh).

Năm 2013, Nhà nước cấp đổi lại GCNQSDĐ qua hệ thống bản đồ chính quy, thửa 836 có số thửa mới số 81 tờ bản đồ số 113. Tuy nhiên, do không đo hết thửa đất số 81 nên diện tích đất chỉ còn lại 103,8m2, ông B, bà H không hiểu biết nên khi nhận GCNQSDĐ không xem lại diện tích đất bị thiếu. Hiện nay, ông Bầu, bà H cho bà Vũ Thị H2 và ông Nguyễn Đình H3 quản lý sử dụng, quá trình sử dụng không biết diện tích trong sổ đỏ được cấp là bao nhiêu.

Ông Bầu, bà H khởi kiện yêu cầu ông Nguyễn Tuấn P trả lại phần đất diện tích 158m2 (diện tích sau khi đo đạc hiện trạng), thuộc một phần thửa 59 tờ bản đồ số 113, đất tọa lạc tại Ấp A, xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh. Đất có tứ cận: hướng Đông giáp đất ông P, hướng Tây giáp đất ông D1, hướng Nam giáp đất ông Bầu, bà H và hướng Bắc giáp đất ông B1.

Bị đơn, ông Nguyễn Tuấn P trình bày như sau: vào năm 2022, ông được mẹ và các anh chị em trong gia đình ký kết việc thỏa thuận phân chia thừa kế cho ông phần đất có diện tích 1.104,1m2 thuộc thửa đất số 59 tờ bản đồ số 113. Nguồn gốc phần đất này là do cha mẹ ông là cụ Nguyễn Văn L2 và cụ Nguyễn Thị C khai hoang diện tích 119m2 (năm 1989) và mua của ông Nguyễn Văn B2 (tên thường gọi là Hai B3, đã chết vào năm 2005) diện tích khoảng 9.884m2 vào năm 1993, khi mua trên đất có trồng cây mãng cầu. Do hai phần đất giáp nhau nên cha mẹ ông đã gộp chung hai phần đất này thành một thửa đất để sản xuất canh tác. Sau khi cha mẹ ông chết, thì các anh chị em trong gia đình đã giao lại cho ông sản xuất canh tác, quản lý phần đất này cho đến nay, quá trình sử dụng phần đất này có ranh giới rõ ràng. Hiện nay, ông đã kê khai cấp GCNQSDĐ. Do đó, ông không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Bầu, bà H.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày

Bà Vũ Thị H2 và ông Nguyễn Đình H3 thống nhất trình bày:

Năm 2011, cha mẹ ông bà là ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H cho vợ chồng ông bà phần đất diện tích chiều ngang 5m x chiều dài hết đất. Nguồn gốc phần đất này do cha mẹ ông mua của ông V2, bà M vào năm 2006, đến năm 2007 được cấp GCNQSDĐ thửa số 81 tờ bản đồ số 113, còn phần đất còn lại thuộc thửa số 59 tờ bản đồ số 113 phía sau chưa được cấp GCNQSDĐ nên chưa làm thủ tục sang tên cho ông bà. Sau khi được cho đất ông bà quản lý sử dụng cho đến nay, đối với phần đất được cấp GCNQSDĐ ông bà sử dụng bán đồ ăn sáng, còn phần đất phía sau trồng chuối và xây một hố ga trên đất.

Ông bà thống nhất với yêu cầu khởi kiện của ông Bầu, yêu cầu ông P phải trả lại phần đất diện tích đo đạc thực tế 158m2, thuộc một phần đất thửa 59, tờ bản đồ số 113 cho cha mẹ ông.

Bà Nguyễn Thị Thúy L, bà Nguyễn Thị Thúy V, bà Nguyễn Thị Thúy H4, ông Nguyễn Trường N, ông Nguyễn Tuấn L1 thống nhất trình bày:

Cha mẹ các ông bà là cụ Nguyễn Văn L2 (đã chết năm 2020) và cụ Nguyễn Thị C có 06 người con gồm: Nguyễn Thị Thúy L, Nguyễn Thị Thúy V, Nguyễn Thị Thúy H4, Nguyễn Trường N, Nguyễn Tuấn L1 và Nguyễn Tuấn P. Sau khi cụ L2 chết, cụ C cùng các ông bà đã chia di sản thừa kế của cụ L2 vào ngày 16/11/2022, trong đó có phần đất diện tích 1.104,1m2 thuộc thửa đất số 59 tờ bản đồ số 113, các hàng thừa kế thứ nhất của cụ L2 đồng ý chia cho ông P phần đất này, việc chia thừa kế được Ủy ban nhân dân xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh (nay là Ủy ban nhân dân xã T, tỉnh Tây Ninh) chứng thực số: 438/2022, quyển số: 01/2022-SCT/HĐ/GD, ngày 16/11/2022.

Do phần diện tích đất này đã chia thừa kế cho ông P, nên ông P tự liên hệ giải quyết tranh chấp tại Tòa án có thẩm quyền đối với yêu cầu khởi kiện của ông Bầu, bà H theo quy định của pháp luật.

Ông Đoàn Văn T2, ông Lý Thành S trình bày: hai ông và gia đình sinh sống gần vị trí đất tranh chấp, hai ông không tiến hành kê khai cấp GCNQSDĐ đối với phần đất tranh chấp, nên yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Quốc V2, bà Lê Thị M thống nhất trình bày:

Năm 2006, vợ chồng ông bà có chuyển nhượng cho ông Bầu, bà H một phần đất diện tích 150m2, khi chuyển nhượng phần đất này đã được cấp GCNQSDĐ, hiện nay do ông H3, bà H2 đang quản lý sử dụng. Sau khi chuyển nhượng vợ chồng ông bà đã nhận đủ tiền, ông Bầu và bà H đã làm thủ tục sang tên sổ đỏ, vì diện tích được cấp trong sổ là 150m2 nên ông bà chỉ chuyển nhượng 150m2, không phải chuyển nhượng phần đất diện tích 250m2 như lời trình bày của vợ chồng ông B. Nguồn gốc phần đất chuyển nhượng do vợ chồng ông bà nhận chuyển nhượng của ông D ngang 10m x chiều dài hết đất. Sau đó ông bà chuyển nhượng cho ông B 05m, ông D1 05m.

Ông bà xác định có chuyển nhượng và giao đất cho vợ chồng ông B, bà H là phần đất được cấp GCNQSDĐ diện tích 150m2, còn phần đất phía sau chưa cấp sổ nên vợ chồng ông bà không chuyển nhượng, không giao cho ông Bầu, bà Hợp phần đất này. Đối với yêu cầu khởi kiện của ông Bầu, bà H yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, còn việc ông V2 kê khai cấp sổ đỏ phần đất tranh chấp thì ông bà không yêu cầu giải quyết trong vụ án này.

Ông Nguyễn Văn B1 trình bày: trước đây ông sinh sống tại Ấp A, xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh, ông có kê khai và được cấp GCNQSDĐ diện tích 1.870m2 thuộc thửa số 107 tờ bản đồ số 21. Sau khi được cấp GCNQSDĐ ông đã làm thủ tục tặng cho con của ông Nguyễn Hoàng V3. Trong quá trình ông sử dụng và sau đó con ông sử dụng đã xây dựng hàng rào kiên cố để xác định ranh đất giữa các bên. Do đó phần đất tranh chấp nằm ngoài phần đất ông đã tặng cho con nên ông không có ý kiến gì.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 100/2025/DS-ST ngày 15 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 11-Tây Ninh đã xử:

“1… Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất” với bị đơn ông Nguyễn Tuấn P phần đất diện tích 158m2, thuộc một phần thửa 59, tờ bản đồ số 113, đất tọa lạc tại ấp A, xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh (nay là: Ấp A, xã T, tỉnh Tây Ninh), đất có tứ cận: Hướng bắc giáp thửa số 121, tờ bản đồ số 113; Hướng nam giáp thửa số 81, tờ bản đồ số 113; Hướng tây giáp thửa số 58, tờ bản đồ số 113; Hướng đông giáp một phần thửa số 59, tờ bản đồ số 113.

(Kèm theo Bản án là Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số: 113-58/SĐ-HT, ngày 08/5/2025 của Công ty trách nhiệm hữu hạn Đ2)

2. Về chi phí đo đạc, xem xét thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản: Ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H phải chịu số tiền 28.056.000 (hai mươi tám triệu không trăm năm mươi sáu nghìn) đồng chi phí đo đạc, xem xét, thẩm định tại chỗ, chi phí định giá tài sản. Ghi nhận ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H đã thực hiện xong.

3. Về án phí: Ông Vũ Xuân B, bà Nguyễn Thị H không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, do thuộc trường hợp được miễn nộp tiền án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.”.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về quyền và thời hạn kháng cáo của các đương sự, việc thi hành án theo quy định của pháp luật.

Ngày 30/9/2025, nguyên đơn, ông Vũ Xuân B và bà Nguyễn Thị H kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm,

Luật sư Nguyễn Văn T trình bày:

Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp quyền sử dụng đất là đúng, nhưng bản án sơ thẩm nêu xét yêu cầu khởi kiện của ông Bầu, bà H đòi ông P trả lại diện tích 158m2 là không đúng, vì diện tích đất này phía nguyên đơn đang quản lý, sử dụng; không phải ông P quản lý, mà bản chất của quan hệ pháp luật tranh chấp là ông P đã tự ý kê khai đăng ký đất có nguồn gốc của nguyên đơn mua của ông V2, bà M. Do đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải chấm dứt việc kê khai đăng ký. Do nguyên đơn không hiểu biết pháp luật nên mới yêu cầu bị đơn trả lại đất. Tòa án cấp sơ thẩm không hướng dẫn nguyên đơn xác định yêu cầu khởi kiện cho đúng. Tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn đã thay đổi yêu cầu, xác định lại yêu cầu khởi kiện của mình.

Theo sổ mục kê thì diện tích 158m2 thuộc thửa 108 mang tên ông Nguyễn Quốc V2. Năm 2006 ông V2 bán cho ông B thửa đất trong đó có diện tích 158m2 là đúng pháp luật, cần được công nhận. Nếu cho rằng đất do cha của ông P khai hoang thì vì sao sổ mục kê lại đứng tên ông V2. Hồ sơ kê khai thừa kế thì ông Nguyễn Văn L2 cũng không thể hiện có diện tích 158m2 thuộc thửa 59. Ông P cũng không có chứng cứ chứng minh diện tích 158m2 của ông L2 khai hoang hoặc mua của ông B3. Tờ bản đồ năm 2013 được lập dựa trên kê khai của hộ gia đình, cá nhân theo Quyết định số 2914 của Ủy ban, mà ông P tự ý kê khai không trung thực về nguồn gốc đất. Do đó, không thể căn cứ tờ bản đồ năm 2013, mà phải căn cứ tờ bản đồ năm 2006. Tòa án cấp sơ thẩm đã không đưa ông Nguyễn Thanh Đ tham gia tố tụng với tư cách là người làm chứng. Tại cấp phúc thẩm, nguyên đơn đã cung cấp thêm tài liệu chứng cứ là giấy tay của ông V2, có cọc ranh xác định phần đất mà ông B mua của ông V2 và đất của ông P. Nguyên đơn đã sử dụng đất, trồng cây và xây hầm xả thải. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào Bản án dân sự phúc thẩm số 78/2015/DS-PT, ngày 25/3/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh, nhưng trong bản án này thì ông Bầu xác định chỉ tranh chấp phần đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không liên quan đến phần đất phía sau nên không phải ý kiến của ông Bầu là chỉ mua diện tích đất 150m2. Ngoài ra, bản án phúc thẩm này cũng đã nhận định tứ cận thửa đất của ông B là Đông giáp đất ông S, Tây giáp đất ông B1, Nam giáp tỉnh lộ 794 và Bắc giáp nhà ông B1 – cuối đất. Ông Bầu đã mua đất của ông V2 cùng lúc với ông D1, có cùng chiều dài, gồm phần đất có sổ đỏ 150m2 và phần chưa được cấp giấy do là đất của nông trường cao su.

Bà Nguyễn Thị H1 trình bày: khi ông P kê khai đã không xác nhận tứ cận thửa đất; sổ mục kê cũng không thể hiện ông L2, ông B3 có kê khai diện tích 158m2 đang tranh chấp. Ông Bầu mua đất của ông V2 có giấy tay. Đất do gia đình ông Bầu, bà H2 quản lý sử dụng. Do đó, đề nghị chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Bầu, buộc ông P chấm dứt hành vi kê khai đăng ký đối với phần diện tích 158m2 này.

Ông Nguyễn Tuấn P trình bày: ông V2 đã khẳng định không bán cho ông B phần diện tích đất mà ông B đang tranh chấp. Thời điểm gia đình ông Bầu làm hầm chứa thải thì ông không biết vì đi làm không có ở nhà, hơn nữa, hố ga này đã không còn sử dụng, cho đến khi xảy ra tranh chấp đào lên thì ông mới biết.

Ông Lý Thành S trình bày: ông là anh rể của ông P. Giấy tay mà ông B cung cấp tại cấp phúc thẩm không đúng vì hồ sơ cũ khi ông B tranh chấp với ông vào năm 2014-2015 thì ông B có cung cấp giấy tay diện tích 150m2. Phần diện tích 158m2 không phải của ông B1, mà đất của ông B1 chỉ giáp ranh. Cột ranh là do ông B tự cắm, không phải ông V2 cắm. Các bụi chuối trên đất nằm cặp theo ranh, cũng không biết do ai trồng vì thời gian đã lâu. Năm 1997 nông trường đã trả lại đất cho dân. Năm 1998 ông D mua đất, đến năm 2003 ông D bán lại cho ông V2, năm 2006 thì ông V2 bán lại cho ông B. Ông V2 xác định chỉ bán cho ông B diện tích đất trong sổ đỏ.

Bà Vũ Thị H2 trình bày: việc xây dựng hầm vệ sinh diễn ra trong một thời gian nhưng ông P cho rằng không biết là không hợp lý. Ông V2 đã khai không trung thực về diện tích đất đã bán cho ông B, vì sợ gia đình của bà quay lại kiện ông V2. Phần đất tranh chấp có cọc ranh rõ ràng, do gia đình bà đang sử dụng, trồng chuối…Đất của ông D1 cùng mua của ông V2 và chiều dài giáp đất của ông B1 thì không lý do gì đất của ông Bầu cũng mua của ông V2 nhưng bị ngắn hơn đất của ông D1.

Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm và các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Kháng cáo của nguyên đơn, ông Vũ Xuân B và bà Nguyễn Thị H đủ điều kiện để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

Về nội dung: ông B, bà H kháng cáo yêu cầu xác định diện tích 158m2 là của ông Bầu, bà H và yêu cầu ông P chấm dứt hành vi vi phạm kê khai đăng ký quyền sử dụng đất. Diện tích 158m2 đang tranh chấp theo bản đồ năm 2006 thuộc 1 phần thửa 108 trong sổ mục kê đứng tên ông V2 và ông B1; theo tờ bản đồ 299 thì không thuộc về ai. Ông B1 xác định không kê khai phần diện tích này. Ông B4 khai mua đất của ông V2 có chiều ngang 5m dài hết đất nhưng ông V2 xác định chỉ chuyển nhượng đất trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông Bầu được cấp đổi còn diện tích 103,8m2 nhưng không ý kiến gì. Theo Bản án dân sự phúc thẩm số 78/2015/DS-PT, ngày 25/3/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Tây Ninh thì ông Bầu xác định mua 150m2 đất của ông V2. Trong vụ án này, tại cấp phúc thẩm, ông B4 cung cấp giấy tay ghi diện tích 5mx50m nhưng phần nội dung này có màu mực khác và mâu thuẫn với lời khai của ông V2. Về nguồn gốc đất, ông P khai do cha để lại thuộc thửa 59 bao gồm diện tích 158m2 đang tranh chấp. Theo tờ bản đồ năm 2013 thì phần diện tích 158m2 này thuộc thửa 59. Ủy ban nhân dân xã S xác định không nhận được hồ sơ kê khai đăng ký của ông Bầu mà chỉ nhận được hồ sơ của ông P kê khai đối với thửa 59. Ông Bầu kháng cáo, nhưng không cung cấp được chứng cứ để chứng minh. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của ông Bầu và bà H, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét kháng cáo của ông Vũ Xuân B và bà Nguyễn Thị H tranh chấp đối với ông Nguyễn Tuấn P về quyền sử dụng đất có diện tích đo đạc thực tế 158m2, hiện nay theo ranh bản đồ thuộc một phần thửa 59, tờ bản đồ số 113, đất tọa lạc tại ấp A, xã S, huyện T, tỉnh Tây Ninh (nay là ấp A, xã T, tỉnh Tây Ninh), theo Sơ đồ hiện trạng sử dụng đất số: 113-58/SĐ-HT, ngày 08/5/2025 của Công ty trách nhiệm hữu hạn Đ2, cụ thể: yêu cầu ông P chấm dứt hành vi kê khai đăng ký đối với diện tích 158m2:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 308, Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

2. Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của ông Vũ Xuân B và bà Nguyễn Thị H.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 100/2025/DS-ST ngày 15 tháng 9 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 11-Tây Ninh.

4. Án phí dân sự phúc thẩm: ông Vũ Xuân B và bà Nguyễn Thị H được miễn án phí phúc thẩm.

5. Về hướng dẫn thi hành án: trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

6. Về hiệu lực của bản án: Bản án phúc thẩm này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.