Bản án 78/2024/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Trong tháng 02 năm 2023. Sùng A T một mình mang theo một con dao quắm và một cưa máy đi từ nhà ở bản Tà T, xã Tà T đến khu vực rừng thuộc khu vực Nậm Kha A, xã Mù C, huyện Mường T, tỉnh Lai C để chặt phá rừng làm nương. Khi đi đến khu vực rừng phòng hộ tại lô 13, khoảnh 2, tiểu khu 108 thuộc địa phận xã Mù C.T dừng lại và dùng dao quắm phát cây cỏ, cây dây leo và các cây gỗ có đường kính nhỏ, còn những cây to, T dùng cưa máy đốn hạ toàn bộ trong thời gian 06 ngày thì T đã chặt phá toàn bộ cây trên diện tích 5.250m2 rừng phòng hộ. Sau đó T đi về nhà để chờ khi nào cây cỏ, cây dây leo và các cây gỗ bị đốn hạ khô sẽ quay lại đốt để trồng lúa nương. Ngày 23/03/2023, tổ công tác của Trạm kiểm lâm xã Mù C và Ủy ban nhân dân xã Mù C tiến hành tuần tra, kiểm soát rừng tại khu vực Nậm Kha A, xã Mù C thì phát hiện 5.250m2 rừng phòng hộ tại lô 13, khoảnh 2, tiểu khu 108 bị chặt phá nhưng chưa bị đốt cháy nên đã báo cáo với Hạt kiểm lâm và Ủy ban nhân dân huyện Mường T, tỉnh Lai C. Qua rà soát, xác minh, Hạt kiểm lâm huyện Mường T, tỉnh Lai C đã mời Sùng A T đến làm việc và Sùng A T đã thừa nhận toàn bộ hành vi chặt, phá rừng trái phép mà bản thân đã thực hiện như đã nêu trên.

Tại kết luận giám định số: 03/KLGĐ-NCLS, ngày 10/11/2023 của Viện nghiên cứu lâm sinh Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam, kết luận: Diện tích rừng mà Sùng A T đã chặt, phá trái phép là 5.250m2. Vị trí: Lô 13, khoảnh 2, tiểu khu 108 thuộc xã Mù C, huyện Mường T. Khu vực giám định được xác định là rừng. Trạng thái rừng: Rừng hỗn giao tre, nứa, gỗ tự nhiên núi đất (ký hiệu HG2). Nguồn gốc hình thành: Rừng tự nhiên, theo chức năng: Rừng phòng hộ.

Tại kết luận định giá tài sản số: 24/KL-HĐĐGTS, ngày 24/11/2023 của Hội đồng định giá Ủy ban nhân dân huyện Mường T, kết luận: 5.250m2 rừng phòng hộ mà Sùng A T hủy hoại trị giá 235.299.000 đồng.

Quá trình điều tra đã xác định được: Chủ rừng đối với số diện tích rừng bị Sùng A T chặt, phá, hủy hoại là Ủy ban nhân dân xã Mù C, huyện Mường T, tỉnh Lai C. Hợp đồng giao khoán cho cộng đồng dân cư bản Phìn K, xã Mù C bảo vệ để hưởng dịch vụ môi trường rừng.

Quá trình điều tra đã xác định được: Sùng A T không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép chặt, phá đối với diện tích rừng nêu trên. Còn chiếc cưa máy là do T mượn của Giàng A L trú cùng bản Tà Tổng với Sùng A T.

Tại bản cáo trạng số: 38/CT-VKS-MT ngày 03 tháng 06 năm 2024, Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường T, truy tố Sùng A T về tội "Hủy hoại rừng", tại phiên tòa hôm nay vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường T vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố đối với bị cáo và đề nghị Hội đồng xét xử xử lý:

- Trách nhiệm hình sự: Đối với Sùng A T về tội danh "Hủy hoại rừng" theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự.

- Về hình phạt chính: Áp dụng Điều 38; Điều 50; điểm c khoản 1 Điều 243; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Sùng A T, từ: 03 năm đến 03 năm 06 tháng tù, về tội "Hủy hoại rừng".

- Về hình phạt bổ sung: Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền theo quy định tại khoản 4 Điều 243 Bộ luật hình sự đối với bị cáo, do điều kiện kinh tế của bị cáo.

- Về xử lý vật chứng: Áp dụng điểm a, điểm c khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a, điểm b khoản 2 và điểm d khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự.

+. Đối với: 01 con dao quắm dài 70cm, lưỡi dao làm bằng kim loại dài 35cm, rộng 05cm, cán dao làm bằng gỗ dài 35cm. Đây là công cụ mà Sùng A T dùng vào việc phạm tội, không còn giá trị và không còn sử dụng được. Cần tịch thu tiêu hủy.

+. Đối với: 01 cưa máy mà Sùng A T mượn của Giàng A L, dùng để đốn hạ những cây gỗ to, đây là vật chứng của một vụ án khác, đã bị cơ quan điều tra thu giữ trong vụ án khác, nên không đề cập xử lý trong vụ án này.

+. Đối với 18,340m3 gỗ; 9,350m3 củi tận thu và 1.817 cây tre, nứa, thuộc loại thực vật rừng (bao gồm hỗn giao tre, nứa và cây gỗ tự nhiên) thu giữa, do Sùng A T chặt, phá. Trong quá trình điều tra đã xác định được Ủy ban nhân dân xã Mù C, huyện Mường T, tỉnh Lai C là chủ sở hữu, sau khi khám nhiệm hiện trường vào ngày 26/07/2023, do địa hình rừng núi, giao thông đi lại khó khăn, không vận chuyển được, nên cùng ngày 26/07/2023, Hạt kiểm lâm huyện Mường T đã tạm giao cho Ủy ban nhân dân xã Mù C, huyện Mường T để bảo quản, quản lý vật chứng. Đến ngày 10/11/2023 thì có kết luận giám định số 03/KL-GĐ-NCLS của Viện nghiên cứu lâm sinh Viện khoa học lâm nghiệp Việt Nam. Việc xử lý số vật chứng như trên thuộc cơ quan quản lý chuyên ngành có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật, nên không đề cập xử lý.

- Về phần dân sự: Trong quá trình điều tra, truy tố. Người đại diện theo pháp luật của bị hại và người đại diện của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Không yêu cầu bị cáo Sùng A T bồi thường về trách nhiệm dân sự, nên không đề cập xử lý.

- Về án phí hình sự sơ thẩm: Căn cứ Điều 135; khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự. điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội về án phí, lệ phí tòa án. Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Tại phiên tòa hôm nay: Người đại diện theo pháp luật của bị hại, ông: Lỳ Gò X. Trình bày: Qua kiểm tra tại vị trí rừng do bị cáo Sùng A T hủy hoại thuộc lô 13, khoảnh 2, tiểu khu 108 thuộc địa phận xã Mù C. Là thực vật rừng gồm cây cỏ, cây dây leo, các cây gỗ có đường kính nhỏ và những cây to, trên diện tích 5.250m2 là rừng phòng hộ. Khi bị phát hiện thì Sùng A T đã chủ động, tích cực phối hợp cùng Ủy ban nhân dân xã Mù C trong việc khắc phục hậu quả. Hiện tại trên diện tích thực vật rừng bao gồm cây thân gỗ đã phục hồi. Do bản thân Sùng A T và gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nên Ủy ban nhân dân xã Mù C không yêu cầu bị cáo Sùng A T phải bồi thường thiệt hại về giá trị rừng bị hủy hoại. Tại phiên tòa người đại diện theo pháp luật của bị hại, ông Lỳ Gò X đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ mức hình phạt cho bị cáo Sùng A T.

Trong quá trình điều tra, truy tố, ông Sì Á L trưởng bản Phìn K đại diện bị hại (đại diện cộng đồng bản Phìn K, xã Mù C, huyện Mường T, tỉnh Lai C). Không yêu cầu bồi thường thiệt hại gì liên quan đến diện tích rừng bị hủy hoại và cũng không yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường sinh thái do hành vi hủy hoại rừng của bị cáo Sùng A T gây ra.

Tại phiên tòa hôm nay: Người làm chứng ông Long Văn E trình bày lời khai của ông có trong hồ sơ vụ án là hoàn toàn khách quan, đúng sự thật của vụ án, ngoài ra ông không có ý kiến trình bày gì thêm.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa việc bị cáo khai báo là hoàn toàn tự nguyện, không bị mớm cung, ép cung, bị cáo không khiếu nại gì về quyết định, hành vi của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng. Sau khi tranh luận Kiểm sát viên vẫn giữ nguyên mức hình phạt chính như đã đề nghị. Lời nói sau cùng bị cáo rất ân hận về hành vi phạm tội của mình, mong Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được hưởng mức án nhẹ nhất.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[11.2.]. Ngoài ra bị cáo Sùng A T là người dân tộc thiểu số (dân tộc Mông), vợ, chồng đều làm nghề nông, trồng trọt. Môi trường sống và canh tác cùng với tri thức bản địa của người dân tộc Mông chủ yếu là làm nương rẫy trên đồi núi, đất dốc để tạo ra các sản phẩm lương thực phục vụ cho nhu cầu đời sống, không có mục đích nào khác ngoài mục đích là do muốn có đất để trồng lúa nương. Nhận thức pháp luật hạn chế. hoàn cảnh gia đình khó khăn, có 03 con còn nhỏ, sinh sống ở xã Tà T, huyện Mường T, tỉnh Lai C là xã có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn. Hiện tại trên diện tích thực vật rừng bao gồm cây thân gỗ đã phục hồi. Đại diện theo pháp luật của bị hại là Ủy ban nhân dân xã Mù C, huyện Mường T cũng đề nghị giảm nhẹ hình phạt và không yêu cầu bị cáo phải buồi thường thiệt hại. Trong quá trình điều tra, truy tố, ông Sì Á L trưởng bản Phìn K đại diện bị hại (đại diện cộng đồng bản Phìn K, xã Mù C, huyện Mường T, tỉnh Lai C) cũng không yêu cầu bồi thường thiệt hại gì liên quan đến diện tích rừng bị hủy hoại và cũng như yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường sinh thái do hành vi hủy hoại rừng của bị cáo Sùng A T gây ra. Đây là tình tiết giảm nhẹ được quy định tại khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015, được Hội đồng xét xử xem xét, áp dụng khi lượng hình đối với bị cáo Sùng A T.

Vì các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH

- Tuyên bố bị cáo: Sùng A T phạm tội "Hủy hoại rừng".

- Căn cứ vào Điều 38; Điều 50; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm c khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự, xử phạt bị cáo Sùng A T: 02 năm 06 tháng tù. Thời hạn tù được tính từ ngày bị cáo đi chấp hành án.

- Về hình phạt bổ sung là phạt tiền theo quy định tại khoản 4 Điều 243 Bộ luật hình sự: Không áp dụng đối với bị cáo Sùng A T.

- Về xử lý vật chứng: Áp dụng điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm a, điểm b khoản 2, điểm d khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự.

+. Tịch thu, tiêu hủy: 01 con dao quắm dài 70cm, lưỡi dao làm bằng kim loại dài 35cm, rộng 05cm, cán dao làm bằng gỗ dài 35cm.

+. Đối với: 01 cưa máy mà Sùng A T mượn của Giàng A L, đây là vật chứng của một vụ án khác, đã bị cơ quan điều tra thu giữ trong vụ án khác nên không đề cập xử lý trong vụ án này. Do vậy Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

+. Đối với: 18,340m3 gỗ; 9,350m3 củi tận thu và 1.817 cây tre, nứa, thuộc loại thực vật rừng (bao gồm hỗn giao tre, nứa và cây gỗ tự nhiên) thu giữa, do Sùng A T chặt, phá. Việc xử lý số vật chứng như trên thuộc cơ quan quản lý chuyên ngành có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật. Do vậy Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

- Về phần dân sự: Người đại diện theo pháp luật của bị hại và người đại diện của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án không yêu cầu bị cáo Sùng A T bồi thường về trách nhiệm dân sự. Do vậy Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

- Về án phí: Áp dụng khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án. Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Sùng A T.

- Về quyền kháng cáo: Theo quy định tại Điều 331 và Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự. Bị cáo; người đại diện theo pháp luật của bị hại được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án. Người đại diện của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án, hoặc kể từ ngày nhận được tống đạt bản án hoặc bản án được niêm yết công khai theo quy định của pháp luật.