Bản án 77/2025/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và Bản án dân sự sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Diện tích đất đang tranh chấp là 33,0m2 thuộc một phần của thửa đất số 83, tờ bản đồ địa chính số 55 tỷ lệ 1:500, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn (nay là phường K, tỉnh Lạng Sơn) được Ủy ban nhân dân huyện C (nay là phường K) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D vào năm 2007. Có vị trí đỉnh thửa S= SABCD; có kích thước cạnh phía Đông Bắc là 2,51m, phía Đông Nam 13,44m, phía Tây Nam 2,56m, phía Tây Bắc 13,00m, có vị trí tiếp giáp: Phía Đông Bắc giáp thửa đất số 69 của nhà bà Mông Thị K; phía Tây Nam giáp thửa đất số 82 của nhà ông Lương Văn K; phía Đông Nam giáp giáp phần còn lại của thửa đất số 83 của nhà ông Lương Văn S; phía Tây Bắc giáp thửa đất số 76 của nhà bà Lương Thị P. Đất tranh chấp được xác định thuộc loại đất trồng cây hàng năm khác, trên đất không có tài sản gì.

Nguyên đơn trình bày: Về nguồn gốc đất tranh chấp: Gia đình nguyên đơn có một khu đất tại khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn thuộc thửa số 83, tờ bản đồ số 55, diện tích 203,0 m², mang tên Lương Văn S và Nguyễn Thị D được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2007. Nguồn gốc đất là của ông cha để lại cho vợ chồng nguyên đơn (là Lương Văn S và Nguyễn Thị D). Từ nhỏ ông S đã được canh tác cùng bố mẹ là ông Lương Văn P và bà Trần Thị C tại phần đất này, đến năm 1975 ông S lập gia đình với bà Nguyễn Thị D, từ đó ông S và vợ là bà Nguyễn Thị D cùng các con quản lý sử dụng, gia đình nguyên đơn trồng ngô, lạc và rau trên đất, quá trình canh tác ổn định không tranh chấp với ai. Đến năm 2007, ông S đi kê khai làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được Uỷ ban nhân dân huyện C, tỉnh Lạng Sơn cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 053441, thửa đất số 83, tờ bản đồ số 55, diện tích 203,0 m², mang tên Lương Văn S và Nguyễn Thị D tại khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn.

Năm 1990, bà Lương Thị P (Em ruột của chồng bà D) bị nhà chồng đuổi về nhà mẹ đẻ (Trần Thị C) tại tổ 2, khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn, năm 1994 bà Lương Thị P xây nhà gần thửa đất số 83, tờ bản đồ 55, trong quá trình sinh hoạt hàng ngày hai bên gia đình không xảy ra mâu thuẫn gì, gia đình nguyên đơn vẫn quản lý, sử dụng, thu hoạch hoa màu trên thửa đất ổn định. Đến năm 2021, do bà Lương Thị P cho rằng thửa đất số 83, tờ bản đồ địa chính 55 là của ông cha để lại nên yêu cầu được chia di sản thừa kế nên xảy ra tranh chấp một phần thửa đất số 83, tờ bản đồ 55, bà Lương Thị P không cho gia đình nguyên đơn sử dụng, hoa màu mà gia đình nguyên đơn trồng, bà Lương Thị P chửi bới vô cớ gia đình nguyên đơn, sự việc này đã được Uỷ ban nhân dân thị trấn C lập biên bản.

Tại đơn khởi kiện phía nguyên đơn yêu cầu được quyền quản lý sử dụng đất tại khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn thuộc thửa số 83, tờ bản đồ 55, diện tích 203,0m² mang tên Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2007 và yêu cầu bà Lương Thị P chấm dứt hành vi tranh chấp.

Sau khi có kết quả xem xét thẩm định, bản trích đo địa chính khu đất phía nguyên đơn yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất tranh chấp là 33,0 m² thuộc một phần thửa đất số 83, tờ bản đồ 55, mang tên Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp ngày 02-7-2007; yêu cầu bà Lương Thị P chấm dứt hành vi tranh chấp đối với diện tích 33,0m² đất thuộc một phần thửa đất số 83, tờ bản đồ 55, có tổng diện tích 203,0m² mang tên Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D; yêu cầu Tòa án giải quyết chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, đo vẽ, giám định bản đồ mà nguyên đơn đã nộp, đồng thời yêu cầu miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm.

Bị đơn trình bày: Các yêu cầu của nguyên đơn đưa ra bà không chấp nhận vì nguồn gốc đất là của bố mẹ bà và ông Lương Văn S, theo quy định bà cũng có phần theo phân chia di sản thừa kế nhưng do bà cụ Trần Thị C, bà Lương Thị V vay tiền, vay vàng của bà nên đã bán đất cho bà để trừ nợ. Do đó, bà đã nhận chuyển nhượng với ông Lương Cọ K (chồng bà Lương Thị V), bà Trần Thị C, ông Lương Văn S, bà Lương Thị V. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được viết bằng tay ghi ngày 10-3-2002, có xác nhận của Uỷ ban nhân dân thị trấn C ngày 23-3-2002 chuyển nhượng một nửa thửa đất chung là thửa đất có địa danh là Cốc M là thửa đất của ông bà Lương Văn P, bà Trần Thị C. Năm 2004 ông Lương Văn S đã tự ý đi làm thủ tục tách thửa để làm sổ đỏ không cho bà biết. Sau khi nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thửa 76, bà mới biết diện tích đất của bà ghi trong sổ không đủ diện tích đã nhận chuyển nhượng với ông Lương Cọ K, bà Lương Thị V diện tích đất của bà vẫn thiếu khoảng 70m², diện tích đất này chính là phần đất đang tranh chấp với ông Lương Văn S, diện tích đất này hiện tại nằm trong thửa đất số 83, tờ bản đồ số 55, tại tổ 1, khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn. Quá trình giải quyết bà đề nghị cơ quan chức năng đo lại thửa đất có bao nhiêu m² sau đó chia đôi bà (P) một nửa, ông Lương Văn S một nửa. Nếu ông Lương Văn S không đồng ý bà đề nghị Tòa án nhân huyện Cao Lộc giải quyết theo quy định của pháp luật.

Sau khi có kết quả xem xét thẩm định, bản trích đo địa chính khu đất bà xác định diện tích của bà còn thiếu là 33,0m². Quá trình hòa giải bà yêu cầu được quản lý sử dụng diện tích 33,0m²; yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D đối với phần diện tích đất 33,0m².

Tại phiên tòa sơ thẩm:

Nguyên đơn ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D yêu cầu Tòa án giải quyết: Yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất tranh chấp là 33,0 m²; yêu cầu bà Lương Thị P chấm dứt hành vi tranh chấp đối với diện tích 33,0m² đất thuộc một phần thửa đất số 83, tờ bản đồ 55, có tổng diện tích 203,0m² mang tên Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D; yêu cầu Tòa án giải quyết chi phí xem xét, thẩm tại chỗ, định giá tài sản, đo vẽ, giám định bản đồ tổng số tiền là 13.844.00 đồng mà nguyên đơn đã nộp, đồng thời yêu cầu miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm cho ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D.

Bị đơn bà Lương Thị P yêu cầu được quản lý sử dụng diện tích 33,0m²; nhưng không yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D và bà Lương Thị P không có yêu cầu phản tố.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 15/8/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1- Lạng Sơn xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D.

1.1. Ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D được quyền quản lý và sử dụng 33,0m2 đất vườn là một phần của thửa đất số 83, tờ bản đồ 55 bản đồ địa chính thị trấn Cao Lộc, huyện C; địa chỉ: Tại tổ 1, khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn (nay là phường K) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 053441, số vào sổ cấp giấy chứng nhận H 00383 của Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Lạng Sơn cấp ngày 02-7-2007 cho ông Lương Văn S và Nguyễn Thị D. Có vị trí đỉnh thửa S= SABCD; có kích thước cạnh phía Đông Bắc là 2,51m, phía Đông Nam 13,44m, phía Tây Nam 2,56m, phía Tây Bắc 13,00m, có vị trí tiếp giáp: Phía Đông Bắc giáp thửa đất số 69 của nhà bà Mông Thị K; phía Tây Nam giáp thửa đất số 82 của nhà ông Lương Văn K; phía Đông Nam giáp giáp phần còn lại của thửa đất số 83 của nhà ông Lương Văn S; phía Tây Bắc giáp thửa đất số 76 của nhà bà Lương Thị P (Có bản sơ họa ranh giới, mốc giới khu đất tranh chấp kèm theo bản án).

1.2. Buộc bị đơn bà Lương Thị P chấm dứt hành vi tranh chấp, cản trở ông Lương Văn S và bà Nguyễn Thị D sử dụng diện tích đất tranh chấp 33,0m2 đất vườn là một phần của thửa đất số 83, tờ bản đồ 55 bản đồ địa chính thị trấn Cao Lộc, huyện C; địa chỉ: Tại tổ 1, khối 10, thị trấn C, huyện C, tỉnh Lạng Sơn (nay là phường K) theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 053441, số vào sổ cấp giấy chứng nhận H 00383 của Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Lạng Sơn cấp ngày 02-7-2007 cho ông Lương Văn S và Nguyễn Thị D.

2. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, giám định và lồng ghép bản đồ: Bà Lương Thị P phải chịu 13.844.000 đồng (mười ba triệu tám trăm bốn mươi bốn nghìn đồng) tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và giám định, lồng ghép bản đồ. Bà Lương Thị P phải trả cho ông Lương Văn S, bà Nguyễn Thị D tổng số tiền là 13.844.000 đồng (mười ba triệu tám trăm bốn mươi bốn nghìn đồng) tiền chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và chi phí giám định, lồng ghép bản đồ.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí, quyền kháng cáo của các đương sự.

Trong thời hạn luật định, bị đơn bà Lương Thị P kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm, cụ thể trong đơn kháng cáo bà yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết theo hướng bà là người được quyền quản lý, sử dụng toàn bộ diện tích đất tranh chấp.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Bị đơn bà Lương Thị P giữ nguyên nội dung yêu cầu kháng cáo, đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu kháng cáo.

Các nguyên đơn đề nghị HĐXX giữ nguyên quyết định của Bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Lương Thị P đưa ra.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án cụ thể như sau:

1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; người tham gia tố tụng có mặt tại phiên tòa đã được thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự; có đương sự vắng mặt nhưng đã có đề nghị xét xử vắng mặt.

2. Về việc giải quyết kháng cáo: Căn cứ lời khai của các đương sự, vào nguồn gốc đất, vào quá trình sử dụng đất, vào tài sản trên đất và các tài liệu, chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án, thấy rằng: Cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là đúng quy định của pháp luật. Tại cấp phúc thẩm, người kháng cáo không xuất trình được thêm tài liệu, chứng cứ gì mới nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; không chấp nhận kháng cáo của bà Lương Thị P; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 15 tháng 8 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Lạng Sơn. Miễn án phí phúc thẩm cho người kháng cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về thủ tục tố tụng: Phiên tòa được triệu tập hợp lệ lần thứ hai, các đương sự đều có mặt do đó HĐXX tiến hành xét xử theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Lương Thị P; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2025/DS-ST ngày 15/8/2025 của TAND khu vực 1 – Lạng Sơn.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Căn cứ khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, khoản 6 Điều 15, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Bị đơn bà Lương Thị P được miễn án phí dân sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án../.