Bản án 77/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Hồi 10 giờ 00 phút ngày 22/12/2022, Phòng Cảnh sát Môi trường phối hợp với Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra (PC01) Công an tỉnh Sơn La và các cơ quan chức năng làm nhiệm vụ tại Quốc lộ 4G, thuộc khu vực bản Chiềng Khương, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, phát hiện, bắt quả tang Cà Văn K đang có hành vi cất giữ trái phép 02 cá thể động vật đã chết (nghi là động vật nguy cấp, quý hiếm). Vật chứng thu giữ gồm: 01 hộp bìa carton ghi chữ SONHA, SWAT SW20V0, bên trong có 01 bao tải dứa màu xanh chứa 01 cá thể động vật đã chết (nghi là Cầy Hương) đựng trong túi nilon mầu vàng, nặng 4,65kg và 01 bao tải dứa màu cam chứa 01 cá thể động vật đã chết (nghi là Báo Lửa) đựng trong túi nilon màu cam, nặng 6,2kg; 01 xe máy hiệu Yamaha Jupiter, biển kiểm soát 26F6 - 3775 (kèm 01 đăng ký mô tô mang tên Đào Thị Thanh Huyền).

Ngày 22/12/2022, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Sơn La ra Quyết định trưng cầu giám định số 158/QĐ đối với 02 cá thể động vật thu giữ. Kết luận giám định động vật số 1978/STINSV ngày 23/12/2022 của Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, kết luận: “01 cá thể động vật đã chết, cân nặng 4.65kg là loài Bảo Lửa (Beo Lửa, Beo Vàng) có tên khoa học là Catopuma temminckii, có tên trong Phụ lục I, danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ và đồng thời có tên trong nhóm IB. Danh mục thực vật rừng, động vật nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính Phủ; 01 cá thể động vật đã chết, cân nặng 6,2kg là loài Cầy Vòi Mốc có tên khoa học là Paguma larvata. Loài Cầy Vòi Mốc có tên trong nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ".

Ngày 10/02/2023, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Sơn La ra Quyết định yêu cầu định giá tài sản số 45YC-VPCQCSĐT đối với 01 cá thể Cầy Vòi Mốc, cân nặng 6,2kg. Kết luận định giá tài sản số 02/KL-HĐĐGTS ngày 28/02/2023 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La kết luận: “01 cá thể Cầy Vòi Mốc, cân nặng 6,2kg trị giá 2.603.000 đồng".

Quá trình điều tra, Cà Văn K khai nhận: Sáng ngày 19/12/2022, tại khu vực bản Mo, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, Kim gặp và mua của một người đàn ông không quen biết, Quốc tịch Lào 02 cá thể động vật hoang dã đã chết với giá 2.000.000 đồng, mục đích ban đầu là bán kiếm lời, nhưng do đang xây nhà nên Kim giữ lại để chế biến thức ăn cho thợ xây. Khoảng 09 giờ ngày 22/12/2022, Kim cho Báo Lửa vào 01 túi nilon màu vàng, để trong 01 bao tải dứa màu xanh và cho Cầy Vòi Mốc vào 01 túi nilon mầu xanh, để trong 01 bao tải dứa màu cam. Sau đó, Kim cho 02 bao tải dứa trên vào 01 thùng bìa carton ghi chữ SONHA, SWAT SW20VO và dán kín lại. Sau đó Kim sử dụng xe máy hiệu Yamaha Jupiter, biển kiểm soát 26F6 - 3775 chở chiếc hộp carton trên về nhà bố mẹ đẻ ở bản Pục, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã để cất giấu. Khi đi đến Quốc lộ 4G, thuộc khu vực bản Chiềng Khương, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La thì bị các cơ quan chức năng phát hiện, lập biên bản Bắt người phạm tội quả tang và thu giữ vật chứng như đã nêu trên.

Về nguồn gốc của 01 cá thể Báo Lửa và 01 cá thể Cầy Vòi Mốc thu giữ của Cà Văn K, Kim khai mua của một người đàn ông Quốc tịch Lào, không quen biết tại khu vực tại khu vực bản Mo, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã. Ngoài lời khai của Cà Văn K, Cơ quan Cảnh sát điều tra không có căn cứ khác chứng minh. Do đó, buộc Cà Văn K phải chịu trách nhiệm về số vật chứng bị thu giữ.

Do có hành vi trên, tại Cáo trạng số 41/CT-VKS-P3 ngày 13/4/2023, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đã truy tố Cà Văn K về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, quy định tại điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên toà.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La giữ nguyên quan điểm truy tố bị cáo Cà Văn K với tội danh như trên và đề nghị Hội đồng xét xử:

Tuyên bố bị cáo Cà Văn K phạm tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 khoản 2 Điều 51; khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo Cà Văn K mức áhình phạt từ 12 đến 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo. Ấn định thời gian thử thách đối với bị cáo Cà Văn K từ 24 đến 36 tháng. Giao bị cáo Cà Văn K cho chính quyền địa phương nơi bị cáo cư trú giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

Về xử lý vật chứng: Trả lại cho bị cáo Cà Văn K 01 điện thoại di động; 01 chiếc xe mô tô, biển kiểm soát 26F6 - 3775 và giấy tờ kèm theo; Tịch thu tiêu hủy 01 cá thể Báo Lửa và thùng, túi đựng.

Về án phí: Buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.

- Bị cáo Cà Văn K thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội như Cáo trạng truy tố, nhất trí với luận tội của Kiểm sát viên và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo được cải tạo tại địa phương.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên; Viện kiểm sát, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Hồi 10 giờ ngày 22/12/2022, tại Quốc lộ 4G, khu vực bản Chiềng Khương, xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La, Cà Văn K bị bắt quả tang khi đang có hành vi tàng trữ trái phép 01 cá thể Báo Lửa (tên khoa học là Catopuma Temminckii, có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ) và 01 cá thể Cầy Vòi Mốc (tên khoa học là Paguma larvata trong nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ). Tại phiên tòa, bị cáo khai mua 02 cá thể động vật (đều đã chết) nêu trên của 01 người đàn ông Quốc tịch Lào không quen biết với giá 2.000.000 đồng, mục đích để sử dụng. Lời khai của bị cáo phù hợp với Biên bản bắt người phạm tội quả tang; Biên bản thu giữ, bản ảnh, dữ liệu điện tử; Biên bản niêm phong đồ vật tài liệu bị tạm giữ; Kết luận giám định; Biên bản giao nhận vật chứng và lời khai của người chứng kiến sự việc bắt giữ Cà Văn K.

Bị cáo Cà Văn K là người đã thành niên, có đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Do vậy, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đã truy tố bị cáo Cà Văn K về tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm theo điểm b khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Đối với hành vi cất giữ trái phép 01 cá thể Cầy Vòi Mốc (đã chết), cân nặng 6,2kg trị giá 2.603.000 đồng (có tên khoa học là Paguma larvata trong nhóm IIB, Danh mục thực vật rừng, động vật nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ), của Cà Văn K không cấu thành tội Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã theo Điều 234 Bộ luật hình sự. Ngày 17/3/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Sơn La đã quyết định chuyển 01 cá thể Cầy Vòi Mốc đến Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La xử lý theo quy định, đồng thời ra Công văn số 403/CV-VPCQCSĐT đề nghị Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La xem xét xử phạt vi phạm hành chính đối với Cà Văn K. Ngày 24/4/2023 Cà Văn K đã chấp hành xong Quyết định xử phạt vi phạm hành chính của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La với số tiền nộp phạt là 6.000.000 đồng.

Bị cáo Cà Văn K tàng trữ trái phép 01 cá thể động vật (Báo Lửa) thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, hành vi của bị cáo đã trực tiếp xâm phạm đến môi trường sinh thái, bên cạnh đó còn gián tiếp làm phát sinh vấn nạn buôn bán, sử dụng động vật rừng, thực vật rừng ở một bộ phận xã hội thiếu ý thức bảo vệ môi trường hiện nay. Do đó, cần áp dụng hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội để răn đe, giáo dục riêng đối với bị cáo và phòng ngừa chung.

Nhân thân: Bị cáo là nhân dân lao động; không có tiền án, tiền sự.

Tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Tình tiết giảm nhẹ: Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi của mình, là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Bên cạnh đó, bị cáo có bác ruột Cà Văn Gia là liệt sĩ, được Hội đồng Nhà nước tặng thưởng huận chương kháng chiến chống Mĩ cứu nước hạng ba, đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Đối chiếu với quy định tại Điều 65 của Bộ luật Hình sự và Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo; Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao. Xét thấy, bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự. Ngoài ra, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng; phạm tội không có tính thường xuyên, chuyên nghiệp; ngoài lần phạm tội này, bị cáo luôn chấp hành chính sách, pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của công dân nơi cư trú. Mặt khác, thực hiện Quyết định số 00578 ngày 24/4/2023 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La, bị cáo Cà Văn K đã nộp phạt hành chính số tiền 6.000.000 đồng về hành vi tàng trữ, vận chuyển trái phép 01 cá thể Cầy Vòi Mốc, Do đó, không cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, cần xử phạt tù nhưng cho bị cáo được hưởng án treo cũng đủ để răn đe đối với bị cáo và việc cho bị cáo hưởng án treo cũng không gây nguy hiểm cho xã hội, không ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự, an toàn xã hội, đồng thời thể hiện chính sách khoan hồng pháp luật của Nhà nước đối với bị cáo.

Bị cáo Cà Văn K tàng trữ trái phép động vật hoang dã không có mục đích vụ lợi, gia đình bị cáo không có tài sản có giá trị lớn, do vậy không cần thiết phải áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Đối với 01 cá thể Báo Lửa (đã chết), được đựng trong 01 thùng xốp còn nguyên niêm phong, cần giao cho Chi cục Kiểm lâm Sơn La xử lý theo thẩm quyền.

Đối với 01 chiếc thùng bìa cattong, 02 bao tải dứa, 02 túi nilon thu giữ của bị cáo, xét thấy không có giá trị sử dụng nên cần tịch thu tiêu hủy.

Đối với 01 chiếc xe mô tô biển kiểm soát 26F6-3775, 01 đăng ký mô tô kèm theo, 01 chiếc điện thoại là tài sản của bị cáo, không phải là công cụ, phương tiện phạm tội nên cần trả lại cho bị cáo.

Đối với người đàn ông Quốc tịch Lào đã bán 02 cá thể động vật cho bị cáo Cà Văn K, bị cáo khai không biết tên, tuổi, địa chỉ, ngoài lời khai của bị cáo thì không có chứng cứ để chứng minh nên không có căn cứ để xử lý.

Bị cáo Cà Văn K phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh và hình phạt: Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1, 2, 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự:

Tuyên bố bị cáo Cà Văn K phạm tội: Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm. Xử phạt bị cáo Cà Văn K 12 (mười hai) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 24 (hai mươi bốn) tháng, thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 17/5/2023).

Giao bị cáo Cà Văn K cho Ủy ban nhân dân xã Chiềng Khương, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La giám sát, giáo dục. Gia đình bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách. Trường hợp bị cáo Cà Văn K thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại Điều 86, Điều 92 Luật Thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo Cà Văn K cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Trường hợp người được hưởng án treo thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định của Điều 56 của Bộ luật Hình sự.

Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo Cà Văn K.

2. Xử lý vật chứng: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật hình sự; điểm c, khoản 2, khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm b khoản 1 Điều 7 Nghị quyết số 05/2018/NQ-HĐTP ngày 05/11/2018 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao:

- Giao cho Chi cục Kiểm lâm Sơn La xử lý theo thẩm quyền:

+ 01 Thùng xốp còn nguyên niêm phong, một mặt có dòng chữ: 01 cá thể Báo Lửa đã chết, thu giữ của Cà Văn K ngày 22/12/2022. Tại mép giáp lai được dán băng dính trong suốt lên hộp vật chứng và dán giấy niêm phong, trên giấy niêm phong có 04 hình dấu tròn đỏ của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật, cùng chữ ký và dòng ghi rõ họ tên của các thành phần tham gia niêm phong (vật chứng nhập tại kho PC10-Công an tỉnh Sơn La).

- Tịch thu tiêu hủy:

+ 01 Chiếc thùng bìa cattong có ghi nhãn hiệu SONHA, SWAT SW20V0 có kích thước 45cm x45cm x 25cm, đã qua sử dụng;

+ 02 Chiếc bao tải dứa (trong đó: 01 bao tải dứa màu xanh kích thước 95cm x 60cm, 01 bao tải dứa màu cam kích thước 95cm x 55cm), bao tải đã qua sử dụng; 02 (hai) Chiếc túi nilon (01 chiếc túi nilon màu vàng và 01 chiếc túi nilon màu xanh đều đã bị rách), đã qua sử dụng.

- Trả lại cho bị cáo Cà Văn K:

+ 01 Chiếc xe mô tô hai bánh nhãn hiệu YAMAHA loại xe JUPITER màu sơn xanh, xe có biển kiểm soát 26F6-3775, xe có số khung 45361; số máy 45361, xe có 02 gương chiếu hậu, có 01 chìa khoá xe, xe không có phần yếm, không có mặt nạ trước, xe bị trầy xước nhiều chỗ, sau yên xe có gắn 01 giá đựng hàng, xe đã qua sử dụng;

+ 01 Chiếc điện thoại nhãn hiệu OPPO A5S vỏ màu đỏ (loại cảm ứng), bên trong có gắn 02 sim, đã qua sử dụng, có 02 imei và 04 số cuối : Imei 1: 4932, imei 2: 4924, bên ngoài điện thoại có ốp lưng bằng nhựa dẻo, màu nâu, điện thoại đã qua sử dụng;

+ 01 Đăng ký mô tô, xe máy có số 0072962 mang tên Đào Thị Thanh Huyền, có biển số đăng ký 26F6-3775, do Phòng CSGT Công an tỉnh Sơn La cấp ngày 01/4/2005.

(Số lượng, đặc điểm vật chứng theo biên bản giao nhận vật chứng, tài sản ngày 18/4/2023 giữa Cơ quan điều tra Công an tỉnh Sơn La và Cục thi hành án dân sự tỉnh Sơn La).

3. Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự; khoản 1 Điều 21, điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Buộc bị cáo Cà Văn K phải chịu 200.000 đồng (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ các Điều 331, 333 Bộ luật Tố tụng hình sự.

Bị cáo Cà Văn K được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 17/5/2023)./. Nơi nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM

- TAND cấp cao tại Hà Nội;

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

- VKSND cấp cao tại Hà Nội;

- VKSND tỉnh Sơn La;

- Cục THADS tỉnh Sơn La;

- Sở Tư pháp tỉnh Sơn La;

- Phòng PC10 - Công an tỉnh Sơn La;

- Chi cục Kiểm lâm Sơn La;

- UBND xã Chiềng Khương, Sông Mã, Sơn La;

- Phòng KTNV&THA;

- Tổ Hành chính tư pháp;

Phạm TuấnMinh

- Lưu hồ sơ vụ án.

HỘI THẨM NHÂN DÂN

THẨM PHÁN

CHỦ TOẠ PHIÊN TOÀ Trần Thị Nga

Lèo Thị Chan

Phạm Tuấn Minh