Bản án 77/2022/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung đơn khởi kiện ngày 13 tháng 10 năm 2020, đơn khởi kiện bổ sung ngày 10-11-2020 và ngày 11-5-2021, quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn chị Lê Thị Xuân Th và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:

Cụ Lê Văn N2, sinh năm 1913 chết năm 1962 và cụ Triệu Thị D1, sinh năm 1921 (chết năm 2005) là ông, bà ngoại của chị Th. Trước khi chết cụ N2 và bà D1 cùng sống tại địa chỉ số 16 đường 3/2, khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh.

Quá trình chung sống cụ N2, cụ D1 có 04 người con:

- Ông Lê Văn Đ, sinh năm 1941;

- Bà Lê Thị X, sinh năm 1953 (chết ngày 18/6/1995); có chồng tên Ngô Kỳ Tr và 04 người con tên:

+ Ngô Kỳ Sinh Nh, sinh năm 1974;

+ Ngô Thị Bích V, sinh năm 1976;

+ Ngô Tấn L1, sinh năm 1979;

+ Ngô Tấn L, sinh năm 1981.

- Bà Lê Thị Tuyết A, sinh năm 1956 chết năm 2017; bà Tuyết A không có chồng chỉ có 02 người con nuôi tên:

+ Lê Thị Xuân Th, sinh năm 1975;

+ Lê Thành N1, sinh năm 1993.

- Bà Lê Thị Tuyết Ng, sinh năm 1958

Khi còn sống,cụ D1, cụ N2có tạo lập được tài sản là phần đất tại thửa 153, 159 tờ bản đồ số 44 diện tích 475,80 m2 đất tọa lạc tại khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh, hiện nay giấy CNQSDĐ do ông Đ, anh Nh đứng tên.

Chị Th và anh N1 yêu cầu được hưởng một kỷ phần thừa kế theo quy định pháp luật phần đất diện tích 193,5 m2 thuộc thửa 30, 159; tờ bản đồ số 44, đất tọa lạc tại Khu phố 2, Phường 3, thành phố T và yêu cầu hủy di chúc ngày 17-9-2002, hủy giấy CNQSDĐ cấp cho anh Nh và ông Đ. Ngoài ra, chị không còn yêu cầu nào khác.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn anh Ngô Kỳ Sinh Nh, người đại diện theo ủy quyền cũa anh Nh trình bày:

Anh Nh thống nhất với lời trình bày của nguyên đơn quan hệ nhân thân, còn về nguồn gốc phần đất tranh chấp là tài sản của riêng cụ Triệu Thị D1.

Trước khi chết, cụ D1có lập di chúc, có chứng thực của Ủy ban nhân dân Phường 3, thị xã Tây Ninh (nay là thành phố T) vào ngày 17-9-2002, phân chia tài sản cụ thể như sau:

- Ông Đ được thừa kế phần đất diện tích 324 m2(thửa mới 30, tờ bản đồ số 44, diện tích theo Giấy CNQSDĐ là 318,3 m2 đất tọa lạc tại Khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh), ông Đ được cấp giấy CNQSDĐ năm 2007 và 01 căn nhà cấp 4 trên đất.

- Anh Nh được thừa kế phần đất diện tích 157,5 m2 (thửa mới số 159, tờ bản đồ số 44 đất tọa lạc tại Khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh), giấy đất được cấp năm 2007 cho anh Nh đứng tên (tài sản riêng của anh Nh) và 01 căn nhà cấp 4 trên đất.

Phần đất của anh Nh hiện nay đã chuyển nhượng cho Ông T5 và bà H2, đã nhận tiền cọc và ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Anh Nh không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của chị Th vì hiện nay, anh Nh đã được thừa kế phần đất theo quy định pháp luật và anh hiện đang đứng tên trên giấy CNQSDĐ.

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, Bị đơn ông Lê Văn Đ, người đại diện theo ủy quyền của ông Đ trình bày:

Anh Nh, ông Đ được hưởng thừa kế theo quy định pháp luật, di chúc được Ủy ban nhân dân Phường 3 chứng thực, đã được cấp giấy CNQSDĐ đúng quy định pháp luật, được quyền chuyển nhượng cho người khác nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:

- Chị Trần Bích N trình bày:Chị N thống nhất lời trình bày của anh Nh, không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

-Anh Ngô Tấn L1, anh Ngô Tấn L, chị Ngô Thị Bích V trình bày: Các anh chị yêu cầu được chia thừa kế theo quy định pháp luật.

- Bà Lê Thị Tuyết Ng, bà Lê Thị H4 trình bày:Yêu cầu được chia thừa kế và hưởng một kỷ phần theo quy định pháp luật.

-Ông Ngô Kỳ Tr trình bày:Ông yêu cầu chia di sản thừa kế theo quy định pháp luật.

-Anh Lê Thành N1 và người đại diện theo ủy quyền của anh N1 trình bày: Anh N1 thống nhất với lời trình bày của chị Th, anh yêu cầu chia thừa kế theo quy định pháp luật.

-Ông Dương Văn T5, bà Nguyễn Thị H2 trình bày: Vợ chồng ông bà có nhận chuyển nhượng hai phần đất:

- Nhận chuyển nhượng từ ông Đ phần đất trích từ thửa 30 thành thửa mới 276, tờ bản đồ số 44, diện tích 131 m2, đất tọa lạc tại Khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh. Phần đất của ông Đ nhận chuyển nhượng giá 2.900.000.000 đồng.

- Nhận chuyển nhượng từ anh Nh và chị N phần đất thửa 159, tờ bản đồ số 44 diện tích 121,3 m2 đất tọa lạc tại khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh. Nhận chuyển nhượng phần đất này của anh Nh với giá 3.420.000.000 đồng.

Tổng giá trị chuyển nhượng hai phần đất là 6.320.000.000 đồng.

Ông T5, bà H2 và ông Đ, anh Nh và chị N đã làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng tại Văn phòng công chứng Trần Duy Linh. Ông, bà đã đưa trước cho anh Nh, chị N và ông Đ là 3.820.000.000 đồng. Số tiền còn lại sau khi nộp hồ sơ ở Văn phòng đăng ký đất đai sẽ giao hết số tiền còn lại nhưng do có tranh chấp thừa kế nên chưa thực hiện được thủ tục sang tên giấy CNQSDĐ. Bản chính giấy CNQSDĐ số AD9 880998, thửa số 159, tờ bản đồ số 44, diện tích 157,5 m2, giấy CNQSDĐ cấp ngày 01-02-2007 do anh Nh đứng tên chủ sử dụng.

Đối với yêu cầu chia thừa kế của chị Th thì ông, bà không có ý kiến. Ông, bà không có khởi kiện độc lập trong vụ án này, sau này nếu quyền lợi của ông bà ảnh hưởng thì sẽ khởi kiện ở một vụ án khác.

-Anh Phạm Đăng V, chị Nguyễn Thị Ngọc H3 trình bày:

Anh V,chị Hồng có nhận chuyển nhượng từ ông Đ phần đất trích từ thửa 30 thành thửa mới 277, tờ bản đồ số 44, diện tích 165,6 m2, đất tọa lạc tại Khu phố 2, Phường 3, thành phố T, tỉnh Tây Ninh. Phần đất của ông Đ nhận chuyển nhượng giá 3.575.000.000 đồng.

Giữa anh, chị và ông Đ đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng tại Văn phòng công chứng Trần Duy Linh và giao trước cho ông Đ 2.400.000.000 đồng. Số tiền còn lại sau khi nộp hồ sơ ở Văn phòng đăng ký đất đai sẽ giao hết số tiền còn lại nhưng do có tranh chấp thừa kế nên chưa thực hiện được thủ tục sang tên giấy CNQSDĐ. Bản chính giấy CNQSDĐ số AD 880998, thửa số 30, tờ bản đồ số 44, diện tích 318,3 m2, giấy CNQSDĐ cấp ngày 01-02-2007 do ông Đ đứng tên chủ sử dụng.

Đối với yêu cầu chia thừa kế của chị Th anh, chị không có ý kiến. Anh, chị không có khởi kiện độc lập trong vụ án này, sau này nếu quyền lợi của anh chị ảnh hưởng thì sẽ khởi kiện ở một vụ án khác.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 83/2021/DS-ST ngày 20 tháng 10 năm 2021, của Toà án nhân thành phố T, tỉnh Tây Ninh, đã quyết định:

Căn cứ Điều 649, 650, 651, 652, 655, 656, 660, 661 Bộ luật Dân sự 1995;

Căn cứ điểm a Khoản 7 Điều 27; Khoản 1 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 về án phí, lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu của chị Lê Thị Xuân Th về “Tranh chấp về thừa kế tài sản, yêu cầu hủy di chúc, hủy giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất” đối với ông Lê Văn Đ, anh Ngô Kỳ Sinh Nh.

Bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố khác và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 02/11/2021,bà Lê Thị Xuân Th có đơn kháng cáo đề nghị tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Ngày 03/11/2021, bà Lê Thị Tuyết Ng, anh Ngô Tấn L1, anh Ngô Tấn L, chị Ngô Thị Bích V vàanh Lê Thành N1có đơn kháng cáo đề nghị tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa, nguyên đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan giữ nguyên kháng cáo. Người đại diện hợp pháp cho nguyên đơn trình bày: Tài sản tranh chấp là tài sản chung của vợ chồng cụ N2vàcụ D1 nhưng cấp sơ thẩm xác định là tài sản riêng của cụ D1 là không chính xác; Di chúc không có người làm chứng là không hợp pháp theo quy định tại Điều 655 của Bộ luật Dân sự nên đề nghị hủy bỏ di chúc và đề nghị chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, khi cụ D1 còn sống đã cho ông Nhựt và bà Tuyết Amỗi người 5m ngang đất để cất nhà ở, đề nghị công nhận việc tặng cho này và chỉ yêu cầu chia phần đất có căn nhà thờ của cụ D1 cho những người thừa kế. Vụ án có dấu hiệu bỏ sót người tham gia tố tụng, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét theo quy định của pháp luật.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn trình bày: Nguồn gốc đất tranh chấp đã được Ủy ban nhân dân thành phố T trả lời bằng văn bản xác định là tài sản riêng của cụ D1. Tại phiên tòa, các bên đều xác định cụ D1 tự bán đất, tự định đoạt tài sản của mình; Ủy ban nhân dân Phường 3, thành phố T trả lời việc chứng thực đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh phát biểu ý kiến:

-Về tố tụng: Tòa án thụ lý vụ án và quyết định đưa vụ án ra xét xử bảo đảm đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng trình tự, thủ tục đối với phiên tòa dân sự; các đương sự thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình.

- Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự, tuyên hủy bản án dân sự sơ thẩm số 83/2021/DS-ST ngày 20 tháng 10 năm 2021, của Toà án nhân thành phố T, tỉnh Tây Ninh, do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và thu thập chứng cứ chưa đầy đủ mà cấp phúc thẩm không khắc phục được.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứutài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ ánđã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:

Về hàng thừa kế: Tòa án cấp sơ thẩm có đưa bà Lê Thị H4, là con của cụ N2với người vợ trước vào tham gia tố tụng trong vụ án, bà H4 có yêu cầu được hưởng thừa kế của cụ N2vàcụ D1, nhưng cấp sơ thẩm không làm rõ người vợ trước của cụ N2là ai; cụ N2và người vợ trước chung sốngcó bao nhiêu người con. Tại cấp phúc thẩm, bà H4 trình bày cụ N2chung sống với mẹ của bà là cụ Nguyễn Thị Ch, sinh được 07 người con, hiện nay có người còn sống, có người đã chết. Tòa án phải xác định đầy đủ người thừa kế, hàng thừa kế theo pháp luật, đưa họ vào tham gia tố tụng và làm rõ yêu cầu của họ về những vấn đề liên quan đến di sản và di chúc, nhưng cấp sơ thẩm chưa đưa đầy đủ những người con, cháu của cụ N2và cụ Chtham gia tố tụng là ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ, vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308, 310 Bộ luật Tố tụng dân sự.

1. Hủy bản án dân sự sơ thẩm số: 83/2021/DS-ST ngày 20 tháng 10 năm 2021, của Toà án nhân thành phố T, tỉnh Tây Ninh.Chuyển hồ sơ cho Tòa án nhân dân thành phố T, tỉnh Tây Ninh giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí:

2.1. Án phí dân sự sơ thẩm: Được xác định lại khi xét xử sơ thẩm lại vụ án.

2.2. Án phí phúc thẩm dân sự: Chị Lê Thị Xuân Th, bà Lê Thị Tuyết Ng, anh Ngô Tấn L1, anh Ngô Tấn L, chị Ngô Thị Bích V, anh Lê Thành N1 không phải chịu.

Hoàn trả cho bà Lê Thị Xuân Th,bà Lê Thị Tuyết Ng,anh Ngô Tấn L1,anh Ngô Tấn L,chị Ngô Thị Bích V vàanh Lê Thành N1mỗi người 300.000 (ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo các biên lai thu số 0000586ngày 02/11/2021, biên lai số0000633,0000634, 0000635, 0000636, 0000637 cùng ngày 17/11/2021,của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố T, tỉnh Tây Ninh.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.