Bản án 75/2021/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Thửa đất của hộ ông T có nguồn gốc nhận chuyển nhượng QSDĐ của hộ ông Phùng Văn Th2 vào ngày 08/01/2001 theo giấy viết tay (Bút lục 133) và thửa đất của hộ chị N có nguồn gốc nhận chuyển nhượng QSDĐ của hộ chị Đỗ Như L vào năm 2001 (do trước đó chị L nhận chuyển nhượng của anh Th2 và chuyển nhượng lại cho chị N); cả hai thửa đất này thuộc tổng diện tích đất đã được UBND tỉnh Bình Phước cấp Giấy chứng nhận QSDĐ số seri: T 311797, vào sổ cấp giấy số: 00484/QSDĐ/2239/QĐUB ngày 25/9/2001 cho bà Chương Thị S (giữa anh Th2 với bà S không có tranh chấp với nhau). Đến năm 2007, hộ ông T và hộ chị N thực hiện thủ tục chuyển nhượng theo các Hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ được UBND phường B, thị xã Đ (nay là thành phố Đ) chứng thực ngày 22/8/2007, hợp đồng do bà S ký bên chuyển nhượng do đang đứng tên Giấy chứng nhận QSDĐ (Bút lục số 46-47, 81-82). Sau đó, hộ ông T và hộ chị N được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ vào năm 2008 và được cấp đổi Giấy chứng nhận QSDĐ vào năm 2013. Về trình tự, thủ tục chuyển nhượng QSDĐ và cấp lần đầu, cấp đổi Giấy chứng nhận QSDĐ không ai có ý kiến, yêu cầu gì nên các trình tự, thủ tục này là hợp pháp.

Năm 2010, hộ chị N tiến hành xây dựng nhà ở, ông T mặc dù có biết sự việc này nhưng nghĩ rằng hộ chị N xây dựng đúng vị trí, tọa độ trên thửa đất của hộ chị N nên không có ý kiến gì. Hộ chị N cũng căn cứ vào ranh giới đất thực tế tính từ ranh giới thửa đất của hộ chị Đỗ Như L để tiến hành xây dựng nhà, mà không xem xét vị trí, tọa độ xây dựng có đúng với vị trí, tọa độ trên Giấy chứng nhận QSDĐ của mình hay không.

Căn cứ bản Trích đo địa chính ngày 20/7/2018 (tại cấp sơ thẩm) và bản Trích đo địa chính số 91-2020 ngày 26/11/2020 (tại cấp phúc thẩm), đã xác định hộ chị N xây nhà không đúng vị trí, tọa độ trong Giấy chứng nhận QSDĐ và lấn sang thửa đất của hộ ông T 41m2 (gồm mái hiên 7,6m2 + phần nhà chính 20,4m2 + công trình phụ phía sau 13m2).

Phần ranh giới trên thực địa nêu trên theo các bên trình bày là khi nhận chuyển nhượng đất đều có kéo thước đo đạc diện tích, cắm mốc, cụ thể: Khi hộ ông T nhận chuyển nhượng đất của anh Th2 thì việc kéo thước đo diện tích được các bên căn cứ vào phần hàng rào của một thửa đất khác để làm cơ sở đo đạc (đến nay ông T không nhớ được hàng rào đó là của hộ dân nào). Tuy nhiên, ông T cho rằng hàng rào này không phải là hiện trạng hàng rào mà hộ chị Đỗ Như L đang tranh chấp với các bị đơn (vụ án đang do TAND thành phố Đ, tỉnh Bình Phước giải quyết sơ thẩm). Hiện trạng phần diện tích đất hiện nay của hộ ông T không còn các mốc ranh giới đất. Đối với hộ chị N khi nhận chuyển nhượng đất của chị L thì việc kéo thước đo diện tích được các bên căn cứ vào phần hàng rào đã có sẵn của các hộ dân bên cạnh (đây là hàng rào mà hộ chị Đỗ Như L đang tranh chấp với các bị đơn, vụ án đang do TAND thành phố Đ, tỉnh Bình Phước giải quyết sơ thẩm). Lời trình bày của bị đơn phù hợp lời khai của ông Phùng Văn Th2 (tại Biên bản lấy lời khai ngày 09/10/2019 của TAND thành phố Đ) về việc khi chuyển nhượng đất, anh Th2 có ra chỉ ranh và giao đất nhưng không ghi nhận bằng văn bản; phù hợp với nội dung làm việc với chị Đỗ Như L, ông Bùi Viết D, ông Nguyễn Đức M, chị Nguyễn Thị N, ông Bùi Văn V, chị Nguyễn Thị T2 (tại Biên bản làm việc ngày 12/11/2019 của TAND thành phố Đ), thể hiện khi chị L nhận chuyển nhượng đất của anh Th2 vào năm 1999 thì phía cuối đất đã có hàng rào lưới B40 và có 02 cọc mốc bằng trụ bê tông. Khi chị L nhận chuyển nhượng thêm của anh Th2 10m đất (trong đó đã chuyển nhượng cho chị N 05m), thì các bên xác định ranh tính từ hàng rào lưới B40 nêu trên kéo ngang 10m. Như vậy, có căn cứ xác định hàng rào bằng trụ bê tông và lưới B40 nêu trên đã tồn tại từ lâu và anh Th2 đã căn cứ vào đó để xác định diện tích đất chuyển nhượng cho các bên. Do đó, việc ông T cho rằng hàng rào mà giữa ông và anh Th2 căn cứ đo diện tích không phải là hàng rào này là không có cơ sở.

Theo kết quả đo đạc thể hiện, hiện phần nhà ở và công trình xây dựng của hộ chị N chồng lấn sang thửa đất theo Giấy chứng nhận QSDĐ của hộ ông T là 41m2. Tuy nhiên, xét nguyên nhân dẫn đến việc hộ chị N xây nhà và công trình lấn sang thửa đất của hộ ông T là do khách quan, xuất phát từ việc hộ chị N không xác định được vị trí, tọa độ thửa đất của mình trên thực tế so với Giấy chứng nhận QSDĐ, mà chỉ căn cứ vào ranh giới thửa đất của hộ chị L (phần hàng rào có sẵn) để đo đạc, xây dựng. Đồng thời, ngay tại thời điểm hộ chị N xây dựng nhà ở và công trình thì ông T cũng đã biết nhưng không tiến hành đo đạc lại ngay diện tích đất của mình để có thể ngăn cản kịp thời việc xây dựng này. Mặt khác, theo kết quả đo đạc thực địa khu vực đất tranh chấp tại bản Trích đo địa chính số 91-2020 ngày 26/11/2020 (tại cấp phúc thẩm), đã xác định toàn bộ vị trí tọa độ các thửa đất (bao gồm thửa đất của hộ ông T, chị N trong vụ án đang do TAND tỉnh Bình Phước giải quyết phúc thẩm và các thửa đất của các đương sự trong vụ án đang do TAND thành phố Đ giải quyết sơ thẩm) đều bị dịch chuyển tọa độ so với tọa độ đã được cấp Giấy chứng nhận QSDĐ. Hơn nữa, tất cả các hộ dân đã quản lý, sử dụng đất ổn định trong thời gian dài, đã xây dựng nhiều nhà ở và công trình kiên cố trên đất. Đặc biệt, mặc dù có sự dịch chuyển vị trí tọa độ thửa đất, nhưng diện tích đất thực tế của các hộ đang quản lý, sử dụng đều đảm bảo đúng (có trường hợp tăng diện tích) so với thời điểm nhận chuyển nhượng đất trước đây.

Tòa án cấp sơ thẩm khi đo đạc diện tích đất tranh chấp do chưa tổng hợp chung với vụ án do chị Đỗ Như L khởi kiện, nên chỉ tiến hành đo đạc diện tích đất thực địa của hộ ông T và hộ chị N, từ đó quyết định buộc hộ chị N phải phá dỡ nhà ở và công trình xây dựng trên đất để trả lại hiện trạng đất trống cho hộ ông T là có thiếu sót. Tại cấp phúc thẩm, qua kết quả đo đạc toàn bộ khu vực đất tranh chấp đã xác định được kết quả như trên. Do đó, cần chấp nhận kháng cáo của chị N, anh Th, sửa Bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn phá dỡ công trình xây dựng trả lại diện tích đất theo Giấy chứng nhận QSDĐ; công nhận QSDĐ của các bên theo hiện trạng SDĐ.

Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Chấp nhận kháng cáo của chị Đỗ Thị Tuyết N, anh Nguyễn Viết Th. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2020/DS-ST ngày 14 tháng 02 năm 2020 của Tòa án nhân dân thành phố Đ, tỉnh Bình Phước.

Áp dụng các Điều 147 và 148 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; các Điều 158, 161, 163, 166, 175 và 176 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 98, 100, 101, 106, 166, 170 và 203 của Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Vũ Văn T về việc yêu cầu Tòa án buộc bị đơn chị Đỗ Thị Tuyết N và anh Nguyễn Viết Th trả lại phần diện tích 41m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được Ủy ban nhân dân thị xã Đ (nay là thành phố Đ), tỉnh Bình Phước cấp đổi có số seri BH 606288, vào sổ cấp giấy số CH-05026/QSDĐ/3484/QĐUB ngày 21/11/2013.

Công nhận quyền sử dụng đất của các bên theo hiện trạng sử dụng đất (Thửa đất của hộ ông Vũ Văn T là thửa đất số 101; thửa đất của chị Đỗ Thị Tuyết N, anh Nguyễn Viết Th là thửa đất số 102; vị trí, tứ cận thửa đất được thể hiện tại bản Trích đo địa chính số 91-2020 ngày 21/9/2020 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh, đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước phê duyệt ngày 26/11/2020).

Các bên có quyền, nghĩa vụ liên hệ với cơ quan, tổ chức có thẩm quyền để giao nộp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; kê khai, đăng ký biến động đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật đối với hiện trạng sử dụng đất. Trường hợp các bên không tự nguyện thi hành, thì kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các bên để điều chỉnh biến động đất đai theo quy định của pháp luật.

2. Án phí dân sự sơ thẩm: Ông Vũ Văn T được miễn án phí dân sự sơ thẩm. Chi cục thi hành án dân sự thành phố Đ, tỉnh Bình Phước hoàn trả lại cho ông Vũ Văn T số tiền 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) tạm ứng án phí sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0000066, quyển số 0002 ngày 16 tháng 01 năm 2018.

3. Chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm: Chị Đỗ Thị Tuyết N tự nguyện chịu chi phí đo đạc diện tích đất tranh chấp nên không xem xét.

4. Án phí dân sự phúc thẩm: Chị Đỗ Thị Tuyết N và anh Nguyễn Viết Th không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Đ, tỉnh Bình Phước trả lại cho chị N, anh Th số tiền 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu tiền số 0025708 ngày 20 tháng 02 năm 2020.

5. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./