Bản án 72/2026/HS-ST: Hình sự — TAND khu vực 4

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? án hình sự — "Lý A L - sử dụng trái phép chất ma túy (điều 256a Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS năm 2025)"
Tòa quyết gì? Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Lý A L phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”.
Căn cứ chính? Điều 51 Bộ luật Hình sự; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 4 - LÀO CAI
TỈNH LÀO CAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số:72/2026/HS-ST
Ngày: 24-4-2026

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 4 - LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Lưu Hoa Quỳnh.

Các Hội thẩm nhân dân: Ông Hà Công Thắng và ông Lê Trọng Trình.

- Thư ký phiên tòa: Ông Đào Bá Đạt - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 4 - Lào Cai.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, tỉnh Lào Cai tham gia phiên tòa: Ông Ngọc Đức Thạo - Kiểm sát viên.

Ngày 24 tháng 4 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 4 - Lào Cai xét xử công khai sơ thẩm vụ án hình sự thụ lý số 45/2026/TLST-HS ngày 26 tháng 3 năm 2026, theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 54/2026/QĐXXST-HS ngày 10 tháng 4 năm 2026 đối với bị cáo:

Lý A L (tên gọi khác: Không), sinh ngày 01 tháng 01 năm 1980, tại xã l1, tỉnh Lào Cai; số định danh cá nhân/CCCD: 015XXX; nơi ĐKNK thường trú: Thôn P, xã l1, tỉnh Lào Cai; nghề nghiệp: Lao động tự do; trình độ văn hóa: Không biết chữ; dân tộc: Mông; giới tính: Nam; tôn giáo: Không; quốc tịch: Việt Nam; con ông: Lý Bla Ký (đã chết) và con bà Sùng Thị S; có vợ là Giàng Thị G (đã ly hôn) và có 03 con (con lớn nhất sinh năm 2003, con nhỏ nhất sinh năm 2007);

Tiền án: Không.

Tiền sự: 01 tiền sự. Quyết định số 14/QĐ-TA ngày 09/02/2023 của Tòa án nhân dân huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ) áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc với thời hạn 18 tháng (chấp hành xong ngày 02/3/2025).

Nhân thân: Tại Quyết định số 768/QĐ-UBND ngày 28/6/2013 của Ủy ban nhân dân huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ) Lý A L bị đưa vào Trung tâm Chữa bệnh – Giáo dục và Lao động xã hội tỉnh Yên Bái để cai nghiện bắt buộc thời hạn 24 tháng, chấp hành xong 29/6/2015.

Tại Quyết định số 17/QĐ-TA ngày 26/7/2017 của TAND huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ) đưa Lý A L vào cơ sở cai nghiện bắt buộc với thời gian 24 tháng, chấp hành xong ngày 04/10/2019.

Bị cáo bị bắt tạm giữ từ ngày 14/12/2025, tạm giam từ ngày 23/12/2025, hiện đang bị tạm giam tại Phân trại tạm giam Văn Chấn, Trại tạm giam số 2, Công an tỉnh Lào Cai. Có mặt.

Người bào chữa cho bị cáo: Bà Nguyễn Thị Duy - Trợ giúp viên pháp lý Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Lào Cai. Có mặt.

Người phiên dịch tiếng Mông: Ông Lý A D, sinh năm 1983, địa chỉ: Thôn H, xã K, tỉnh Lào Cai. Có mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 02/3/2025, Lý A L chấp hành xong biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc theo Quyết định số 14/QĐ-TA ngày 09/02/2023 của Tòa án nhân dân huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (cũ). Lý A L trở về địa phương ngày 27/11/2025, UBND xã l1, tỉnh Lào Cai ra Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 27/11/2025 để quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú với thời gian từ 27/11/2025 đến 27/11/2027

Vào khoảng 06 giờ ngày 14/12/2025, tại Thôn P, xã l1, tỉnh Lào Cai. Lý A L đã mua 01 gói ma túy bên trong có chứa Heroine và Hồng phiến với giá 50.000 đồng của Hờ Thị B, sinh năm 1988, trú tại Thôn P, xã l1, tỉnh Lào Cai để sử dụng. Mua được ma túy L mang về nhà. Tại khu vực bếp trong nhà L lấy số ma túy vừa mua để trên giấy bạc, dùng bật lửa hơ phía dưới tờ giấy bạc để tạo khói và hít khói sử dụng hết, sau đó vứt bỏ giấy bạc và bật lửa vào bếp. Vào hồi 14 giờ 00 phút ngày 14/12/2025, Công an xã l1, tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Trạm y tế xã l1 tiến hành kiểm tra, test ma túy với nước tiểu của Lý A L, cho kết quả Lý A L dương tính với chất ma túy. Ngày 14/12/2025, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Lý A L.

Ngoài ra, quá trình Lý A L khai nhận khoảng năm ngày trước đã mua được 01 gói Heroine với giá 50.000 đồng của Hờ Thị B mang về nhà sử dụng hết bằng hình thức hít trực tiếp vào cơ thể.

Căn cứ lời khai của Lý A L, Cơ quan điều tra đã tiến hành khám xét chỗ ở, đồ vật của Hờ Thị B, quá trình khám xét không thu giữ tài liệu, đồ vật gì. Tiến hành triệu tập B lấy lời khai, đối chất, B không thừa nhận việc mua bán ma túy cho L. Không có ai khác chứng kiến, nhìn thấy việc mua bán ma túy giữa L với B.

Tại Kết luận giám định số 4008/KL-KTHS ngày 23/12/2025 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Thọ kết luận: Trong mẫu chất lỏng màu vàng được xác định là mẫu nước tiểu thu giữ của Lý A L, sinh năm 1980 tại Pú Nhu Háng Sung, xã l1, tỉnh Lào Cai ngày 14/12/2025 gửi đến giám định tìm thấy chất ma túy, loại Methamphetamine, Morphine. Morphine là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể.

Cáo trạng số: 12/CT-VKSLC1-KV4 ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4- Lào Cai, tỉnh Lào Cai, truy tố Lý A L về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 256a Bộ luật hình sự;

Tại phiên tòa:

Kiểm sát viên trình bày lời luận tội và vẫn giữ nguyên quan điểm như bản cáo trạng đã truy tố, đề nghị Hội đồng xét xử (HĐXX): Tuyên bố bị cáo Lý A L phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”; Áp dụng điểm b khoản 1 Điều 256a; các điểm i, s khoản 1 Điều 51; Điều 38 của Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Lý A L từ 02 năm 03 tháng tù đến 02 năm 06 tháng tù; bị cáo thuộc hộ nghèo đề nghị miễn án phí và tuyên quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Người bào chữa cho bị cáo cơ bản nhất trí với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát về tội danh, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho bị cáo và các vấn đề khác trong vụ án, đề nghị HĐXX xem xét xử phạt bị cáo 02 năm tù về tội Sử dụng trái phép chất ma túy, bị cáo thuộc hộ nghèo đề nghị miễn án phí cho bị cáo.

Bị cáo Lý A L nhận thức được hành vi phạm tội của mình là vi phạm pháp luật, nói lời sau cùng xin HĐXX cho bị cáo được hưởng hình phạt thấp nhất, đề nghị miễn án phí.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

. Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Điều tra viên Công an tỉnh Lào Cai, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4, tỉnh Lào Cai, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện là hợp pháp.

. Tại phiên tòa, bị cáo khai nhận: Trong thời gian đang bị áp dụng biện pháp quản lý sau cai nghiện ma túy tại nơi cư trú (từ ngày 27/11/2025 đến ngày 27/11/2027), ngày 14/12/2025, tại khu vực bếp trong nhà, bị cáo đã có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là Heroine và Methamphetamin để thỏa mãn nhu cầu cá nhân. Kết luận giám định số 4008/KL-KTHS ngày 23/12/2025 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Phú Thọ kết luận: Trong mẫu nước tiểu thu giữ của Lý A L gửi giám định tìm thấy chất ma túy, loại Methamphetamin, Morphine. Morphine là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể.

Lời khai tại phiên tòa của bị cáo phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi sử dụng trái phép chất ma túy là vi phạm pháp luật nhưng để thỏa mãn nhu cầu của bản thân vẫn cố ý thực hiện. Bị cáo là người chấp hành xong biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện và bị UBND xã l1 quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú nhưng vẫn tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy. Hành vi của bị cáo đã phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” với tình tiết định khung “Đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện ma túy theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy” theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 256a của Bộ luật Hình sự như Cáo trạng truy tố của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lào Cai là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến những quy định của Đảng và Nhà nước trong việc sản xuất, quản lý và sử dụng chất ma túy. Bị cáo nhận thức rõ tính trái pháp luật của hành vi nhưng vẫn cố ý thực hiện, do đó cần phải được xử lý nghiêm minh để giáo dục bị cáo và răn đe phòng ngừa chung.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra cũng như tại phiên toà, bị cáo đã thành khẩn khai báo đầy đủ, rõ ràng về hành vi phạm tội của mình thể hiện “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải”; bị cáo chưa phạm tội lần nào, nay bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Sử dụng trái phép chất ma túy quy định tại điểm b khoản 1 Điều 256a BLHS (tội ít nghiêm trọng. Đây là các tình tiết giảm nhẹ quy định tại i, s khoản 1 Điều 51 BLHS. Hội đồng xét xử xem xét áp dụng cho bị cáo.

Về nhân thân: Năm 2013 và năm 2017, Lý A L đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc và đã chấp hành xong. Theo quy định của pháp luật, các lần xử lý này đã hết thời hạn được coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính. Đến năm 2023, bị cáo tiếp tục bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, chấp hành xong năm 2025, do chưa hết thời hạn coi là chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính nên được xác định là có 01 tiền sự. Mặc dù đã nhiều lần bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc, nhưng đến nay bị cáo vẫn tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, thể hiện ý thức chấp hành pháp luật kém, thiếu rèn luyện bản thân, vì vậy cần xác định bị cáo là người có nhân thân xấu.

Từ những nhận xét, đánh giá về tính chất, mức độ gây nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhân thân bị cáo và căn cứ vào các quy định của pháp luật hình sự. HĐXX thấy cần phải áp dụng hình phạt tù, với mức hình phạt tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội đối với bị cáo, để tạo điều kiện cho bị cáo có thời gian cai nghiện, giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho gia đình và xã hội, góp phần giáo dục người khác ý thức tôn trọng pháp luật và đấu tranh phòng ngừa tội phạm Ma túy. Về mức hình phạt áp dụng đối với bị cáo mà Kiểm sát viên đề nghị là phù hợp với quy định của pháp luật được HĐXX chấp nhận. HĐXX không chấp nhận đề nghị về mức hình phạt của người bào chữa đối với bị cáo, bởi đề nghị mức hình phạt đối với bị cáo là thấp chưa tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo.

Về vật chứng, tài sản tạm giữ của vụ án: Không.

Đối với dụng cụ sử dụng ma túy (bật lửa, mảnh giấy bạc) mà bị cáo dùng để sử dụng trái phép chất ma túy, sau khi sử dụng xong bị cáo đã vứt vào bếp đốt cháy, cơ quan điều tra không thu hồi được.

Về vấn đề khác:

Đối với Hờ Thị B, quá trình điều tra Lý A L khai vào sáng ngày 14/12/2025 và khoảng năm ngày trước đó bị cáo có mua ma túy của Hờ Thị B. Cơ quan điều tra đã tiến hành khám xét nơi ở và đồ vật của Hờ Thị B kết quả không thu giữ tài liệu đồ vật gì liên quan đến hành vi mua bán ma túy. Hờ Thị B không thừa nhận việc mua bán ma túy cho L, ngoài lời khai của Lý A L không có tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh Hờ Thị B có hành vi mua bán trái phép chất ma túy. Do đó, việc Cơ quan điều tra xác định chưa đủ căn cứ để xử lý đối với Hờ Thị B là có cơ sở, đúng quy định pháp luật.

- Đối với lời khai của bị cáo Lý A L về việc trước ngày 14/12/2025 khoảng 05 ngày, bị cáo có mua 01 gói ma túy của Hờ Thị B và đã sử dụng hết tại khu vực bếp của gia đình. Quá trình điều tra B không thừa nhận việc bán ma túy cho L. Ngoài lời khai của bị cáo, không có tài liệu, chứng cứ nào khác chứng minh cho hành vi này. Do đó, không có đủ căn cứ để xem xét, xử lý đối với Lý A L về hành vi này.

. Về án phí: Bị cáo Lý A L thuộc hộ nghèo, tại phiên tòa bị cáo, người bào chữa có đề nghị miễn án phí. HĐXX xét miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Lý A L phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”.

2. Về hình phạt: Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 256a; các điểm i, s khoản 1 Điều 51; khoản 1 Điều 38 của Bộ luật hình sự.

Xử phạt bị cáo Lý A L 02 (hai) năm 06 (sáu) tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày bị cáo bị bắt tạm giữ là ngày 14/12/2025.

3. Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 Quy định về mức thu, giảm, miễn, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Lý A L.

4. Về quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331 và Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự. Bị cáo Lý A L có quyền kháng cáo Bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7,7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM