Bản án 72/2025/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Nguyên đơn cho rằng bị người sử dụng đất liền kề là ông Nguyễn Văn B lấn chiếm đất thuộc quyền sử dụng của mình, khi hòa giải tranh chấp đất đai các bên không thương lượng được ranh giới đất nên phát sinh việc khởi kiện tại Tòa án. Chính quyền địa phương đã tổ chức hòa giải theo quy định của Luật Đất đai nhưng không thành, nguyên đơn và bị đơn đều đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên vụ án được Tòa án thụ lý giải quyết theo thủ tục chung.

- Về diện tích tranh chấp: Phần đất tranh chấp giữa ông Nguyễn Văn B và ông Nguyễn Văn H là thửa đất 71 tờ bản đồ số 63 đứng tên Nguyễn Văn B cấp giấy năm 2012. Liền kề với thửa 71, tờ bản đồ số 63 là thửa đất 70 tờ bản đồ số 63 đứng tên Nguyễn Văn H cấp giấy năm 2012. Diện tích tranh chấp theo đo đạc thực tế ngày 04/6/2024 là 16,1m2 được thể hiện từ mốc M11-M12 – M13 – M14 – M17 về M11.

Xét yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết xác định ranh giới quyền sử dụng đất giữa thửa 71 tờ bản đồ số 63 và thửa 70 tờ bản đồ số 63, là từ mốc M1-M17 đến M14, buộc bị đơn phải trả lại cho nguyên đơn diện tích tranh chấp theo đo đạc thực tế là 16,1m2, Hội đồng xét xử xét thấy:

- Xét về nguồn gốc đất tranh chấp: Các bên đều thừa nhận phần đất tranh chấp có nguồn gốc là bà Nguyễn Thị N (cô ruột) đứng ra chia đất với thủ tục là chuyển nhượng quyền sử dụng đất vào năm 2012 và được cấp giấy vào năm 2012 đứng cá nhân Nguyễn Văn B và Nguyễn Văn H.

- Xét về hiện trạng và quá trình sử dụng đất: Hiện trạng trên diện tích tranh chấp đất có một phần ngôi nhà của ông Nguyễn Văn B được xây dựng vào khoảng năm 2014.

- Xét về quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Đối với thửa đất số 71 tờ bản đồ số 63 đứng tên Nguyễn Văn B đã được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai ký xác nhận ngày 06/3/2012 do nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà Nguyễn Thị N với diện tích 80m2; thửa 70, tờ bản đồ số 63 diện tích 80m2 được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai ký xác nhận ngày 06/3/2012 do nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ bà Nguyễn Thị N với diện tích 80m2.

Trong hồ sơ cấp đất cho ông H, ông B gồm có các bản trích lục bản đồ địa chính, sơ đồ thửa đất trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sơ đồ thửa đất thể hiện kích thước chiều dài ngang, diện tích của các thửa đất đúng như giấy chứng nhận được cấp.

Hội đồng xét xử xét thấy: Qua kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ và đối chiếu với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trích lục bản đồ địa chính của các bên được cấp, đối với diện tích của ông B được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa 71 tờ bản đồ số 63 có diện tích 80m2, qua đo đạc thực tế 63,8m2 (chưa tính phần diện tích tranh chấp). Còn thửa 70, tờ bản đồ số 63 của ông Nguyễn Văn H theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp là 80m2 đo đạc thực tế là 71,34m2 (chưa cộng phần tranh chấp). Qua đo đạc thực tế ông B đang sử dụng tính luôn cả phần đất đang tranh chấp thì có diện tích là 79.90m2 chênh lệch thiếu 0.1m2 ), thửa đất ông H là 71.34m2, cộng phần tranh chấp là 87.44m2 chênh lệch thừa là 7.44m2. Xét chung thửa đất của ông B còn thiếu so với đất đã cấp khi chưa cộng hay đã cộng phần tranh chấp còn đất của ông H thiếu ít chưa cộng phần tranh chấp nhưng cộng phần tranh chấp thì dư nhiều so với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp.

Do trong giấy chứng nhận của ông B, ông H có thể hiện chiều ngang, dài các thửa đất nên cho thấy chiều ngang giáp thủy lợi thì đất của 70, 71 là đủ so với giấy còn đầu trong phần có diện tích nhà thì thửa đất 71 của B là 3.03 thiếu 0.97m, thửa 70 của H 3.57 thiếu 0.43m, chiều dài cạnh giáp thửa 80 trong giấy là 20.5 đo đạc là 20.3 tương đối còn cạnh giáp H theo giấy là 20.2 đo đạc theo B xác định là 20.04m, còn theo H xác định là 20.16. Đối với thửa đất 70 cạnh giáp thửa 28 theo giấy là 20.5 đo đạc theo người giáp ranh xác định là 20.9. Qua đo cho thấy cạnh dài của các thửa tương đối so với giấy đã cấp còn cạnh ngang đầu trong bên phía B thiếu còn H lại dư. Đối chiếu qua diện tích tổng thể thì diện tích đất của B thiếu nhiều so với đất đã cấp còn của ông H lại dư nhiều.

Trong quá trình Tòa án đã thu thập chứng cứ để xác định ranh đất giữa các bên, Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai có công văn cung cấp thông tin là các thửa đất số 71 của ông B và thửa đất số 70 của H nhận chuyển nhượng từ bà Nguyễn Thị N, khi nhận chuyển nhượng là nhận hết thửa đất nên không có đo đạc tuy nhiên khi bà N thực hiện việc tách thửa đất số 70, 71 vào năm 2011 thì có đo đạc thực tế, thể hiện diện tích của mỗi thửa đúng kích thước ngang dài và diện tích theo giấy chứng nhận đã cấp cho B và H. Theo thông tin của Chi nhánh (không có văn bản) thì tại thời điểm đo đạc năm 2011 Chi nhánh văn phòng đi đo đất có cho chủ giáp ranh xác định nhưng thời điểm đó không bắt chủ giáp ranh ký biên bản (không có lập biên bản) nên hồ sơ không có thể hiện biên bản.

Nay đo đạc thực tế đất và đối chiếu với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như việc bà N là cô ruột đứng ra chia đất thì ông B cho rằng ông B đã bị lấn chiếm nên đất thiếu so với giấy là hoàn toàn có cơ sở. Bởi lẽ so với giấy chứng nhận quyền sử dụng được cấp thì đất của ông B còn thiếu 0,1m2, đất ông H dư 7.40m2 (đã cộng luôn phần tranh chấp). Ngoài ra, người làm chứng bà Nguyễn Thị N cho rằng khi tiến hành đo đạc cho đất B, H thì ranh giáp thửa 28 là ranh ngay vách nhà của ông V chũ đất thửa 28. Tuy nhiên ông H cho rằng ranh đất của H và thửa đất 28 là đường thằng từ mốc M10-M16-M15, vị trí này là dính phần nhà của ông H, việc xác định này là hoàn toàn bất hợp lý, bởi lẽ khi H xây cất nhà năm 2014 thì Hải biết ranh đất của V tại vị trí này nhưng tại sao lại xây cất trên phần đất của thửa 28 và thửa 28 cũng không ý kiến tranh chấp, nay xác định ranh thì cả hai lại chỉ vào phần nhà của H để từ đó xác định lấn qua của B. Nhận thấy điều bất hợp lý này, sau đó ông V đã xác định lại theo ranh hiện trạng ngôi nhà của H là từ mốc M8, M9, M18 và người đại diện theo ủy quyền cho H cũng thống nhất ranh ngay vị trí nhà của H là từ mốc M10, M9, M8. Điều đó cho thấy ranh đất giữa thửa 70 của H vả thửa 28 của anh V có xác định ranh lại cho nên có sự chênh lệch diện tích ông H, còn ông B xác định là phù hợp với giấy, với người làm chứng bà N. Bởi lẽ, khi cấp giấy bà N và mẹ ông V là bà P có xác định ranh tại thời điểm bà N tách thửa từ M10 kéo thằng lên cặp vách nhà bà P, nên điều này thể hiện rõ tại các trích lục bản đồ địa chính ranh đất các thửa đất đều là đường thằng vuông gốc còn xác định như H thì về mặt hình thể ranh đã có cự chênh lệch xê dịch không phù hợp với giấy chứng nhận đã cấp cũng như thực tế sử dụng của các bên. Điều đó cho thấy đất của ông B thiếu là do H đã lấn chiếm còn đất của H là dư, lý do thiểu đủ cụ thể như đã phân tích là có sự xác định lại ranh giữa ông H và chủ thửa đất số 28 bên ông Nguyên V.

Từ những phân tích trên nên Hội đồng xét xử có đủ căn cứ để xác định ranh đất của B đã bị H lấn chiếm, do đó không cần phải thu thập thêm chứng cứ theo yêu cầu của Viện kiểm sát.

Trên phần tranh chấp có một phần ngôi nhà của ông H, xây dựng năm 2014. Theo lời khai của H là khi xây dựng nhà có B chứng kiến tuy nhiên hai bên không xác định được ranh nên H tiếp tục xây dựng còn B thì cho rằng thời điểm đó đã đi bán chè bưởi ở H không có chứng kiến việc H cất nhà nên khi về phát hiện thì xảy ra tranh chấp, lời trình bày của B cũng phù hợp với người làm chứng Nguyễn Thị N thời điểm đó B không có ở nhà và theo hiện trạng chia đất thì H đã xây dựng lấn qua phần của B cũng như anh H thừa nhận khi xây dựng không biết ranh giữa hai thửa là vị trí nào, nếu đo đạc ra xác định H có lấn chiếm thì tự động đập phá di dời. Ông H không đồng ý trả giá trị cũng như nhận chuyển nhượng đất của B. Hội đồng xét xử xét thấy theo thực tế nếu trả giá trị đất thì diện tích còn lại cũng không đủ để B xây dựng nhà. Do đó, cho thấy người sử dụng đất bị người giáp ranh xây lấn chiếm trên diện tích thì phải tháo dở di dời trả lại hiện trạng đất cho chủ sở hữu. Trong vụ án này, H có ý kiến tự tháo dở di dời nhà, mọi thiệt hại tự chịu không yêu cầu Bình bồi thường hay hỗ trợ chi phí. Xét thấy đây là sự tự nguyện của H và việc tháo dở di dời này là hoàn toàn hợp lý. Do đó cần ghi nhận sự tự nguyện việc H sẽ tự nguyện tháo dở di dời nhà trả lại đất cho B là phù hợp thực tế và đúng quy định của pháp luật. Hiện sử dụng chung ngôi nhà này là vợ của anh H là bà Kiều Thị O, tuy nhiên từ khi thụ lý đến nay bà O không có văn bản phản bác hay ý kiến gì gửi cho Tòa án, tuy nhiên hiện phần đất này bà O cùng sử dụng nên cũng có nghĩa vụ cùng H di dời nhà trả lại đất cho ông B là phù hợp với quy định của pháp luật.

Từ những phân tích trên cho thấy yêu cầu của ông B có cơ sở chấp nhận. Xác định ranh giới quyền sử dụng đất giữa thửa đất số 71 tờ bản đồ số 63 đứng tên Nguyên Văn B và thửa đất số 70 tờ bản đồ số 63 đứng tên Nguyễn Văn H là đường nối từ các mốc M11-M17-M14 theo sơ đồ đo đạc ngày 04/6/2024 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Lai Vung (Nay là Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai khu vực VXI).

Nguyễn Văn H tự nguyện tháo dở di dời nhà trả lại diện tích 16.1m2 thể hiện từ các mốc M11- M12- M13- M14- M17 về M11 cho Nguyễn Văn B.

Về chi phí thẩm định, định giá: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận toàn bộ nên căn cứ vào Điều 157, 165 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, nguyên đơn, bị đơn phải chịu toàn bộ chi phí thẩm định, định giá theo quy định là 4.053.000 đồng. Phần này nguyên đơn đã tạm ứng và chi xong. Nên bị đơn phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho nguyên đơn.

[4] Về án phí: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên nguyên đơn phải chịu án phí là phù hợp với Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 và khoản 4 Điều 91, khoản 2 Điều 92, Điều 147, Điều 157, Điều 165, 166, khoản 3 Điều 228, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 175 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 100, Điều 203 của Luật đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu của ông Nguyễn Văn B về việc yêu cầu xác định ranh giới quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn B và ông Nguyễn Văn H.

Ranh giới quyền sử dụng đất giữa thửa 71, tờ bản đồ số 63 của ông Nguyễn Văn B và thửa đất số 70 tờ bản đồ số 63 của ông Nguyễn Văn H là đường thẳng nối từ các mốc M11, M17, M14 theo Sơ đồ đo đạc đất tranh chấp số 02/SĐ.ĐĐ/Chi nhánh VPĐKĐĐ huyện Lai Vung năm 2025 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện L nay là Chi nhánh văn phòng đất đai kh vực XVI; Đất tọa lạc tại xã Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. (kèm theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 04/6/2024; Sơ đồ đo đạc đất tranh chấp 02/SĐ.ĐĐ/Chi nhánh VPĐKĐĐ huyện Lai Vung năm 2025 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Lai Vung nay là Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai khu vực XVI, tỉnh Đồng Tháp).

Ranh đất được sử dụng theo chiều thẳng đứng tính từ lòng đất đến không gian, tài sản của hai bên lấn chiếm ranh đất thì phải di dời theo quy định của pháp luật.

Ghi nhận sự tự nguyện của ông Nguyễn Văn H về việc di dời nhà trả lại đất cho Nguyễn Văn B. Ông Nguyễn Văn H tự nguyện tháo dở di dời nhà trả lại đất trong phạm vi các mốc M11, M12, M13, M14, M17 về M11 có diện tích 16,1m2 cho ông Nguyễn Văn B sử dụng theo 02/SĐ.ĐĐ/Chi nhánh VPĐKĐĐ huyện Lai Vung năm 2025 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Lai Vung nay là Chi nhánh văn phòng đất đai kh vực XVI.

Bà Kiều Thị O có nghĩa vụ cùng ông Nguyễn Văn H di dời nhà trả lại đất theo các mốc đã tuyên như trên cho ông Nguyễn Văn B theo quy định.

2. Về án phí và chi phí thẩm định, định giá:

+ Về án phí: Ông Nguyễn Văn H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng.

+ Hoàn trả lại cho ông Nguyễn Văn B 300.000 đồng theo biên lai số 0015851, ngày 26/4/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp (Nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 7).

+ Về chi phí thẩm định

Ông Nguyễn Văn H phải chịu chi phí thẩm định, đo đạc định giá là 4.053.000. Chi phí này ông B đã nộp và chi xong nên ông Nguyễn Văn H có nghĩa vụ hoàn trả lại cho Nguyễn Văn B chi phí thẩm định, đo đạc định giá là 4.053.000 đồng.

3. Các đương sự được quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án (29/9/2025). Đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa ngày 29/9/2025 thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

4. Trong trường hợp Bản án, Quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.