Bản án 72/2022/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Nguyên đơn ông Trần T H khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Hoàng T trả lại số tiền 20.000.000đ. Do đó, Tòa án xác định quan hệ pháp luật là“tranh chấp đòi lại tài sản”. Bị đơn ông Nguyễn Hoàng T có nơi cư trú tại ấp G2, xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Thạnh được quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[1.2] Về việc vắng mặt của đương sự: Bị đơn ông Nguyễn Hoàng T đã được Tòa án tống đạt hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt tại phiên tòa, cũng không có căn cứ cho việc vắng mặt của ông T là do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Đối với người làm chứng vắng mặt tại phiên tòa nhưng xét thấy việc vắng mặt không ảnh hưởng đến giải quyết vụ án nên căn cứ các Điều 227, 228 và 229 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 tiến hành xét xử vắng mặt bị đơn và người làm chứng là phù hợp.

[2] Về nội dung vụ án: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn phải trả số tiền 20.000.000đ. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Hội đồng xét xử nhận thấy như sau: Tại giấy bán xe ngày 08/7/2019 giữa ông H và ông T là do hai bên tự nguyện ký kết, ông H đã giao đủ tiền 20.000.000đ cho ông T nhận và ông H đã nhận xe sử dụng nên việc mua bán của các bên là có sự thật. Tại giấy bán xe hai bên có thỏa thuận nội dung“…Tôi cam kết xe trên có nguồn gốc, không phải xe ăn cắp, nếu tôi nói sai sự thật, lừa dối tôi sẽ hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật” nhưng đến ngày 30/6/2021 chiếc xe trên đã bị Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định tạm giữ xe nói trên vì xe không rõ nguồn gốc (bút lục 09 và 10). Như vậy, chiếc xe nói trên là tài sản chưa đủ điều kiện để giao dịch mua bán nên bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ cam kết về đối tượng của hợp đồng mua bán được quy định tại Điều 431 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên căn cứ lời khai của nguyên đơn, Giấy mua bán xe ngày 08/7/2019 giữa hai bên, quyết định tạm giữ tang vật ngày 30/6/2021, biên bản xác minh tại địa P và lời khai của người làm chứng ông P về việc biết ông T còn nợ tiền ông H đã có đủ cơ sở xem xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đối với bị đơn quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông T không đến Tòa án tham gia tố tụng, không có văn bản hay giao nộp các tài liệu, chứng cứ để trình bày ý kiến của mình đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đồng thời, bị đơn cũng đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền được quy định tại Điều 280 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc buộc bị đơn ông Nguyễn Hoàng T trả 20.000.000đ là có cơ sở theo quy định tại Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[3] Về tiền lãi: Quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải lãi 0,75%/tháng tính từ ngày 08/7/2019 tính đến ngày xét xử sơ thẩm ngày 22/11/2022. Xét thấy, lãi suất nguyên đơn yêu cầu là 9%/năm là không vượt quá 20%/năm nên phù hợp theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được chấp nhận. Tuy nhiên, đối với việc nguyên đơn yêu cầu tính lãi từ ngày bị đơn nhận số tiền 20.000.000đ của nguyên đơn ngày 08/7/2019 là chưa có cơ sở chấp nhận. Vì ngày 08/7/2019 nguyên đơn mua xe của bị đơn về sử dụng bình thường không có thiệt hại gì xảy ra đến ngày 30/6/2021 bị Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Lộc B ra quyết định tạm giữ chiếc xe thì lúc đó nguyên đơn mới biết đây là xe không rõ nguồn gốc xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Do đó, Hội đồng xét xử cần xác định lại thời gian yêu cầu tính lãi là từ ngày 30/6/2021 mới phù hợp. Cụ thể nợ lãi được tính từ ngày 30/6/2021 đến ngày 22/11/2022 như sau: Nợ gốc 20.000.000đ x 0,75%/tháng x 16 tháng (làm tròn) = 2.400.000đ. Như vậy, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả tiền lãi là 5.250.000đ nhưng Hội đồng xét xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về lãi là 2.400.000đ. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối về việc buộc bị đơn trả số tiền lãi 2.850.000đ.

[5] Từ những tình tiết và sự kiện đã phân tích mục [2], [3] đủ cơ sở xác định việc bị đơn sai phạm trong thỏa thuận của hợp đồng vì chiếc xe nói trên là tài sản chưa đủ điều kiện để giao dịch mua bán nên bị đơn phải trả lại số tiền cho nguyên đơn 20.000.000đ là có cơ sở. Tuy nhiên, nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả tiền lãi là 5.250.000đ của như đã nêu trên thì Hội đồng xét xử chỉ chấp nhận một phần yêu cầu tính lãi là 2.400.000đ. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Trần T H đối với bị đơn ông Nguyễn Hoàng T về việc buộc bị đơn ông Nguyễn Hoàng T phải trả số tiền lãi 2.850.000đ.

[5] Đối với chiếc xe gắn máy hiệu Ecxiter, biển số 36B4-72179 đang bị Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, thành phố Hồ Chí Minh tạm giữ tang vật thì sẽ do cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xử lý theo quy định pháp luật. Đồng thời, các đương sự không tranh chấp cũng như không có yêu cầu giải quyết liên quan đến chiếc xe nêu trên nên Tòa án không xem xét giải quyết. Nếu các đương sự có tranh chấp sẽ giải quyết thành vụ án khác.

[6] Về án phí: Nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền yêu cầu bị đơn trả lãi 2.850.000đ không được chấp nhận. Bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch đối với số tiền 22.400.000đ do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận.

[7] Xét phát biểu của Viện kiểm sát về phần thủ tục tố tụng cũng như đề xuất nội dung giải quyết vụ án là có cơ sở nên chấp nhận.