Bản án 71/2019/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

V/v tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Chu Long Kiếm. Thẩm phán: Ông Hồ Đức Châm; Bà Nguyễn Thị Minh Thùy. - Thư ký phiên toà: Bà Nguyễn Thị Thanh Xuân - Thư ký Toà án nhân dân tỉnh Lạng Sơn. - Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn: Bà Nguyễn Thị Ngọc Anh - Kiểm sát viên. Trong các ngày 09 và 16 tháng 11 năm 2019 tại trụ sở Toà án nhân dân tỉnh Lạng Sơn xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 38/2019/TLPT-DS ngày 24 tháng 9 năm 2019 về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Do Bản án dân sự sơ thẩm số 11/2019/DSST ngày 16 tháng 8 năm 2019 của Toà án nhân dân huyện HL, tỉnh Lạng Sơn bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 60/2019/QĐ-PT ngày 04 tháng 10 năm 2019 và Quyết định hoãn phiên tòa phúc thẩm số 70/2019/QĐ- PT ngày 29/10/2019, giữa các đương sự: 1. Nguyên đơn: Bà Đặng Hồng P, sinh năm 1957, địa chỉ: Thôn D, xã S, huyện H, tỉnh Lạng Sơn; cómặt. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Ông Trương Quốc H- Luật sư Văn phòng luật sư I– Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội; có mặt. 2. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1962, địa chỉ: Thôn N, xã S, huyện H, tỉnh Lạng Sơn; vắng mặt. Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn: Ông Lê Ngọc C, sinh năm 1984, địa chỉ: Đường T, phường C, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn; vắng mặt. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Ông Hoàng Thanh T – Luật sư của Chi nhánh Văn phòng Luật sư K tại Lạng Sơn, thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Ninh; vắng mặt.

3. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Anh Nguyễn Văn G, sinh năm 1984, địa chỉ: Thôn N, xã S, huyện H, tỉnh Lạng Sơn; vắng mặt. - Người kháng cáo: Bà Đặng Hồng P là nguyên đơn. NỘI DUNG VỤ ÁN Theo bản án dân sự sơ thẩm, các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai của các đương sự nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Bà và bà Nguyễn Thị H cùng là khách hàng của Công ty M hoạt động kinh doanh đa cấp. Ngoài ra bà còn tham gia đầu tư vào Công ty L tại Bắc Giang hoạt động kinh doanh đa cấp, khi đó bà H chưa tham gia vào Công ty L. Ngày 24/9/2013 bà Nguyễn Thị H tự đến nhà bà hỏi thăm và muốn xem hợp đồng của Công ty L để hợp tác kinh doanh, sau đó bà Nguyễn Thị H có nhờ bà đưa xuống trụ sở Công ty L tại thành phố Bắc Giang để nghe tư vấn. Sau khi nghe tư vấn, bà Nguyễn Thị H có hỏi vay bà số tiền 20.400.000đ để ký 3 hợp đồng với Công ty L. Bà đã cho bà Nguyễn Thị H vay số tiền trên, khi cho vay bà Nguyễn Thị H tự viết vào 01 quyển sổ của bà số tiền bà Nguyễn Thị H vay, họ tên, địa chỉ và số điện thoại của bà Nguyễn Thị H, khi đó bà chưa biết nhà bà Nguyễn Thị H ở đâu. Bà Nguyễn Thị H hẹn đến ngày 20/10/2013 sẽ trả số tiền trên và ký hợp đồng tiếp với Công ty L. Ngày 07/10/2013 là ngày bà và bà Nguyễn Thị H được lấy lương, bà H tự đến nhà bà để đèo bà đi nhận lương tại Công ty. Sau khi nhận lương, bà Nguyễn Thị H vay tiếp số tiền là 80.000.000đ và lại tự viết vào sổ của bà như lần vay trước, hẹn đến ngày 17/10/2013 sẽ trả số tiền trên, nhưng đến hạn vẫn chưa trả nợ. Ngày 19/10/2013 tại nhà của bà, bà Nguyễn Thị H lại vay tiếp của bà số tiền 40.000.000đ vay tại nhà bà và cũng tự viết vào sổ của bà, chuyển số tiền 80.000.000đ của lần vay trước sang thành 120.000.000đ và viết vào trang sổ bên cạnh, đồng thời hẹn đến ngày 09/11/2013 bà Nguyễn Thị H bán được gà sẽ trả toàn bộ số tiền nợ trên. Đến ngày 20/10/2013 là ngày bà Nguyễn Thị H hẹn ký tiếp hợp đồng với Công ty L và trả tiền vay cho bà, nhưng bà Nguyễn Thị H không ký tiếp hợp đồng và chưa trả được nợ vì chưa bán được gà nên đã tự ghi vào sổ của bà cộng cả 3 khoản vay trên thành tổng số tiền vay là 140.000.000đ, còn 400.000đ trừ tiền bà mua gà. Hai bên có thỏa thuận miệng tính lãi là 3,0%/tháng tính từ ngày 09/10/2013 trả theo hàng tháng như nhận lương hưu, nhưng không thỏa thuận về thời hạn trả số tiền nợ gốc. Sau đó bà Nguyễn Thị H có rủ nuôi chung gà nên ngày 21/9/2013 (âm lịch) tức ngày 25/10/2013 dương lịch, bà Nguyễn Thị H có gọi điện thoại bảo bà chuẩn bị 50.000.000đ để trả tiền gà giống, trong ngày hôm đó bà đã giao cho bà Nguyễn Thị H hai lần tiền, lần 1 là 30.000.000đ, lần 2 là 20.000.000đ, tổng là 50.000.000đ, số tiền này bà Nguyễn Thị H cũng tự viết vào sổ của bà nhưng lại ghi là vay (mượn) bà 50.000.000đ hẹn 10 ngày sau sẽ trả. Ngày 06/10/2013 (âm lịch) bà Nguyễn Thị H cho con trai là Nguyễn Văn G mang trả bà 50.000.000đ và bà đã ký nhận số tiền này vào sổ của bà H. Tại sổ ghi nợ gốc của bà có chữ ký và chữ viết nhận nợ do bà Nguyễn Thị H tự viết tại các trang 98 và 99, nhưng sau đó bà không thấy sổ nợ gốc này nên bà có yêu cầu bà Nguyễn Thị H viết

nhận nợ tiếp vào 01 quyển sổ khác, đến khi tìm thấy sổ nợ gốc lập lần đầu, bà mang cho bà Nguyễn Thị H xem thì bà Nguyễn Thị H đã tự gạch phần ghi nợ trong sổ gốc của bà và nói số tiền vay này đã viết trong sổ vay của bà Nguyễn Thị H và bà Nguyễn Thị H có phô tô cho bà 01 bản. Do tin tưởng bà Nguyễn Thị Hnên bà không yêu cầu viết lại giấy vay, sau đó bà đòi nhiều lần nhưng bà Nguyễn Thị H chưa trả được khoản nợ trên. Nay bà khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị H trả số tiền nợ gốc là 140.000.000đ và lãi phát sinh tính từ ngày 10/11/2013 theo lãi suất quá hạn do Ngân hàng Nhà nước quy định đến nay, tổng nợ gốc và lãi là 250.000.000đ. Tại bản tự khai và những lời khai tiếp theo, bị đơn bà Nguyễn Thị H trình bày: Bà có quen biết với bà Đặng Hồng P và có được vay tiền của bà Đặng Hồng P rất nhiều lần và cũng đã thanh toán nợ cho bà Đặng Hồng P rất nhiều lần. Việc vay mượn giữa bà và bà Đặng Hồng P được thực hiện trong thời gian dài, toàn bộ số tiền mượn của bà Đặng Hồng P bà đã thanh toán xong, những lần thanh toán đều được ghạch trong sổ tay của bà Đặng Hồng P, hiện bà không còn nợ khoản tiền nào của bà P. Nay bà Đặng Hồng P khởi kiện yêu cầu bà trả số tiền vay 140.000.000đ và lãi quá hạn bà không nhất trí. Vì tất cả các khoản vay đều được ghi chép lại đầy đủ trong sổ của bà Đặng Hồng P có chữ ký của bà, trả đến đâu gạch sổ đến đó, bà không có sổ ghi chép riêng về từng khoản vay này. Bà không nhớ chính xác thời gian từng khoản vay, bà chỉ nhớ tất cả các khoản vay giữa bà và bà Đặng Hồng P đã được thanh toán đầy đủ, nay không còn khoản vay nào giữa bà và bà Đặng Hồng P mà chưa được thanh toán. Đối với khoản vay được ghi chép tại trang 98 trong sổ bà P đã giao nộp cho Tòa án có phần ghi: (Ngày 06/10 AL2013 con cô H trả 50 triệu còn 90 triệu (tính từ ngày 09/10/2013). Ngày 21/9 AL cô H vay 50 triệu mua gà giống. Tổng cô H nợ là 140 triệu + 20 triệu (LMT dùng) còn lại cô H trả lãi (vốn giống gà) trả 100 con Biếu phần thêm khi bán lứa gà này. Gà ăn tết số gà thêm hơn 100 con (cô H nuôi cả thể)); và trang 99 có phần ghi: (Chuyển 20 triệu sang trang bên và 400.000đ trả tiền 14 kg gà Đồng Tân) 02 nội dung này chưa được gạch sổ đều là chữ bà Đặng Hồng P tự viết ra, không có chữ ký của bà, nên bà không chịu trách nhiệm. Với những nội dung trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 11/2019/DS-ST, ngày 16 tháng 8 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Hữu Lũng, đã quyết định: Áp dụng khoản 1 Điều 374; 471 của Bộ luật Dân sự năm 2005. Điểm c khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự năm 2015. Khoản 3 Điều 26; Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Điểm b khoản 1 Điều 24; khoản 3 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. 1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đặng Hồng P đòi bà Nguyễn Thị H trả khoản tiền nợ gốc là 140.000.000 đồng (một trăm bốn mươi triệu đồng) cộng của các ngày 24/9/2013, 07/10/2013, 19/10/2013, 20/10/2013, 25/10/2013 và 110.000.000 đồng (một trăm mười triệu đồng) tiền lãi phát sinh

trên tổng nợ gốc, tổng cộng là 250.000.000 đồng (hai trăm năm mươi triệu đồng) vì không có căn cứ. 2. Về án phí: Buộc bà Đặng Hồng P phải chịu 12.500.000 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch sung ngân sách Nhà nước. Ngoài ra, Bản án còn quyết định về quyền kháng cáo của các đương sự. Ngày 28/8/2019, bà Đặng Hồng P có đơn kháng cáo và được kháng cáo bổ sung ngày 06/9/2019; bà Đặng Hồng P kháng toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu buộc bà Nguyễn Thị H trả khoản tiền nợ gốc là 140.000.000 đồng cộng của các ngày 24/9/2013, 07/10/2013, 19/10/2013, 20/10/2013, 25/10/2013 và 110.000.000 đồng tiền lãi phát sinh trên tổng nợ gốc, tổng cộng là 250.000.000 đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm: Bà Đặng Hồng P bổ sung nội dung kháng cáo, đề nghị xin miễn giảm án phí; tại tòa nộp đơn xin miễn giảm án phí. Ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Giữ nguyên ý kiến của nguyên đơn đã trình bày tại Tòa án cấp sơ thẩm, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm đánh giá lại toàn bộ chứng cứ của vụ án; yêu cầu buộc bà Nguyễn Thị H trả khoản tiền nợ gốc là 140.000.000 đồng cộng của các ngày 24/9/2013, 07/10/2013, 19/10/2013, 20/10/2013, 25/10/2013 và 110.000.000 đồng tiền lãi phát sinh trên tổng nợ gốc, tổng cộng là 250.000.000 đồng; tại Tòa cấp phúc thẩm không có chứng cứ mới bổ sung ngoài việc cung cấp đơn xin miễn giảm án phí của bà Đặng Hồng P. Tại phiên tòa phúc thẩm: Vắng mặt bị đơn; người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và các đương sự chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Bà Đặng Hồng P kháng cáo Bản án sơ thẩm trong thời hạn luật định, do đó, kháng cáo hợp lệ. Căn cứ tài liệu trong hồ sơ vụ án xác định được ngày 19/10/2013 bà H có vay của bà P số tiền 120.000.000 đồng, trong đó 20.000.000 đồng là mua 03 hợp đồng với Công ty L và 100.000.000 đồng tiền mặt vay để mua cám gà. Tuy nhiên, nội dung nhận nợ số tiền vay trong sổ bà P đã bị gạch chéo, quá trình giải quyết vụ án bà P cho rằng nội dung bị gạch chéo (X) là do sau khi cho bà H vay tiền bà đã cất quyển sổ này, lần vay tiếp theo bà không tìm thấynên bà cho bà H ghi vào quyển sổ khác. Sau khi bà tìm được sổ cũ đưa bà H xem thì bà H dùng bút gạch chéo (X) và nói rằng trong sổ bà H đã ghi tổng số tiền. Do đã có bản photocopy từ sổ bà H và tin tưởng nhau nên bà không yêu cầu bà H viết lại giấy vay. Còn phía bà H cho rằng, việc gạch chéo (X) là do bà đã trả tiền cho bà P nên bà P mới gạch đi. Bà P cho rằng những vết gạch chéo này là do bà H tự gạch sổ, nhưng không có tài liệu chứng minh cũng như không có người làm chứng về việc bà H

gạch sổ nợ như bà P trình bày. Mặt khác, những gạch chéo (X) trong sổ nợ của bà P được thể hiện bằng 03 loại mực khác nhau (mực bút bi đen, mực bút kim xanh, mực bút bi xanh), nên cũng không có căn cứ cho rằng do bà H tự gạch và gạch sổ trong cùng một lần. Ngoài ra, bà P cũng khẳng định quá trình giải quyết tại Công an huyện Hữu Lũng, bà P đã cung cấp quyển sổ có trang sổ bị gạch chéo nhưng bà không khai gì tại Công an về việc bà H gạch sổ của bà và bà cũng không hề khiếu nại, tố cáo về hành vi bà Huệ gạch sổ của bà với bất cứ cơ quan, tổ chức nào. Như vậy, khẳng định bà H có vay tiền bà P nhưng đã thanh toán và gạch sổ, nên bà P kháng cáo là không có căn cứ chấp nhận phần này. Về án phí dân sự: Bà Đặng Hồng P đã trên 60 tuổi được xác định là người già nên được miễn án phí dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, khoản 2 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn bà Đặng Hồng P, sửa một phần về án phí của Bản án sơ thẩm số 11/2019/DS-ST ngày 16 tháng 8 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.